Raimondo Montecuccoli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hrabia Raimondo Montecúccoli

Raimondo, hrabia de Montecúccoli lub Montecucculi, Raimondo Graf Montecúccoli (ur. 21 lutego 1609 w zamku Montecucculo w Modenie, zm. 16 października 1680 w Linzu) – cesarski wódz, książę Świętego Cesarstwa Rzymskiego i neapolitański książę Melfi.

Początki - wojna trzydziestoletnia[edytuj | edytuj kod]

Rodzina jego wywodziła się z Burgundii i osiedliła się w północnych Włoszech w X w.. W wieku 16 lat Montecuccoli rozpoczął karierę wojskową, służąc pod dowództwem swego wuja, hrabiego Ernesta Montecuccolego, generała austriackiego. Cztery lata później, po bardzo czynnej służbie w Niemczech i Niderlandach, został kapitanem piechoty. Został ciężko ranny podczas szturmu na Neubrandenburg i jeszcze w tym samym 1631 r. wpadł w ręce Szwedów podczas I bitwy pod Breitensfeld. Ponownie został ranny w bitwie pod Lützen w 1632 r. Podczas rekonwalescencji został awansowany na majora w regimencie swego wuja. Wkrótce potem został pułkownikiem-porucznikiem kawalerii. Odznaczył się w bitwie pod Nordlingen w 1634 r. oraz podczas szturmu Kaiserslautern. W następnym roku został pułkownikiem za wyczyn wojskowy o niezwykłej błyskotliwości, za znakomitą szarżę przełamującą dowodzonej przez niego ciężkiej kawalerii.

Walczył na Pomorzu, w Czechach i w Saksonii (zaskoczenie pod Wolmirstedt w 1636 r., bitwy pod Wittstock i Chemnitz), a w 1639 r. dostał się do niewoli w Melniku, w czasie której przez dwa i pół roku przebywał w Szczecinie i Weimarze. W niewoli studiował, nie tylko sztukę wojenną, ale także geometrię euklidesową, historię Tacyta i architekturę Witruwiusza, planował napisać swą własną rozprawę na temat wojny.

Po uwolnieniu ponownie wyróżnił się podczas walk na Śląsku. W 1642 r. pobił Szwedów w bitwach pod Opawą i Brzegiem.

Walki z Rakoczym i koniec wojny trzydziestoletniej[edytuj | edytuj kod]

W 1643 r. na żądanie cesarza Ferdynanda III wyruszył do Włoch. Awansował do stopnia feldmarszałka lejtnanta i otrzymał stanowisko w Radzie Wojennej. W latach 1645-1646 służył na Węgrzech, walcząc przeciwko księciu siedmiogrodzkiemu Jerzemu Rakoczemu, a następnie toczył walki nad Dunajem i Neckarem przeciwko Francuzom. Potem znów wałczył na Śląsku i Czechach przeciwko Szwedom. Zwycięstwo pod Trzebielą na Śląsku wyniosło go do rangi generała kawalerii. W bitwie pod Zusmarshausen w 1648 r. zajadła postawa dowodzonej przez niego ariergardy uratowała armię cesarską przed całkowitym zniszczeniem.

Kilka lat później po pokoju westfalskim Montecuccoli zaangażował się głównie w działania Rady Wojennej, a w międzyczasie wyjeżdżał do Flandrii i Anglii jako reprezentant cesarza, a także do Szwecji jako wysłannik papieża Innocentego X do królowej Krystyny, następnie do Modeny, gdzie nawet wziął udział w turnieju rycerskim na kopie, który wygrał.

Wojna z Karolem Gustawem[edytuj | edytuj kod]

W 1657 r., zaraz po ślubie z hrabiną Margarethe de Dietrichstein, wziął udział w ekspedycji przeciwko Rakoczemu i Szwedom, którzy walczyli z Polską. W 1659 r. został feldmarszałkiem armii cesarskiej. Wspólnie z elektorem Brandenburgii Fryderykiem Wilhelmem oraz ekspedycyjnymi wojskami polskimi pod Stefanem Czarnieckim walczył w Danii przeciwko Szwedom. Walki te zakończył pokój w Oliwie w 1660.

Walki z Turkami[edytuj | edytuj kod]

W latach 1661-1664 Montecuccoli, mając znacznie słabsze siły, bronił Austrii przed Turkami. W bitwie w pobliżu opactwa Szentgotthárd nad Rabą (1 sierpnia 1664) całkowicie pobił Turków, co doprowadziło do dwudziestoletniego rozejmu zawartego w Vasvár. Otrzymał Order Złotego Runa oraz został przewodniczącym Nadwornej Rady Wojennej, a także naczelnikiem artylerii. Poświęcał się także swoim pracom z dziedziny historii sztuki wojennej oraz nauki.

Wojna z Francją[edytuj | edytuj kod]

Od 1672 r. przeciwstawiał się podbojom francuskich armii Ludwika XIV, a gdy nieuchronna wojna w końcu wybuchła otrzymał dowództwo nad cesarską armią. W kampanii 1673 r. z sukcesami manewrował, mając za rywala marszałka de Turenne'a nad Neckarem i Renem, następnie zabezpieczył zdobycie Bonn. Później połączył swą armię z armią księcia orańskiego nad dolnym Renem.

Wycofał się, gdy w 1674 r. naczelnym wodzem nad Renem został Fryderyk Wilhelm. Jednak błyskotliwe sukcesy Turenne'a zimą 1674-1675 spowodowały, że powrócił nad Ren. Przez miesiące dwaj wodzowie manewrowali w dolinie Renu do momentu, gdy w bitwie pod Nieder Sasbach Turenne poległ. Montecuccoli najechał zaraz Alzację, gdzie prowadził walkę manewrową z Kondeuszem Wielkim. Ostatnim osiągnięciem Monteccuccoliego w wojnie było oblężenie Philippsburg.

Emerytura[edytuj | edytuj kod]

Resztę życia spędził w Wiedniu w wojskowej administracji, poświęcając się pracy literackiej i naukowej. W 1679 r. cesarz uczynił go księciem cesarstwa, a wkrótce potem od króla Neapolu otrzymał księstwo Melfi.

Montecuccoli zmarł w Linzu 16 października 1680 na skutek wypadku. Był jednym z najwybitniejszych wodzów cesarskich. Jego Memorie della guerra (opublikowane w Wiedniu w 1703 r.)[1] znacznie wpłynęły na rozwój sztuki wojennej w następnym stuleciu.

Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. Memorie della querrera... według zbiorowego opracowania "Pod císařským praporem" ISBN 80-902745-5-2 Praha 2002, strona 83

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, wyd. I, 1967
Poprzednik
Annibale książę Gonzaga
Flag of the Habsburg Monarchy.svg przewodniczący Nadwornej Rady Wojennej
1668-1681
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Następca
Herrmann von Baden