Prawo jazdy w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polskie prawo jazdy według standardu UE po 19.01.2013; wzór przygotowany przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Polskie prawo jazdy według standardu UE po 1.05.2004; wzór przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury. Obecnie wydawane prawa jazdy nie korzystają już z tego wzoru
Polskie prawo jazdy według standardu UE z 1998, sprzed 1.05.2004
zawiera punkt 4d: Nr PESEL właściciela oraz punkt 8: Adres właściciela, których brak w wersji niemieckiej
Międzynarodowe prawo jazdy wydawane w Polsce w 2008 r.

Prawo jazdy w Polscedokument potwierdzający uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w Polsce, a w niektórych przypadkach także innego rodzaju pojazdów drogowych, jak rower czy pojazd zaprzęgowy. Dokument prawa jazdy jest wydawany od kilkudziesięciu lat przez polskie organy państwowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze przepisy poruszania się po drogach powstały w Polsce rozbiorowej w 1826 roku. Wraz z odzyskaniem niepodległości w roku 1918 pojawiły się pierwsze polskie prawa jazdy. W roku 1921 powstał pierwszy polski kodeks drogowy.

W dzisiejszej Polsce warunki uzyskania oraz uprawnienia określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami[1] oraz rozporządzenia szczegółowe m.in.:

  • Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach[2],
  • Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami[3]

Produkcją polskich praw jazdy oraz ich personalizacją zajmuje się Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A.

Unijne prawo jazdy[edytuj | edytuj kod]

Kategorie prawa jazdy w UE
Unijne prawo jazdy, wersja niemiecka
przód
1. Nazwisko
2. Imię/imiona
3. Data i miejsce urodzenia
4a Data wydania prawa jazdy
4b. Ważność prawa jazdy
4c. Organ wydający prawo jazdy
5. Numer prawa jazdy
7. Podpis właściciela
9. Kategoria/kategorie prawa jazdy
tył
9. Kategorie
10. Data wydania kategorii
11. Data ważności kategorii
12. Zastrzeżenia (numer)
13. Ograniczenia

W 2006 roku Parlament Europejski przyjął dyrektywę 2006/126/EEC ustanawiającą jednolity wzór prawa jazdy we wszystkich państwach członkowskich. W Polsce nowe prawo jazdy wprowadza ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. nr 30, poz. 151).

Wydawane od stycznia 2013 roku prawa jazdy będą ważne przez 15 lat, podczas gdy w większości krajów członkowskich okres ten wynosi jedynie 10 lat. Dokumenty wydane przed 19 stycznia 2013 roku zachowują ważność do 2033 roku. Wymiana dokumentu w związku z upływem terminu ważności nie wiąże się z koniecznością ponownego nabywania uprawnień do kierowania pojazdami.

Prawa jazdy używane przez kierowców, będących mieszkańcami państw stowarzyszonych w Unii Europejskiej mają standardowy wygląd i zawierają standardowe informacje o kierowcy, wspólne dla wszystkich krajów, opracowane w 1998. Odstępstwa od tej ogólnej zasady dotyczą drobnych elementów tego dokumentu. Polskie prawa jazdy, wydawane od końca lat 90. spełniają te standardy.

Prawo jazdy jest zatopione w przezroczystym plastiku kształtu i rozmiarów karty kredytowej (85,6 × 53,98 mm (standard ID-1 ISO/IEC 7810)), utrudniającym podrabianie lub przerabianie oraz zapobiegającym przedwczesnemu zniszczeniu.

Kategorie[edytuj | edytuj kod]

Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdami jest prawo jazdy określonej kategorii. Nie dotyczy to tramwajów (wymagane jest pozwolenie do kierowania tramwajem) oraz:

1. rowerów, wózków rowerowych i pojazdów zaprzęgowych – osoby, które ukończyły 18 lat mogą kierować tego typu pojazdami bez dokumentów uprawniających, natomiast niepełnoletni powinni posiadać kartę rowerową lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 bądź T[4];

2. motorowerów – osoby, które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 r., zgodnie ze starymi zasadami mogą kierować motorowerami bez prawa jazdy;

3. pojazdów jednośladowych, w tym motocykli, z silnikiem o pojemności skokowej silnika nie przekraczającej 100 cm³ – osoby, które ukończyły 13 lat przed 15 stycznia 1954 r. zgodnie z ówczesnym stanem prawnym mogą kierować motocyklami i rowerami z silnikiem pomocniczym o ww. pojemności bez prawa przewożenia pasażerów oraz doczepiania wózków bocznych[5].

W powyższych przypadkach dokumentem stwierdzającym osiągnięcie wymaganego wieku jest dokument tożsamości lub dowolna kategoria prawa jazdy.

Prawo jazdy uprawnia do kierowania[6]:

  1. kategoria A
    1. motocyklem,
    2. motocyklem z przyczepą motocyklową o masie nie przekraczającej masy własnej motocykla i 100 kg
    3. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  2. kategoria A2 (od stycznia 2013 roku)
    1. motocyklem o mocy nieprzekraczającej 35 kW (46,9357 KM) i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,2 kW/kg, przy czym nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe o mocy przekraczającej dwukrotność mocy tego motocykla, (wyjaśnienie: ostatnie zdanie oznacza, że motocykle, których moc została zdławiona o więcej niż połowę, nie spełniają wymagań kategorii A2; tym samym, wyeliminowano możliwość użycia motocykli o mocy sprzed wprowadzenia modyfikacji powyżej 70 kW, czyli około 95,2 KM),
    2. motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW,
    3. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  3. kategoria A1
    1. motocyklem o pojemności skokowej silnika nie przekraczającej 125 cm³ i mocy nie przekraczającej 11 kW (14,9556 KM) oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,1 kW/kg,
    2. motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW,
    3. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  4. kategoria AM (od stycznia 2013 roku)
    1. motorowerem,
    2. czterokołowcem lekkim,
  5. kategoria B:
    1. pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu,
    2. pojazdem, o którym mowa w pkt. 5.1 z przyczepą lekką,
    3. pojazdem, o którym mowa w pkt. 5.1, z przyczepą inną niż lekka o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 3,5 t, (po zdaniu dodatkowego praktycznego egzaminu państwowego dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów może wynosić do 4,25 t),
    4. mikrobusem, jeżeli posiada do 9 miejsc siedzących,
    5. ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
    6. motocyklem o pojemności skokowej silnika nie przekraczającej 125 cm³ i mocy nie przekraczającej 11 kW (14,9556 KM) oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,1 kW/kg pod warunkiem posiadania kat. B minimum 3 lata (na podstawie nowelizacji, która obowiązuje od dnia 24.08.2014)[7],
    7. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  6. kategoria B1 (zmiany od 2013 roku[8]):
    1. trójkołowym lub czterokołowym pojazdem samochodowym o masie własnej nie większej niż 400 kg (pojazdy do przewozu osób) i 550 kg (pojazdy do przewozu rzeczy), z wyjątkiem motocykla – wydawane od 16 lat,
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  7. kategoria C:
    1. pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  8. kategoria C1:
    1. pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nie przekraczającej 7,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  9. kategoria D:
    1. autobusem, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  10. kategoria D1:
    1. autobusem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  11. kategoria T:
    1. ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami),
    2. pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM,
  12. kategoria B96 – pojazdem określonym w prawie jazdy kategorii B łącznie z przyczepą inną niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4,25 t,
  13. kategoria BE, CE lub DE – pojazdem określonym odpowiednio w kategorii B, C lub D, łącznie z przyczepą, przy czym w zakresie kategorii BE dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przyczepy nie może przekraczać 3,5 t,
  14. kategoria C1E – zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii C1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego,
  15. kategoria D1E – zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii D1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego.

Ponadto prawo jazdy:

  1. kategorii B i CE lub B i DE – uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii BE,
  2. kategorii CE i D – uprawnia do kierowania zespołem pojazdów określonych w kategorii DE,
  3. kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, C, C1, D lub D1 – uprawnia do kierowania pojazdem w nich wymienionym z przyczepą lekką,
  4. kategorii BE, CE, C1E, DE lub D1E – uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami).

Warunkiem uzyskania prawa jazdy kategorii C, C1, D lub D1 jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Warunkiem uzyskania prawa jazdy kategorii BE, B96, CE, C1E, DE lub D1E jest posiadanie odpowiednio prawa jazdy kategorii B, C, C1, D lub D1.

Wymagania[edytuj | edytuj kod]

Prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli:

  1. osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek,
  2. uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem,
  3. odbyła wymagane szkolenie,
  4. zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego,
  5. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste lub zawodowe albo przedstawi zaświadczenie, że studiuje od co najmniej sześciu miesięcy.

Wiek[edytuj | edytuj kod]

Wymagany dla danej kategorii wiek wynosi[9]:

  1. 14 lat – dla kategorii AM
  2. 16 lat dla kategorii A1, B1 lub T[10]
  3. 18 lat – dla kategorii A2, B, B96, BE, C1 i C1E, C*, CE*
  4. 20 lat – dla kategorii A w przypadku posiadania wcześniej przez 2 lata prawa jazdy kategorii A2.
  5. 21 lat – dla kategorii C, CE, D1 i D1E, D*, DE*
  6. 21 lat – dla kategorii A w przypadku motocykli trójkołowych o mocy przekraczającej 15 kW (20,39KM)[11]
  7. 24 lata – dla kategorii A (w przypadku nieposiadania wcześniej prawa jazdy kategorii A2 przez co najmniej 2 lata), D i DE.

* osoby które uzyskały kwalifikację wstępną określoną w przepisach rozdziału 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w przypadku kategorii D i DE osoba może kierować wyłącznie pojazdami wykonują-cymi regularne przewozy osób na liniach komunikacyjnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym na trasie nieprzekraczającej 50 km.

Liczba godzin szkolenia wymaganego dla danej kategorii[edytuj | edytuj kod]

W przypadku teorii liczba godzin dla jednej kategorii prawa jazdy nie może być mniejsza niż:

  • 30 godzin (szkolnych – 45 min.) dla kategorii A, A2, A1, AM, B, B1, T;
  • 20 godzin dla kategorii C, CE, D, DE, C1, C1E, D1, D1E, BE

Dla zajęć praktycznych liczba godzin nie może być mniejsza niż:

  • 15 godzin przy kategorii BE,
  • 20 godzin przy kategorii A, A2, A1, AM, C1, C1E, D1E, T,
  • 25 godzin przy kategorii CE lub DE,
  • 30 godzin przy kategorii B, B1, C, D1,
  • 60 godzin przy kategorii D.

powyższe wymogi nie dotyczą osób ubiegających się o prawo jazdy kat. A, B, C, D jeżeli posiadają prawo jazdy odpowiednio kat. A2 lub A1, B1, C1, D1 albo zaświadczenie o uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu w zakresie prawa jazdy odpowiednio kat. A2 lub A1, B1, C1, D1.

W przypadku gdy osoba rozpoczyna szkolenie: 1. jednocześnie w zakresie więcej niż jednej kategorii, to:

  • liczba godzin zajęć teoretycznych dla kategorii prawa jazdy A, A2, A1, AM, B, B1, T ulega zmniejszeniu o 10 godzin dla każdej kategorii,
  • liczba godzin zajęć teoretycznych dla kategorii prawa jazdy C, CE, D, DE, C1, C1E, D1, D1E, BE ulega zmniejszeniu o 5 godzin dla każdej kategorii

2. w zakresie kat. C, C1, D lub D1 to liczba godzin zajęć praktycznych ulega:

  • zmniejszeniu o 10 godzin przy kat. C lub C1, jeżeli posiada odpowiednio prawo jazdy kat. D lub D1,
  • zmniejszeniu o 20 godzin przy kat. D lub D1, jeżeli posiada odpowiednio prawo jazdy kat. C lub C1,

3. w zakresie kat. A lub B, to liczba godzin zajęć praktycznych ulega zmniejszeniu o 10 jeżeli osoba posiada prawo jazdy odpowiednio kat. A2 (także A1) lub B1.

Zastrzeżenia[edytuj | edytuj kod]

Prawo jazdy nie może być wydane osobie:

  1. u której w wyniku badania przeprowadzonego przez psychiatrę lub specjalistę psychoterapii uzależnień stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
  2. w stosunku, do której orzeczony został – prawomocnym wyrokiem sądu, orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń lub orzeczeniem innego organu uprawnionego do orzekania w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym – zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie obowiązywania tego zakazu.

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

Prawo jazdy może zawierać ograniczenie wynikające ze stanu zdrowia kierowcy lub możliwości prowadzenia określonego pojazdu.

  • 01 – wymagana korekta wzroku,
  • 01.01 – okulary,
  • 01.02 – soczewki kontaktowe,
  • 01.03 – szkła ochronne,
  • 01.04 – szkło matowe,
  • 01.05 – przepaska na oko,
  • 01.06 – okulary lub szkła kontaktowe,
  • 02 – wymagana korekta słuchu,
  • 02.01 – aparat słuchowy jedno uszny,
  • 02.02 – aparat słuchowy obu uszny,
  • 03 – wymagane używanie protez narządu ruchu podczas jazdy,
  • 03.01 – proteza/szyna ortopedyczna kończyny górnej,
  • 03.02 – proteza/szyna ortopedyczna kończyny dolnej,
  • 05.01 – jazda tylko przy świetle dziennym,
  • 05.03 – jazda bez pasażerów,
  • 05.04 – jazda z prędkością nie większą niż X km/h
  • 05.05 – jazda tylko w towarzystwie osoby posiadającej prawo jazdy,
  • 05.06 – bez prawa ciągnięcia przyczepy,
  • 05.07 – bez prawa jazdy po autostradach,
  • 05.08 – zakaz spożywania alkoholu,
  • 10 – wymagane modyfikacje w układzie zmiany biegów:
  • 10.01 – ręczna zmiana biegów,
  • 10.02 – automatyczna zmiana biegów,
  • 10.03 – zmiana biegów sterowana elektronicznie,
  • 10.04 – regulowana dźwignia zmiany biegów,
  • 10.05 – bez przekładni dodatkowej,
  • 15 – wymagana modyfikacja sprzęgła:
  • 15.01 – regulowany pedał sprzęgła,
  • 15.02 – sprzęgło sterowane ręcznie,
  • 15.03 – sprzęgło automatyczne,
  • 15.04 – składany lub odkręcany pedał sprzęgła za przegrodą,
  • 20 – wymagane modyfikacje w układzie hamulcowym:
  • 20.01 – regulowany pedał hamulca,
  • 20.02 – powiększony pedał hamulca,
  • 20.03 – pedał hamulca dostosowany do obsługi lewą stopą,
  • 20.04 – pedał hamulca pod całą stopę,
  • 20.05 – wychylny pedał hamulca,
  • 20.06 – ręcznie sterowany hamulec roboczy,
  • 20.07 – maksymalne użycie wzmocnionego hamulca roboczego,
  • 20.08 – maksymalne użycie hamulca awaryjnego zintegrowanego z hamulcem roboczym,
  • 20.09 – regulowane sterowanie hamulca postojowego,
  • 20.10 – elektrycznie sterowany hamulec postojowy,
  • 20.11 – nożny hamulec postojowy,
  • 20.12 – składany lub odkręcany pedał hamulca za przegrodą,
  • 20.13 – hamulec obsługiwany kolanem,
  • 20.14 – elektrycznie sterowany hamulec roboczy,
  • 25 – wymagane modyfikacje w układzie przyspieszenia:
  • 25.01 – regulowany pedał przyspieszenia,
  • 25.02 – pedał przyspieszenia pod całą stopę,
  • 25.03 – wychylny pedał przyspieszenia,
  • 25.04 – przyspieszenie sterowane ręcznie,
  • 25.05 – przyspieszenie sterowane kolanem,
  • 25.06 – serwoprzyspieszacz (elektroniczny, pneumatyczny itp.),
  • 25.07 – pedał przyspieszenia po lewej stronie pedału hamulca,
  • 25.08 – pedał przyspieszenia po lewej stronie,
  • 25.09 – składany lub odkręcany pedał przyspieszenia za przegrodą,
  • 30 – wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania i przyspieszenia:
  • 30.01 – pedały równoległe,
  • 30.02 – pedały na tym samym lub prawie na tym samym poziomie,
  • 30.03 – przesuwne pedały hamowania i przyspieszenia,
  • 30.04 – pedały hamowania i przyspieszenia z przesuwem i szyną,
  • 30.05 – składane lub odkręcane pedały hamowania i przyspieszenia,
  • 30.06 – wypiętrzona podłoga,
  • 30.07 – przegroda z boku pedału hamowania,
  • 30.08 – przegroda na protezę z boku pedału hamulca,
  • 30.09 – przegroda pod pedałami hamowania i przyspieszenia,
  • 30.10 – podparcie pięty/nogi,
  • 30.11 – elektryczne sterowanie hamowania i przyspieszenia,
  • 35 – wymagane modyfikacje urządzeń sterowania (przełączniki świateł, wycieraczki szyby przedniej, spryskiwacz, sygnał dźwiękowy, kierunkowskazy):
  • 35.01 – urządzenia sterowania obsługiwane bez negatywnego wpływu na kierowanie i obsługę,
  • 35.02 – urządzenia sterowania obsługiwane bez puszczenia kierownicy i akcesoriów (gałek, dźwigni itp.),
  • 35.03 – urządzenia sterowania obsługiwane bez puszczenia kierownicy i akcesoriów lewą ręką,
  • 35.04 – urządzenia sterowania obsługiwane bez puszczenia kierownicy i akcesoriów prawą ręką,
  • 35.05 – urządzenia sterowania obsługiwane bez puszczenia kierownicy i akcesoriów ze wspólnymi mechanizmami hamowania i przyspieszenia,
  • 40 – wymagane modyfikacje w układzie kierowniczym:
  • 40.01 – zwykły układ kierowania ze wspomaganiem,
  • 40.02 – układ kierowniczy z aktywnym wspomaganiem,
  • 40.03 – układ kierowniczy z systemem rezerwowym (sprzężeniem zwrotnym),
  • 40.04 – wydłużona kolumna kierownicy,
  • 40.05 – zmodyfikowana kierownica (grubszy lub cieńszy przekrój koła kierownicy, kierownica o mniejszej średnicy itp.),
  • 40.06 – wychylne koło kierownicy,
  • 40.07 – pionowe koło kierownicy,
  • 40.08 – poziome koło kierownicy,
  • 40.09 – kierowanie nożne,
  • 40.10 – alternatywny system kierownicy (drążek itp.),
  • 40.11 – gałka na kierownicy,
  • 40.12 – szyna ortopedyczna ręki na kole kierownicy,
  • 40.13 – ze stawem szynowym,
  • 42 – wymagane modyfikacje lusterka (lusterek):
  • 42.01 – zewnętrzne lusterko prawe lub lewe,
  • 42.02 – zewnętrzne lusterko na wysięgniku,
  • 42.03 – dodatkowe zewnętrzne lusterko pozwalające na obserwację ruchu,
  • 42.04 – panoramiczne wewnętrzne lusterko,
  • 42.05 – lusterko do obserwacji martwych pól,
  • 42.06 – elektrycznie sterowane zewnętrzne lusterko (lusterka),
  • 43 – wymagane modyfikacje fotela kierowcy:
  • 43.01 – fotel kierowcy na dobrej wysokości obserwacyjnej i w normalnej odległości od kierownicy i pedałów,
  • 43.02 – fotel kierowcy dostosowany do kształtu ciała,
  • 43.03 – fotel kierowcy z oparciem bocznym stabilizującym pozycję,
  • 43.04 – fotel kierowcy z podłokietnikiem,
  • 43.05 – wydłużone szyny prowadzące fotela kierowcy,
  • 43.06 – regulacja pasa bezpieczeństwa,
  • 43.07 – pas bezpieczeństwa szelkowy,
  • 44 – wymagane modyfikacje motocykli (obowiązkowe stosowanie subkodów):
  • 44.01 – hamulec z pojedynczym sterowaniem,
  • 44.02 – zmodyfikowany hamulec ręczny,
  • 44.03 – zmodyfikowany hamulec nożny,
  • 44.04 – zmodyfikowana rączka przyspieszenia,
  • 44.05 – ręczna zmiana biegów i ręczne sprzęgło,
  • 44.06 – zmodyfikowane lusterko (lusterka) wsteczne,
  • 44.07 – zmodyfikowane wskaźniki kontrolne (kierunkowskazy, lampy hamulca itp.),
  • 44.08 – wysokość siedzenia pozwalająca kierowcy na oparcie dwóch stóp na ziemi jednocześnie w pozycji siedzącej,
  • 45 – wyłącznie motocykle z koszem,
  • 50 – dla określonego pojazdu/nadwozia (numer identyfikacyjny pojazdu, VIN),
  • 51 – dla określonego pojazdu/tablicy rejestracyjnej (numer rejestracyjny pojazdu, VRN),
  • 70 – wymiana prawa jazdy wydanego za granicą,
  • 71 – wtórnik prawa jazdy (wydawany w przypadku utraty oryginalnego dokumentu prawa jazdy),
  • 72 – ograniczenie kategorii A do kategorii A1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 73 – ograniczenie kategorii B do kategorii B1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 74 – ograniczenie kategorii C do kategorii C1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 75 – ograniczenie kategorii D do kategorii D1 w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 76 – ograniczenie kategorii CE do kategorii C1E w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 77 – ograniczenie kategorii DE do kategorii D1E w odniesieniu do konkretnych pojazdów,
  • 78 – wyłącznie pojazdy z automatyczną skrzynią biegów[12],
  • 79 – (…) ograniczone do pojazdów, które spełniają wymogi specyfikacji wskazanej w nawiasach, w kontekście zastosowania art. 10 ust. 1 dyrektywy 91/439/EWG (wyłącznie motocykle trójkołowe),
  • 90.01 – w lewo
  • 90.02 – w prawo
  • 90.03 – lewy
  • 90.04 – prawy
  • 90.05 – ręka
  • 90.06 – stopa
  • 90.07 – użytkowy
  • 95 – DD.MM.RRRR. dotyczy kategorii C1, C, D1, D, C1E, CE, D1E, DE, oznacza ukończenie szkolenia okresowego lub kwalifikacji wstępnej (posiadanie świadectwa kwalifikacji)
  • 96 – wymiana prawa jazdy kategorii B, na prawo jazdy kategorii B z rozszerzeniem do kierowania zespołem pojazdów o dmc przekraczającej 3,5 t i nie przekraczającej 4,25 t,
  • 100 – kody krajowe, ważne jedynie w odniesieniu do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
  • 101 – wymagane dodatkowe oznakowanie pojazdu,
  • 102 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii C bez posiadania kategorii B prawa jazdy,
  • 103 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii D bez posiadania kategorii B prawa jazdy,
  • 104 – wymiana prawa jazdy kategorii L, na prawo jazdy kategorii T z ograniczeniem do kierowania tylko pojazdami wolnobieżnymi,
  • 105 – wymiana prawa jazdy kategorii TB, na prawo jazdy kategorii D z ograniczeniem do kierowania tylko trolejbusami;
  • 106 – zakaz w zakresie kategorii B prawa jazdy przy posiadaniu kategorii C1, C, D1 lub D prawa jazdy,
  • 107 – wymagane dostosowanie pojazdu do rodzaju schorzenia – szczególnie dla kierowców z upośledzeniem narządu ruchu, protezami kończyn itp.

W przypadku gdy ograniczenie dotyczy wszystkich posiadanych przez osobę kategorii prawa jazdy odpowiedni kod umieszcza się wyłącznie w ostatnim wierszu tabeli.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Od 1 maja 2004 polskie prawa jazdy wydawane są na nieco innym druku niż przed przystąpieniem Polski do UE:

  • zamiast elipsy wokół liter PL w lewym górnym rogu umieszczono 12 gwiazd
  • zdjęcie jest większe
  • tło nowego druku zawiera napisy „prawo jazdy” we wszystkich unijnych językach

Dotychczasowe prawa jazdy, wydane przed 1 maja 2004 zachowują ważność.

Międzynarodowe prawo jazdy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prawo jazdy, z wyjątkiem prawa jazdy kategorii T, uprawnia do kierowania określonym w nim pojazdem w ruchu międzynarodowym, chyba że władze danego państwa wymagają, aby kierowca posiadał międzynarodowe prawo jazdy.
  2. Międzynarodowe prawo jazdy jest wydawane za opłatą przez właściwego starostę. Jest ono wydawane na podstawie krajowego prawa jazdy na okres 3 lat. Okres jego ważności nie może jednak przekraczać terminu ważności krajowego prawa jazdy.

Prawo jazdy wydane za granicą[edytuj | edytuj kod]

  1. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, określone w konwencjach o ruchu drogowym, może kierować odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od daty rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu.
  2. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą może otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii po oddaniu zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu.
  3. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie jazdy.

Niehonorowanie zagranicznego prawa jazdy w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Rzeczpospolita Polska nie uznaje np. amerykańskiego prawa jazdy. Od obywateli USA wymagane jest specjalne prawo jazdy – tzw. International Driving Permit (z zezwoleniem na prowadzenie samochodu za granicą)[13].

W USA polskie prawo jazdy jest generalnie uznawane, nie jest wymagane nawet „międzynarodowe prawo jazdy”. Samo polskie prawo jazdy i np. karta kredytowa umożliwiają wypożyczenie samochodu[14][15].

Przypisy

  1. Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151, z późn. zm.
  2. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 995.
  3. Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1005.
  4. Dz.U. 2011 nr 30 poz. 151, Art. 7.
  5. Motocyklem do 100 ccm bez prawa jazdy – zapomniane uprawnienia, 1.09.2014 r., MotoRmania.
  6. Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 Art. 6.
  7. http://www.skuterowo.com/ustawa-o-motocyklach-125-ccm-na-prawo-jazdy-b-wchodzi-w-zycie-24-08-2014/
  8. Egzamin zdali, a jeździć nie mogą. Rzeczpospolita, 2013.
  9. Zgodnie z art. 8 Ustawy o kierujących pojazdami.
  10. Osoba, która nie ukończyła 18 lat, może uzyskać prawo jazdy kategorii A1, B1 lub T za zgodą rodziców lub opiekuna.
  11. http://motormania.com.pl/porady/nowe-prawo-jazdy-2013-kategorie-am-a1-a2-i-a/
  12. Zgodnie z Dyrektywą Komisji Europejskiej 2008/65/WE z 27 czerwca 2008 r. ([1]), która obowiązuje w całej Unii Europejskiej od 30 września 2008 r. kod ten należy interpretować jako „Ważne tylko dla pojazdów bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla kategorii A albo A1)”, czyli pozwala on także na prowadzenie pojazdów ze skrzyniami DSG, skrzyniami mechanicznymi sterowanymi automatycznie itd., a nie tylko pojazdów z klasyczną hydrokinetyczną skrzynią automatyczną.
  13. http://polish.krakow.usconsulate.gov/service/informacje-dla-podrnych-i-osb-zamieszkaych-w-polsce/prawo-jazdy-w-polsce.html.
  14. http://www.odyssei.com/forum/index.php?s=41e6807b6e7929a7e7586a6ee8f11b05&showtopic=105725.
  15. Prawo jazdy w USA.