Wybory prezydenckie w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Wybory prezydenckiewybory prezydenta odbywają się w Polsce co 5 lat, chyba że z jakiegoś powodu kadencja prezydenta zakończy się szybciej. Ta sama osoba może sprawować urząd prezydenta jedynie przez dwie kadencje. Bierne prawo wyborcze przysługuje wszystkim obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej, którzy ukończyli 35 lat, nie są pozbawieni praw wyborczych do Sejmu i zbiorą przynajmniej 100 tysięcy podpisów osób popierających ich kandydaturę. Czynne prawo wyborcze posiadają wszyscy pełnoletni obywatele Polski, również ci zamieszkali na stałe za granicą (od 2000 roku mogą głosować również w drugiej turze).

Prezydentem zostaje ten kandydat, który otrzyma ponad połowę wszystkich ważnie oddanych głosów. Frekwencja wyborcza nie wpływa na ważność wyborów (trzeba dodać, iż w Polsce podczas wyborów prezydenckich jest ona najwyższa). W przypadku, gdy żaden z kandydatów nie otrzyma wymaganej liczby głosów, dwa tygodnie później odbywa się II tura głosowania, w której uczestniczą dwaj kandydaci z największą liczbą głosów z I tury. Dla zwycięstwa w II turze wystarczy otrzymać więcej głosów, niż inny kandydat (co jednak też znaczy ponad połowę ważnie oddanych głosów, ponieważ głos jest ważny tylko gdy oddany na któregoś z tych dwóch kandydatów).

W III RP wybory prezydenckie przypadały jesienią, dopóki to nie zmieniło się z powodu śmierci Lecha Kaczyńskiego.

Konstytucja RP wyborom Prezydenta RP poświęca artykuły 127-130, ustalając, że wybory są powszechne, równe, bezpośrednie a głosowanie jest tajne. Szczegółowe zasady i tryb zgłaszania kandydatów i przeprowadzania wyborów oraz warunki ważności określa dział V ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112).

Wyniki wyborów[edytuj | edytuj kod]

Rok Zwycięzca I tura Poparcie w I turze II tura Poparcie w II turze Objęcie urzędu (zaprzysiężenie)
Wybory prezydenckie w II RP:
1922[1] Gabriel Narutowicz 9 grudnia, godz.14:10 62 głosy (IV/V) 9 grudnia[2], godz.19:15 289 głosów 11 grudnia
1922[1] Stanisław Wojciechowski 20 grudnia 298 głosów nie odbyła się 22 grudnia
1926[1] Józef Piłsudski 31 maja 292 głosy nie odbyła się nie przyjął urzędu
1926[1] Ignacy Mościcki 1 czerwca 215 głosów (I) 1 czerwca 281 głosów 4 czerwca
1933[1][3] Ignacy Mościcki 8 maja 332 głosy nie odbyła się 9 maja
1939 Na mocy Konstytucji kwietniowej Ignacy Mościcki mianował na swojego następcę kolejno: Edwarda Rydza-Śmigłego, Bolesława Wieniawę-Długoszowskiego, Władysława Raczkiewicza.
Wybory prezydenckie w "Polsce Ludowej":
1947[3][4] Bolesław Bierut 5 lutego 443 głosów nie odbyła się 5 lutego
1989[1][3] Wojciech Jaruzelski 19 lipca 270 głosów nie odbyła się 19 lipca
Wybory prezydenckie w III RP:
1990 Lech Wałęsa 25 listopada 6 569 889 głosów (39,96%) 9 grudnia 10 622 696 głosów (74,25%) 22 grudnia
1995 Aleksander Kwaśniewski 5 listopada 6 275 670 głosów (35,11%) 19 listopada 9 704 439 głosów (51,72%) 23 grudnia
2000 Aleksander Kwaśniewski 8 października 9 485 224 głosów (53,90%) nie odbyła się 23 grudnia
2005 Lech Kaczyński 9 października 4 947 927 głosów (33,10%) (II) 23 października 8 257 468 głosów (54,04%) 23 grudnia
2010 Bronisław Komorowski 20 czerwca 6 981 319 głosów (41,54%) 4 lipca 8 933 887 głosów (53,01%) 6 sierpnia

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Wyboru dokonało Zgromadzenie Narodowe.
  2. Wyboru Gabriela Narutowicza dokonano w V turze.
  3. 3,0 3,1 3,2 O urząd Prezydenta ubiegał się tylko jeden kandydat.
  4. Wyboru Prezydenta RP dokonywał sam Sejm, gdyż Senatu wówczas nie było.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]