Václav Klaus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Václav Klaus
Vaclav Klaus headshot.jpg
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1941
Praga
2. Prezydent Republiki Czeskiej
Przynależność polityczna Obywatelska Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 7 marca 2003
do 7 marca 2013
Pierwsza dama Livia Klausová
Poprzednik Václav Havel
Następca Miloš Zeman
Czechy Przewodniczący Izby Poselskiej Republiki Czeskiej
Przynależność polityczna Obywatelska Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 17 lipca 1998
do 11 lipca 2002
Poprzednik Miloš Zeman
Następca Lubomír Zaorálek
Czechy Premier Republiki Czeskiej
Przynależność polityczna Obywatelska Partia Demokratyczna
Okres urzędowania od 2 lipca 1992
do 17 grudnia 1997
Poprzednik powstanie państwa
Następca Josef Tošovský
Vaclav Klaus Signature.svg
Odznaczenia
Order Białego Lwa I Klasy (Czechy) Order Tomáša Garrigue Masaryka I Klasy Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Gwiazda Kollana Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Wielki Krzyż Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Orła Białego Medal Puszkina (Rosja) Order Podwójnego Białego Krzyża I Klasy (Słowacja) Order Zasługi Wolnego Państwa Saksonii (Niemcy, Saksonia)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Václav Klaus, Barack Obama oraz Michelle Obama w Waszyngtonie, 23 września 2009
Vaclav Klaus podczas wizyty w Senacie, 11 lipca 2007

Václav Klaus (wym. [ˈvaːtslaf ˈklaus]; ur. 19 czerwca 1941 w Pradze) – czeski polityk. Premier (1992–1997) i prezydent Republiki Czeskiej (2003-2013).

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

W 1963 ukończył studia na Wydziale Handlu Zagranicznego (obecnie: Uniwersytet Ekonomiczny) w Pradze, później studiował we Włoszech i w USA.[1] W latach 1971–1986 pracował na różnych stanowiskach w Czechosłowackiej Akademii Nauk i Banku Narodowym.

Premier i minister[edytuj | edytuj kod]

Po aksamitnej rewolucji 1989 zajął się polityką i został ministrem finansów. W 1991 założył własną partię – ODS. Od 2 lipca 1992 do 17 grudnia 1997 był premierem Czech (od 1 stycznia 1993 Republiki Czeskiej). Uznawany za "ojca" kuponowej prywatyzacji w Czechach, był zwolennikiem radykalnych reform rynkowych. Przyjmuje się, że wspólnie z Vladimírem Mečiarem przyczynił się do podziału Czechosłowacji na Czechy i Słowację.

Prezydent Czech[edytuj | edytuj kod]

Wybrany na prezydenta Republiki Czeskiej 28 lutego 2003, a 7 marca 2003 zastąpił Václava Havla na urzędzie. Na drugą kadencję parlament wybrał go 15 lutego 2008. W głosowaniu pokonał wówczas kandydata socjaldemokratów Jana Švejnara zdobywając 141 głosów wobec 111 głosów Jana Švejnara. 7 marca 2013 zastąpił go na stanowisku prezydenta Miloš Zeman.

W marcu 2013 roku, kilka dni przed końcem kadencji Klausa, czeski Senat podjął procedurę impeachmentu poprzez przegłosowanie wniosku o postawienie prezydenta przed Trybunałem Konstytucyjnym. Za tą decyzją opowiedziało się 38 senatorów, 30 było przeciw. Wnioskujący zarzucali prezydentowi uchybienia i naruszenia konstytucji, m.in. niezapełnienie wakatu w Trybunale Konstytucyjnym i niepodpisanie unijnego traktatu o funduszu ratunkowym dla strefy euro pomimo ratyfikacji przez parlament i przyjęcia przez rząd. Głównym punktem oskarżenia była natomiast ogłoszona w styczniu 2013 amnestia 17 tysięcy więźniów. Opozycja zarzuciła prezydentowi przygotowanie amnestii celem wypuszczenia z więzień skorumpowanych biznesmenów o związki z którymi go posądzano. W przypadku skazania Klaus straciłby możliwość kandydowania w wyborach i prezydencką emeryturę[2]. Sam Klaus uważał natomiast, że amnestia, która w dużym stopniu objęła osoby podejrzane o przestępstwa gospodarcze, była uzasadniona z uwagi na to, że niepowodzenie w działalności gospodarczej nie jest tożsame ze świadomym oszustwem. Ponadto amnestia dotyczyła m.in. postępowań, które trwały dłużej niż 8 lat, co zdaniem Klausa świadczyło o nieudolności wymiaru sprawiedliwości, która ośmieszała państwo[3]. Pod koniec marca wniosek o proces został jednak przez sąd konstytucyjny oddalony ze względu na to, iż prezydencka kadencja Klausa dobiegła końca. Decyzja nie była jednogłośna[4].

Stosunek wobec Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

Václav Klaus jest eurosceptykiem o poglądach konserwatywno-liberalnych. Nie jest jednak przeciwnikiem Unii Europejskiej; twierdzi, że nie ma alternatywy dla tej organizacji. Jednocześnie uważa, iż UE powinna powrócić do swych demokratycznych korzeni, a najważniejsze decyzje, takie jak ratyfikacja Traktatu Lizbońskiego, powinny być podejmowane zgodnie z wolą większości społeczeństwa wyrażaną w referendach[5]. Klaus jest także przeciwny procesowi centralizacji władzy w UE i nadmiernej ingerencji w gospodarkę. Za najważniejsze wartości, którymi powinna kierować się Europa, Klaus uznaje wolność, suwerenność i demokrację[5]. Jest więc zwolennikiem tzw. Europy ojczyzn. Jest przeciwnikiem przyjęcia euro przez Czechy (gdyż oznaczałaby rezygnację z niezależnej polityki monetarnej)[6].

W lutym 2009 Václav Klaus przemawiał w Parlamencie Europejskim, gdzie wyraził swoje poparcie dla idei Unii Europejskiej jako jedynej alternatywy dla Czech. Zadał również pytanie czy aby decyzyjność w Brukseli nie stała się zbyt scentralizowana, a obecny wygląd integracji określił jako dogmat, który nie podlega możliwości krytyki i zmiany. Wyraził również zdanie, że instytucjonalny wygląd UE nie jest celem samym w sobie lecz wolność i dobrobyt obywateli (wyrażony poprzez wolny rynek). Wskazał na odchodzenie od demokratycznych standardów poprzez wybieranie rządzących nie poprzez wybory lecz biurokrację, a we wzmocnieniu centralizacji wskazywał niebezpieczeństwo dla krajów członkowskich. Część z europosłów na znak protestu opuściło salę[7].

Pogląd na zmianę klimatu[edytuj | edytuj kod]

Klaus zdecydowanie sprzeciwia się teorii o wpływie człowieka na globalne ocieplenie: "Globalne ocieplenie to fałszywy mit, każda poważna osoba czy naukowiec to powie." Skrytykował też Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu jako grupę upolitycznionych naukowców z jednostronnymi opiniami i zadaniami[8]. Jest autorem wydanej w 2008 książki Błękitna planeta w zielonych okowach, dotyczącej tematyki zmian klimatu[9].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane książki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Robert Eringer, Vaclav Klaus Exposed: http://recolumns.blogspot.com/2010/10/vaclac-klaus-exposed.html
  2. Michał Kokot, Lubosz Palata: Prezydent Klaus będzie sądzony za zdradę (pol.). Gazeta Wyborcza, 2013-03-04. [dostęp 2013-03-05].
  3. Przemysław Łuczak "Zagotowało się w czeskim garnku", Express Bydgoski 15 marca 2013
  4. Vaclav Klaus nie stanie przed czeskim trybunałem (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-03-27. [dostęp 2013-03-28].
  5. 5,0 5,1 Václav Klaus: "Orędzie noworoczne Prezydenta Republiki" konserwatyzm.pl [dostęp 18-05-2010]
  6. naszdziennik.pl: Sąsiedzi z południa nie spieszą się do euro (pol.). [dostęp 5 marca 2009].
  7. Klaus provokes walk-out in the Parliament (ang.). europeanvoice.com, 19 lutego 2009. [dostęp 2010-10-18].
  8. Martin Barillas: Czech president: Environmentalism is a religion. W: Spero News [on-line]. 2007-03-10. [dostęp 2008-07-09].
  9. "Błękitna planeta w zielonych okowach"
  10. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). grybauskaite.is.lt. [dostęp 25 czerwca 2011].
  11. M.P. z 2007 r. Nr 76, poz. 804
  12. Rad Bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). www.prezident.sk. [dostęp 10 marca 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]