William Randal Cremer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
William Randal Cremer
Cremer.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1838
Fareham
Data i miejsce śmierci 22 lipca 1908
Londyn
Deputowany do Izby Gmin
Okres urzędowania od 1885
do 1908
Odznaczenia
Pokojowa Nagroda Nobla (1903)

Sir William Randal Cremer (używał głównie imienia Randal, ur. 18 marca 1838 w Fareham, zm. 22 lipca 1908 w Londynie) - brytyjski lider związkowy, rzecznik arbitrażu międzynarodowego, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1903.

Sytuacja rodzinna zmusiła go do podjęcia pracy w młodym wieku; pracował jako cieśla. Zaangażował się w ruch związkowy w Londynie, przewodniczył organizacji walczącej o 9-godzinny dzień pracy, następnie związkowi zawodowemu brytyjskich cieśli. W latach 1865-1866 był sekretarzem brytyjskiej sekcji I Międzynarodówki. Wspierał ważne wydarzenia europejskie i światowe – polskie powstanie styczniowe, siły Północy w amerykańskiej wojnie secesyjnej, działalność Garibaldiego we Włoszech. W 1868 bez powodzenia ubiegał się o miejsce w Izbie Gmin.

Pod wpływem wojny prusko-francuskiej zaangażował się zdecydowanie w pokojowy ruch europejski. W 1870 jako jeden z założycieli organizował i został sekretarzem Robotniczego Stowarzyszenia Pokoju. Ponownie przegrał wybory parlamentarne w 1874, zyskał mandat dopiero w 1885 z ramienia partii liberałów. W 1888 przekształcił Robotnicze Stowarzyszenie Pokoju w Ligę Arbitrażu Amerykańskiego i zabiegał o poparcie dla samej organizacji (jak i dla reprezentowanych przez nią idei) m.in. u prezydenta USA. Podjął współpracę m.in. z parlamentarzystą francuskim Frédéricem Passy, co zaowocowało powołaniem w 1889 Unii Międzyparlamentarnej. Cremer pełnił w Unii funkcję sekretarza.

W 1903 Cremer został wyróżniony Pokojową Nagrodą Nobla za wieloletni wkład w pokój na świecie, w szczególności za promowanie idei współpracy międzynarodowej parlamentarzystów i arbitrażu w konfliktach międzynarodowych. Dopiero w styczniu 1905 wygłosił odczyt noblowski, zatytułowany Rozwój i znaczenie arbitrażu.

W Izbie Gmin zasiadał do 1895 i ponownie od 1900 do śmierci w roku 1908.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]