Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa – państwowa jednostka organizacyjna powołana do zapewniania ochrony prawnej interesów Skarbu Państwa.

Główny Urząd Prokuratorii Generalnej znajduje się w Warszawie przy ul. Hożej 76/78.

Struktura urzędu[edytuj | edytuj kod]

Prokuratoria Generalna jest państwową jednostką organizacyjną, nad którą nadzór sprawuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Prokuratoria jest jednak niezależna w zakresie podejmowanych działań i wydawania opinii prawnych.

Prokuratorią Generalną kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej, przy pomocy wiceprezesów oraz dyrektorów oddziałów. W Prokuratorii Generalnej zatrudnieni są radcowie i starsi radcowie Prokuratorii Generalnej, a także pracownicy pomocniczy i obsługi.

Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa[edytuj | edytuj kod]

Pracami Prokuratorii Generalnej kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej, przy pomocy wiceprezesów. Ustawa przewiduje również możliwość powołania terenowych oddziałów (kierowanych przez dyrektorów) w miastach będących siedzibami sądów apelacyjnych, jednakże do tej pory nie utworzono żadnego oddziału. Ponadto Prezes reprezentuje Prokuratorię Generalną, kieruje Głównym Urzędem Prokuratorii Generalnej i jest przełożonym wszystkich radców i innych pracowników Prokuratorii Generalnej. Prezesa Prokuratorii Generalnej powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa po przeprowadzeniu sformalizowanego w ustawie naboru. Funkcja ta nie jest kadencyjna. Wiceprezesów Prokuratorii Generalnej, w liczbie nieprzekraczającej dwóch, powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa na wniosek Prezesa Prokuratorii Generalnej.

Zadania i działalność[edytuj | edytuj kod]

Do zadań Prokuratorii Generalnej należy:

Zgodnie z art. 3 ustawy o o Prokuratorii Generalnej, Skarbu Państwa minister właściwy do spraw Skarbu Państwa składa corocznie Sejmowi, w terminie do dnia 31 marca, sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej w poprzednim roku kalendarzowym. Materiał jest dostępny w formie druku sejmowego.

W dniu 31 grudnia 2013 Prokuratoria Generalna prowadziła 7223 sprawy sądowe[5]. W 2013 zakończono 3982 sprawy, z czego wygrano 2535 (63,7%), przegrano 253 (6,3%), a 1194 (30%) zakończono w inny sposób[6].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

I Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Trybunał Skarbowy Radomski.

Ziemie polskie pod zaborami[edytuj | edytuj kod]

Królestwo Polskie[edytuj | edytuj kod]

Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa utworzono postanowieniem cesarza rosyjskiego i króla polskiego Aleksandra I z dnia 29 września/11 października 1816 r. dla obrony własności publicznych. Funkcjonowała do 1915 r. jako praktycznie jedyny urząd państwowy świadczący o odrębności Królestwa od reszty imperium rosyjskiego.

Galicja[edytuj | edytuj kod]

Cesarsko – królewską Galicyjską Prokuratorię Skarbu utworzono w 1850 r. we Lwowie na mocy patentu Franciszka Józefa I. W 1867 r. wraz z reorganizacją ustroju państwa powołano drugi na ziemiach zaboru austriackiego oddział prokuratorii z siedzibą w Krakowie jako ekspozyturę prokuratorii lwowskiej. Galicyjska Prokuratoria Skarbu zakończyła urzędowanie w 1919 r.

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Dekretem Naczelnika Państwa w przedmiocie utworzenia Prokuratorji Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 lutego 1919 r. (zastąpionym w tym samym roku przez ustawę o tej samej nazwie) utworzono Prokuratorję Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, urząd państwowy którego zadaniem było:

  • udzielanie na żądanie władz centralnych opinii prawnych w sprawach dotyczących majątkowych i publicznych interesów państwa
  • udzielanie porad prawnych i współdziałanie w sporządzaniu aktów dotyczących praw i interesów państwa (nie tylko aktów prawnych)
  • obowiązkowe i wyłączne zastępstwo praw i interesów majątkowych i publicznych państwa oraz funduszy i instytucji publicznych przed krajowymi sądami cywilnymi (zastępstwo procesowe w sprawach cywilnych)
  • zastępowanie na żądanie zainteresowanych organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw majątkowych państwa przed sądami karnymi, oraz w zakresie wszelkich praw i interesów państwa przed sądami prawa publicznego, organami administracji publicznej w kraju i zagranicą oraz przed sądami zagranicznymi (zastępstwo procesowe w sprawach karnych, administracyjnych i przed sądami zagranicznymi).

Prokuratoria miała swoją jedyną zagraniczną delegaturę w Wolnym Mieście Gdańsku.

Polska Ludowa[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie Prokuratoria Generalna istniała do 14 kwietnia 1951, kiedy to wszedł w życie dekret z dnia 29 marca 1951 r. o organach zastępstwa prawnego, trzy lata później uchylony przez dekret z dnia 2 czerwca 1954 r. o zastępstwie sądowym władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych. Od tej pory zastępstwo procesowe na rzecz Skarbu Państwa pełnili kierownicy danych jednostek państwowych (przedsiębiorstw, urzędów).

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

W nowym ustroju społeczno-gospodarczym coraz bardziej widoczna stawała się potrzeba powołania centralnego urzędu, który dbałby o interesy Skarbu Państwa. Ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. ponownie powołano do życia Prokuratorię Generalną (Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa). Działalność rozpoczęła 15 marca 2006.

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Wydatki i dochody Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa są realizowane w części 74 budżetu państwa.

W 2013 wydatki Prokuratorii Generalnej wyniosły 29,8 mln zł[7]. Przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 163 osoby, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 7927 zł[8].

W ustawie budżetowej na 2014 wydatki Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zaplanowano w wysokości 31,8 mln zł[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. powołany przez Prezesa Rady Ministrów Kazimierza Marcinkiewicza
  2. BIP Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa / Aktualności
  3. Powołanie Prezesa. W: prokuratoria.gov.pl [on-line]. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. [dostęp 2014-09-09].
  4. Na mocy ustawy nowelizacyjnej Prokuratoria Generalna utraciła kompetencje do wykonywania zastępstwa procesowego Skarbu Państwa (SP) przed NSA (jak również przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi). Celem nowelizacji było unikniecie negatywnych sporów kompetencyjnych związanych z wykonywaniem przez SP zastępstwa procesowego przed sądami administracyjnymi (...) Źródło: Komentarz do ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. M. Dziurda (...) , 2006 LexisNexis
  5. Sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.. W: Minister Skarbu Państwa [on-line]. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (druk sejmowy 2275), 27 marca 2014. [dostęp 2014-09-25]. s. 7.
  6. Sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.. W: Minister Skarbu Państwa [on-line]. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (druk sejmowy 2275), 27 marca 2014. [dostęp 2014-09-25]. s. 9.
  7. Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r. (Druk nr 2445). Tom I. sejm.gov.pl, 30 maja 2014. [dostęp 2014-09-09]. s. 2/79.
  8. Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2013 r. w części 74 Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2014. [dostęp 2014-09-09]. s. 11.
  9. Ustawa budżetowa na rok 2014 z dnia 24 stycznia 2014 r.. W: Dz. U. poz. 162 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 3 lutego 2014. [dostęp 2014-09-09]. s. 66.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]