Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa – państwowa jednostka organizacyjna powołana do zapewniania ochrony prawnej interesów Skarbu Państwa.

Struktura urzędu[edytuj | edytuj kod]

Prokuratoria Generalna jest państwową jednostką organizacyjną, nad którą nadzór sprawuje Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Prokuratoria jest jednak niezależna w zakresie podejmowanych działań i wydawania opinii prawnych.

Prokuratorią Generalną kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej, przy pomocy wiceprezesów oraz dyrektorów oddziałów. W Prokuratorii Generalnej zatrudnieni są radcowie i starsi radcowie Prokuratorii Generalnej, a także pracownicy pomocniczy i obsługi.

Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa[edytuj | edytuj kod]

Pracami Prokuratorii Generalnej kieruje Prezes Prokuratorii Generalnej, przy pomocy wiceprezesów. Ustawa przewiduje również możliwość powołania terenowych oddziałów (kierowanych przez dyrektorów) w miastach będących siedzibami sądów apelacyjnych, jednakże do tej pory nie utworzono żadnego oddziału. Ponadto Prezes reprezentuje Prokuratorię Generalną, kieruje Głównym Urzędem Prokuratorii Generalnej i jest przełożonym wszystkich radców i innych pracowników Prokuratorii Generalnej. Prezesa Prokuratorii Generalnej powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa po przeprowadzeniu sformalizowanego w ustawie naboru. Funkcja ta nie jest kadencyjna. Wiceprezesów Prokuratorii Generalnej, w liczbie nieprzekraczającej dwóch, powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa na wniosek Prezesa Prokuratorii Generalnej.

Zadania[edytuj | edytuj kod]

Do zadań Prokuratorii Generalnej należy:

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Wydatki i dochody Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa są realizowane w części 74 budżetu państwa.

W 2011 wydatki Prokuratorii wyniosły 32,5 mln zł, przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty 149 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 7 574 zł[6].

W ustawie budżetowej na 2012 wydatki Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zaplanowano w wysokości 31,6 mln zł[7], a w 2013 – 31,5 mln zł[8].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

I Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Trybunał Skarbowy Radomski.

Ziemie polskie pod zaborami[edytuj | edytuj kod]

Królestwo Polskie[edytuj | edytuj kod]

Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa utworzono postanowieniem cesarza rosyjskiego i króla polskiego Aleksandra I z dnia 29 września/11 października 1816 r. dla obrony własności publicznych. Funkcjonowała do 1915 r. jako praktycznie jedyny urząd państwowy świadczący o odrębności Królestwa od reszty imperium rosyjskiego.

Galicja[edytuj | edytuj kod]

Cesarsko – królewską Galicyjską Prokuratorię Skarbu utworzono w 1850 r. we Lwowie na mocy patentu Franciszka Józefa I. W 1867 r. wraz z reorganizacją ustroju państwa powołano drugi na ziemiach zaboru austriackiego oddział prokuratorii z siedzibą w Krakowie jako ekspozyturę prokuratorii lwowskiej. Galicyjska Prokuratoria Skarbu zakończyła urzędowanie w 1919 r.

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Dekretem Naczelnika Państwa w przedmiocie utworzenia Prokuratorji Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 lutego 1919 r. (zastąpionym w tym samym roku przez ustawę o tej samej nazwie) utworzono Prokuratorję Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, urząd państwowy którego zadaniem było:

  • udzielanie na żądanie władz centralnych opinii prawnych w sprawach dotyczących majątkowych i publicznych interesów państwa
  • udzielanie porad prawnych i współdziałanie w sporządzaniu aktów dotyczących praw i interesów państwa (nie tylko aktów prawnych)
  • obowiązkowe i wyłączne zastępstwo praw i interesów majątkowych i publicznych państwa oraz funduszy i instytucji publicznych przed krajowymi sądami cywilnymi (zastępstwo procesowe w sprawach cywilnych)
  • zastępowanie na żądanie zainteresowanych organów administracji publicznej w sprawach dotyczących praw majątkowych państwa przed sądami karnymi, oraz w zakresie wszelkich praw i interesów państwa przed sądami prawa publicznego, organami administracji publicznej w kraju i zagranicą oraz przed sądami zagranicznymi (zastępstwo procesowe w sprawach karnych, administracyjnych i przed sądami zagranicznymi).

Prokuratoria miała swoją jedyną zagraniczną delegaturę w Wolnym Mieście Gdańsku.

Polska Ludowa[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie Prokuratoria Generalna istniała do 14 kwietnia 1951, kiedy to wszedł w życie dekret z dnia 29 marca 1951 r. o organach zastępstwa prawnego, trzy lata później uchylony przez dekret z dnia 2 czerwca 1954 r. o zastępstwie sądowym władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych. Od tej pory zastępstwo procesowe na rzecz Skarbu Państwa pełnili kierownicy danych jednostek państwowych (przedsiębiorstw, urzędów).

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

W nowym ustroju społeczno-gospodarczym coraz bardziej widoczna stawała się potrzeba powołania centralnego urzędu, który dbałby o interesy Skarbu Państwa. Ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. ponownie powołano do życia Prokuratorię Generalną (Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa). Działalność rozpoczęła 15 marca 2006.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. powołany przez Prezesa Rady Ministrów Kazimierza Marcinkiewicza
  2. BIP Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa / Aktualności
  3. BIP Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa / Organizacja Urzędu / Kierownictwo Prokuratorii Generalnej
  4. Prezes. W: prokuratoria.gov.pl [on-line]. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. [dostęp 2013-07-08].
  5. Na mocy ustawy nowelizacyjnej Prokuratoria Generalna utraciła kompetencje do wykonywania zastępstwa procesowego Skarbu Państwa (SP) przed NSA (jak również przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi). Celem nowelizacji było unikniecie negatywnych sporów kompetencyjnych związanych z wykonywaniem przez SP zastępstwa procesowego przed sądami administracyjnymi (...) Źródło: Komentarz do ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. M. Dziurda (...) , 2006 LexisNexis
  6. Informacja o wynikach kontroli wykonania w 2011 roku budżetu państwa w części 74 - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa Najwyższa Izba Kontroli, Warszawa 2012, s. 14-16 [dostęp: 15 lipca 2012]
  7. Ustawa budżetowa na rok 2012 z dnia 2 marca 2012 r.. W: Dz. U. poz. 273 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 15 marca 2012. [dostęp 2013-02-12]. s. 63.
  8. Ustawa budżetowa na rok 2013 z dnia 25 stycznia 2013 r.. W: Dz. U. poz. 169 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 5 lutego 2013. [dostęp 2013-02-12]. s. 63.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]