Rigoberta Menchú Tum
| Rigoberta Menchú | |
 Rigoberta Menchú 2008 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 9 stycznia 1959 Chimel |
| Imię i nazwisko przy narodzeniu | Rigoberta Menchu Tum |
| Narodowość | gwatemalska |
| Rodzice | Juana Tum Kótoja Vicente Menchú Pérez |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Rigoberta Menchú Tum w Wikicytatach |
|
Rigoberta Menchú Tum (ur. 9 stycznia 1959 w Chimel) – gwatemalska działaczka demokratyczna, obrończyni praw Indian.
Życiorys[edytuj]
Indianka z należącego do ludu Majów plemienia Kicze (Quiché), działała jako katechetka i w ruchu robotników rolnych. Zmuszona do wieloletniego pobytu na emigracji w Meksyku, od niedawna ponownie w ojczyźnie, od 1981 aktywnie działa na rzecz praw Indian gwatemalskich oraz normalizacji po zakończeniu wojny domowej.
Jej ojciec zginął podczas antyrządowego protestu w jednej z ambasad Gwatemali, brat został porwany i zamordowany w 1979 roku przez prawicowe szwadrony śmierci, a matka została porwana, pobita, zgwałcona i zamordowana przez żołnierzy rok później.
W roku 1990 otrzymała Nagrodę UNESCO za Wychowanie dla Pokoju. W 1992 została uhonorowana pokojową nagrodą Nobla; wyróżnienie to było nieco kontrowersyjne – w opinii wielu komentatorów pozostawało w związku z tzw. kluczem noblowskim – w tym przypadku zwrócono uwagę na prawa Indian w 500-rocznicę pierwszej wyprawy Kolumba.
David Stoll w książce Rigoberta Menchú and the Story of All Poor Guatemalans z 1999 roku stwierdził, że niektóre zdarzenia opisane w głośnej autobiograficznej książce Menchú Tum Ja, Rigoberta z 1983 roku nigdy nie miały miejsca. Stoll przyznał jednak, iż nie nazwałby książki mistyfikacją, gdyż główne opisane tam fakty (śmierć najbliższych) istotnie miały miejsce. Sama autorka zarzuciła Stollowi "rasistowskie ukrywanie i wypaczanie zbrodni przeciwko Majom" i zaprosiła go do Gwatemali, by mógł obserwować przesłuchania podczas procesu o zbrodnie ludobójstwa. Później jednak przyznała, że w swej autobiografii zmieniła pewne fakty, co jednak, w jej przekonaniu nie miało znaczenia dla istoty sprawy. Po ujawnieniu niezgodności niektórych opisanych w autobiografii wydarzeń ze stanem faktycznym pojawiły się głosy by odebrać autorce Nagrodę Nobla. Komitet jednakże wniosek taki odrzucił.
W roku 2004 przyjęła ofertę prezydenta Gwatemali Óscara Bergera współpracy we wdrażaniu pokojowych porozumień kończących wieloletnią krwawą wojnę domową w tym kraju.
W 2007 i 2011 startowała w wyborach na prezydenta Gwatemali, za każdym razem zdobywając nieco ponad 3% głosów.
Linki zewnętrzne[edytuj]
- Rigoberta Menchú.
- Guatemalan Activist Menchú Planning to Run for President.
- Artykuł o starcie Menchú w wyborach prezydenckich.
