Roman Wilhelmi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Roman Wilhelmi
Płaskorzeźba na ścianie Kina Praha w Warszawie
Płaskorzeźba na ścianie Kina Praha w Warszawie
Data
i miejsce urodzenia
6 czerwca 1936
Poznań,  Polska
Data
i miejsce śmierci
3 listopada 1991
Warszawa,  Polska
Zawód aktor teatralny i filmowy
Lata aktywności 1958-1991
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Roman Wilhelmi w Wikicytatach
Grób Romana Wilhelmiego na Cmentarzu w Wilanowie

Roman Zdzisław Wilhelmi (ur. 6 czerwca 1936 w Poznaniu, zm. 3 listopada 1991 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 6 czerwca 1936 roku jako dziecko (najstarszy syn) Zdzisława i Stefanii Wilhelmich. Miał dwóch młodszych braci - Eugeniusza i Adama. Absolwent PWST w Warszawie (1958). Aktor teatrów warszawskich (m.in. w latach 1958-1982 Teatru Ateneum), licznych pierwszoplanowych ról filmowych (Czterej pancerni i pies, Zaklęte rewiry, Kariera Nikodema Dyzmy), często charyzmatycznych. Grane przez niego postacie były charakterystyczne, co w dużej mierze należy przypisywać właśnie jego osobowości. Znakomicie dawał sobie radę w różnych gatunkach filmowych od debiutanckiego kina historycznego, poprzez dramat (Bez znieczulenia, 1979), akcję (Prywatne śledztwo), po komedię (Kariera Nikodema Dyzmy, Alternatywy 4). Zmarł na raka wątroby[1]. Został pochowany na cmentarzu wilanowskim w Warszawie.

Pierwszy związek małżeński zawarł z Danutą, późniejszą dziennikarką. Drugie małżeństwo zawarł z Mariką Kollar - węgierską tłumaczką, z tego związku pochodzi syn Rafał (ur. 1970). Po rozwodzie trudna sytuacja Mariki zmusiła ją do emigracji z synem do Austrii[2].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Role filmowe i teatralne[edytuj | edytuj kod]

tytuł reżyser rola
1. Eroica, 1957 Andrzej Munk
Powstaniec
2. Krzyżacy, 1960 Aleksander Ford
Kniaź Jamont
3. Dziś w nocy umrze miasto, 1961 Jan Rybkowski
Francuz Pierre
4. Wielka, większa i największa, 1962 Anna Sokołowska
mieszkaniec planety układu Vega
5. Wiano, 1963 Jan Łomnicki
Staszek Stosina
6. Czterej pancerni i pies, serial TV 1966 Konrad Nałęcki
Olgierd Jarosz
7. Mąż pod łóżkiem, cykl: Komedie pod łóżkiem, 1967 Stanisław Różewicz
młodzieniec spod łóżka
8. Westerplatte, 1967 Stanisław Różewicz
mat Franciszek Bartoszak
9. Do przerwy 0:1, 1969 Stanisław Jędryka
Romek Wawrzusiak
10. Paragon gola, 1969 Stanisław Jędryka
Romek Wawrzusiak
11. Wakacje z duchami, 1969 Stanisław Jędryka
Grzegorz Otowicz, naukowiec
12. Nagrody i odznaczenia, 1973 Jan Łomnicki
Kapitan Szpak
13. Stawiam na Tolka Banana, 1973 Stanisław Jędryka
Wacek
14. S.O.S. (serial telewizyjny) (1974) Janusz Morgenstern
Andrzej Schmidt
15. Dzieje grzechu, 1975 Walerian Borowczyk
Antoni Pochroń
16. Zaklęte rewiry, 1975 Janusz Majewski
Robert Fornalski
17. Mistrz zawsze traci cykl: Parada oszustów, 1976 Grzegorz Lasota
Brassieur, mieszkaniec Labriet
18. Zaklęty dwór, serial TV, 1976 Antoni Krauze
Starościc Mikołaj Żwirski
19. Lalka, serial TV, 1977 Ryszard Ber
Kazio Starski
20. Sam na sam, 1977 Andrzej Kostenko
Bogdan – ginekolog
21. Sprawa Gorgonowej, 1977 Janusz Majewski
inżynier Zaremba
22. Tajny detektyw, film TV, cykl: Parada oszustów, 1977 Grzegorz Lasota
Władysław Trzpil, złodziej
23. Jaguar 1936, film TV, cykl: Parada oszustów, 1977 Grzegorz Lasota
Recepcjonista
24. Bez znieczulenia, 1978 Andrzej Wajda
Broński
25. Zielona miłość, serial TV, 1978 Stanisław Jędryka
Błażej Morawiecki sekret. Partii
26. Aria dla atlety, 1979 Filip Bajon
Bolcio Rogalski
27. Kariera Nikodema Dyzmy, 1979 Jan Rybkowski
Nikodem Dyzma
28. Ćma, 1980 Tomasz Zygadło
dziennikarz Jan
29. Mniejsze niebo, 1980 Janusz Morgenstern
Artur Gunter
30. Okolice spokojnego morza, 1981 Zbigniew Kuźmiński
Kpt Roman Markowski
31. Wojna światów – następne stulecie, 1981 Piotr Szulkin
Iron Idem
32. Odwet, 1982 Tomasz Zygadło
inżynier Świdrycki
33. Zapach psiej sierści, 1982 Jan Batory
Paweł
34. Alternatywy 4, serial TV, 1983 Stanisław Bareja
Stanisław Anioł
35. Widziadło, 1983 Marek Nowicki
Piotr Strumiński
36. Jesienią o szczęściu, film TV, 1985 Stanisław Jędryka
Jan Grabowski reżyser filmowy
37. Pan W., film TV, 1985 Krzysztof Gruber
Szef
38. Prywatne śledztwo, 1986 Wojciech Wójcik
Rafał Skonecki
38. Rykowisko, 1986 Grzegorz Skurski
Wiktor Szałaj
39. Klątwa Doliny Węży, 1987 Marek Piestrak
Traven
40. Zad wielkiego wieloryba, 1987 Mariusz Treliński
Fryzjer
41. La note bleue (Błękitna nuta), 1987 Andrzej Żuławski
Adalbert Grzymała
42. Kolacja na cztery ręce, 1990 Kazimierz Kutz
Jerzy Fryderyk Händel
autor, teatr, data premiery reżyser rola
1. Jean Anouilh Skowronek, Sala Kongresowa PKiN, Warszawa 24.09.1956 Czesław Szpakowicz Brat
2. Molier Lekarz mimo woli, Teatr Ateneum, Warszawa 01.10.1958 Jerzy Rakowiecki Leader
3. Franz Kafka Proces, Teatr Ateneum, Warszawa 06.12.1958 Jan Kulczyński Willem: Głos w głębi mieszkania
4. Tennessee Williams Tramwaj zwany pożądaniem, Teatr Ateneum, Warszawa 12.01.1959 Aleksander Bardini Stanley
5. William Szekspir Sen nocy letniej, Teatr Ateneum, Warszawa 28.04.1959 Aleksander Bardini Demetriusz
6. Juliusz Słowacki Lilla Weneda, Teatr Ateneum, Warszawa 16.07.1959 Jan Kulczyński Lech
7. Tymoteusz Karpowicz Studnia, Teatr Ateneum, Warszawa 30.01.1960 Jan Kulczyński I Milicjant
8. William Szekspir Król Henryk IV, Teatr Ateneum, Warszawa 04.03.1960 Aleksander Bardini Gadschill
9. W. Siemion, E. Brzozowska Ballady i fraszki, Teatr Ateneum, Warszawa 07.05.1960 Wojciech Siemion Rycerz
10. William Saroyan Zabawa jak nigdy, Teatr Ateneum, Warszawa 15.06.1960 Aleksander Bardini Pijak
11. Ariano Suassuna Testament psa, Teatr Ateneum, Warszawa 14.09.1960 Konrad Swinarski Severino
12. William Szekspir Ryszard III, Teatr Ateneum, Warszawa 17.10.1960 Jacek Woszczerowicz Ksiądz;Morderca Walter Herbert
13. Leon Schiller Kram z piosenkami, Teatr Ateneum, Warszawa 25.02.1961 Barbara Fijewska Pasterz; zakonnik; Dworzanin
14. Jean-Paul Sartre Więźniowie z Altony, Teatr Ateneum, Warszawa 07.10.1961 Janusz Warmiński Feldfebel Heinrich
15. Jean Genet Murzyni, Teatr Ateneum, Warszawa 02.12.1961 Zygmunt Hübner Wioska
16. Krzysztof Choiński Krucjata, Teatr Ateneum, Warszawa 24.03.1962 Jan Bratkowski Achilles
17. Stanisław Grochowiak Partita na instrument drewniany, Teatr Ateneum, Warszawa 01.05.1962 Zdzisław Tobiasz Żołnierz
18. Janusz Krasiński Kwatery, Teatr Ateneum, Warszawa 01.05.1962 Zdzisław Tobiasz Igła
19. Max Frisch Andorra, Teatr Ateneum, Warszawa 02.05.1962 Janusz Warmiński Żołnierz andorrański
20. William Faulkner Requiem dla zakonnicy, Teatr Ateneum, Warszawa 23.06.1962 Jerzy Markuszewski Peter
21. John Whiting Demony, Teatr Ateneum, Warszawa 02.03.1963 Andrzej Wajda De Conde
22. Ryszard Smożewski Pięć pytań i nic więcej, Teatr Ateneum, Warszawa 01.05.1963 Jan Biczycki Aktor B; Gaduła i in.
23. Krzysztof Choiński Nocna opowieść, Teatr Ateneum, Warszawa 07.03.1964 Janusz Warmiński Zezowaty
24. Agnieszka Osiecka Niech no tylko zakwitną jabłonie, Teatr Ateneum, Warszawa 16.06.1964 Jan Biczycki inżynier Metropolitaine
25. Maciej Zenon Bordowicz Idący o poranku, Teatr Ateneum, Warszawa 16.01.1965 Kazimierz Dejmek Cudny
26. Witold Wandurski Śmierć na gruszy, Teatr Ateneum, Warszawa 04.06.1966 Józef Szajna Pan w żakiecie
27. Arthur Miller Incydent w Vichy, Teatr Ateneum, Warszawa 12.10.1966 Janusz Warmiński Major
28. Isaak Babel Zmierzch, Teatr Ateneum, Warszawa 12.10.1966 Bohdan Korzeniewski Lowka Krzyk
29. Peter Weiss Męczeństwo i śmierć Jeana Paula Marata, przedstawione przez zespół aktorski

przytułku w Charenton pod kierunkiem pana De Sade, Teatr Ateneum, Warszawa 10.06.1967

Konrad Swinarski Duperret
30. Leon Kruczkowski Niemcy, Teatr Ateneum, Warszawa 20.10.1967 Janusz Warmiński Willi
31. Harold Pinter Dozorca, Teatr Ateneum, Warszawa 13.05.1968 Jacek Woszczerowicz Nick
32. Aleksander Fredro Dyliżans, Teatr Ateneum, Warszawa 18.05.1968 Jerzy Goliński Pułkownik Ludmir
33. Stanisław Ignacy Witkiewicz Sonata Belzebuba, Teatr Ateneum, Warszawa 14.06.1969 Wanda Laskowska Hieronim Sakalyi
34. Andrzej Trzebiński Aby podnieść różę, Teatr Ateneum, Warszawa 17.02.1970 Janusz Warmiński Deromur Ilfare
35. Ernest Bryll Kurdesz, Teatr Ateneum, Warszawa 11.06.1970 Janusz Warmiński Duraś
36. Henryk Ibsen Peer Gynt, Teatr Ateneum, Warszawa 28.08.1970 Maciej Prus Peer Gynt
37. Fiodor Dostojewski Biesy, Teatr Ateneum, Warszawa 13.03.1971 Janusz Warmiński Fideka
38. Samuel Beckett Czekając na Godota, Teatr Ateneum, Warszawa 27.04.1971 Maciej Prus Pozzo
39. Stanisław Ignacy Witkiewicz Szewcy, Teatr Ateneum, Warszawa 12.08.1971 Maciej Prus Prokurator Scurvy
40. Fryderyk Schiller Don Carlos, Teatr Ateneum, Warszawa 15.01.1972 Maciej Prus Markiz Posa
41. Arnold Wesker Kuchnia, Teatr Ateneum, Warszawa 15.04.1972 Janusz Warmiński Peter
42. Maksym Gorki Na dnie, Teatr Ateneum, Warszawa 11.10.1972 Jan Świderski Waśka Piepieł
43. Stanisław Ignacy Witkiewicz Gyubal Wahazar, Teatr Ateneum, Warszawa 06.01.1973 Maciej Prus Józef Rypmann
44. Tadeusz Peiper Skoro go nie ma, Teatr Ateneum, Warszawa 06.01.1973 Janusz Warmiński Przyw
45. Andrzej Kondratiuk Kogel-mogel, Zielona Góra 1974 Andrzej Kondratiuk Mąż
46. Christopher Marlowe Tragiczne dzieje Doktora Fausta, Teatr Ateneum, Warszawa 26.04.1975 Maciej Prus Mefistofeles
47. Ödön von Horváth A miłość nigdy się nie kończy, Teatr Ateneum, Warszawa 01.08.1976 Janusz Warmiński Karol
48. August Strindberg Panna Julia, Teatr Stara Prochownia, Warszawa 1977 Bohdan Korzeniewski Jean
49. Wasilij Szukszyn Ludzie energiczni, Teatr Ateneum, Warszawa 05.02.1977 Zdzisław Tobiasz Aristarch Pietrowicz Kuzkin
50. Michał Markowski Prywatne życie Piotrusia Pana, Teatr Ateneum, Warszawa 13.02.1977 Joanna Sienkiewicz Piotruś Pan
51. Dale Wasserman Lot nad kukułczym gniazdem, Teatr Powszechny, Warszawa 30.06.1977 Zbigniew Hübner Randle Patrick McMurphy
52. Stanisław Ignacy Witkiewicz Oni, Teatr Ateneum, Warszawa 20.05.1978 Piotr Paradowski Pan Kalikst Bałandaszek
53. Stanisław Wyspiański Tryptyk listopadowy, Teatr Ateneum, Warszawa 23.12.1978 Janusz Warmiński Wielki Książę Konstanty
54. Athol Fugard Wyspa, Teatr Ateneum, Warszawa 07.05.1979 Maciej Domański Winston
55. Bertolt Brecht Opera za 3 grosze, Teatr Ateneum, Warszawa 23.02.1980 Ryszard Peryt Mackie Majcher
56. Georg Büchner Śmierć Dantona, Teatr Ateneum, Warszawa 27.11.1982 Kazimierz Kutz Danton
57. William Gibson Dwoje na huśtawce, Scena na piętrze, Poznań 19.02.1983 Kazimierz Kutz Jerry
58. Edward Albee Kto się boi Wirginii Woolf, Teatr Scena Prezentacje, Warszawa 08.02.1986 Romuald Szejd George
59. Christopher Marlowe Edward II, Teatr Nowy, Warszawa 06.09.1986 Maciej Prus Edward II
60. Fiodor Dostojewski Diabeł, Teatr Nowy, Warszawa 09.10.1987 Wojciech Szulczyński Paweł Smierdiakow
61. Sławomir Mrożek Emigranci, Scena na piętrze, Poznań 1987 Krzysztof Zaleski xx
62. Anton Czechow Niedźwiedź, Teatr Scena Prezentacje, Warszawa 21.03.1988 Romuald Szejd Smirnow
63. Johann Wolfgang Goethe Faust, Teatr Nowy, Warszawa 19.04.1989 Bohdan Cybulski Goethe; Faust
64. Witold Gombrowicz Ślub, Teatr Rozmaitości, Warszawa 16.02.1991 Wojciech Szulczyński Ojciec
65. Ken Hughes Mały światek Sammy Lee, Scena na Piętrze, Poznań 1991 Zdzisław Wardejn Sammy

Polski dubbing[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Nieznane zdjęcia Romana Wilhelmiego. se.pl, 03-11-2010.
  2. Nie mam żalu do ojca – wyznaje Rafał Wilhelmi. plejada.pl, 13 grudnia 2012.
  3. Odsłonięcie tablicy R. Wilhelmiego (pol.). scenanapietrze.pl, 2008-11-03. [dostęp 2012-11-03].
  4. Skwer ma już imię (pol.). scenanapietrze.pl, 2011-06-13. [dostęp 2012-11-03].
  5. w 1936 ulica nazywała się Strumykowa nr 11
  6. Wilda pamięta o Wilhelmim w: epoznan.pl z 2 grudnia 2012