Stanisław Broniewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stanisław Broniewski
Stefan Orsza, Witold, K. Krzemień
Stanisław Broniewski Jerzy Wolen Strzały pod Arsenałem.jpg
Stanisław Broniewski (pierwszy z lewej) na planie filmu Strzały pod Arsenałem (1969)
Data i miejsce urodzenia 29 grudnia 1915
Warszawa
Data i miejsce śmierci 30 grudnia 2000
Wesoła
Stopień instruktorski harcmistrz
Organizacja harcerska ZHP, ZHR
Naczelnik Szarych Szeregów
Okres sprawowania od maja 1943
do października 1944
Poprzednik Florian Marciniak
Następca Leon Marszałek
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Armii Krajowej Krzyż Partyzancki Warszawski Krzyż Powstańczy Medal za Warszawę 1939-1945 Medal Wojska (czterokrotnie) Srebrny Krzyż "Za Zasługi dla ZHP" z Rozetą i Mieczami
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Tablica pamiątkowa przy ul. Grażyny 22
Grób hm. Stanisława Broniewskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Stanisław Broniewski, ps. Stefan Orsza, Witold, K. Krzemień (ur. 29 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 30 grudnia 2000 tamże) – polski ekonomista, naczelnik Szarych Szeregów, harcmistrz, podporucznik AK. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 grudnia 1915 w Warszawie. W 1928 wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego – 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. ks. J. Poniatowskiego, później był m.in. instruktorem harcerskim w Chorągwi Wielkopolskiej ZHP.

We wrześniu 1939 współorganizator Pogotowia Harcerzy w Warszawie. Podczas II wojny światowej w Szarych Szeregach, m.in.: 1941 komendant Okręgu Południowego w Chorągwi Warszawskiej i organizacji Wawer, 1941–1943 komendant Chorągwi Warszawskiej, od lutego do maja 1943 komendant Grup Szturmowych w Warszawie, od maja 1943 do października 1944 naczelnik Szarych Szeregów. Dowódca akcji pod Arsenałem, uczestnik powstania warszawskiego 1944. Jeniec obozu w Bergen-Belsen.

Od 1945 komendant Harcerstwa wśród Polaków w Niemczech. Po powrocie do kraju w 1946 pracował m.in. w Centralnym Urzędzie Planowania, Radzie Ekonomicznej przy Radzie Ministrów, Instytucie Kształtowania Środowiska, UŁ.

W 1989 został przewodniczącym Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Współzałożyciel Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, w latach dziewięćdziesiątych działał na rzecz zjednoczenia polskiego harcerstwa.

Pełnił funkcję Honorowego Przewodniczącego Stowarzyszenia Szarych Szeregów. W kwietniu 1992 otrzymał Honorowe Obywatelstwo miasta stołecznego Warszawy. Zmarł po długiej chorobie 30 grudnia 2000, w Wesołej w wieku 85 lat.

Pogrzeb hm. Stanisława Broniewskiego „Orszy” odbył się 9 stycznia 2001 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Książki[edytuj | edytuj kod]

Autor wielu prac z historii harcerstwa okresu okupacji, m.in.:

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Był Kanclerzem Kapituły Orderu Orła Białego i członkiem Kapituły Orderu Virtuti Militari.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • Tablica pamiątkowa na kamienicy przy ul. Grażyny 22 w Warszawie, w której w latach 1948–2000 mieszkał Stanisław Broniewski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Urząd m.st. Warszawa: Stanisław Broniewski-Orsza. [dostęp 7 stycznia 2009].
  • Broniewski Stanisław. W: Janusz Wojtycza (red.): Harcerski Słownik Biograficzny. T. 1. Warszawa: Muzeum Harcerstwa i Marron Edition, 2006, s. 22–26. ISBN 8392357116.
Poprzednik
Florian Marciniak
Szare Szeregi-lilijka.gif Naczelnik Szarych Szeregów
1943-1944
Szare Szeregi-lilijka.gif Następca
Leon Marszałek