Gustav Stresemann

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gustav Stresemann
Bundesarchiv Bild 146-1989-040-27, Gustav Stresemann.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 maja 1878
Berlin
Data i miejsce śmierci 3 października 1929
Berlin
Kanclerz Rzeszy
Przynależność polityczna Niemiecka Partia Ludowa
Okres urzędowania od 13 sierpnia 1923
do 23 listopada 1923
Poprzednik Wilhelm Cuno
Następca Wilhelm Marx
minister spraw zagranicznych Rzeszy
Przynależność polityczna Niemiecka Partia Ludowa
Okres urzędowania od 13 sierpnia 1923
do 3 października 1929
Poprzednik Friedrich von Rosenberg
Następca Julius Curtius

Gustav Stresemann (ur. 10 maja 1878 w Berlinie, zm. 3 października 1929 w Berlinie), polityk niemiecki, kanclerz i minister spraw zagranicznych Republiki Weimarskiej, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Syn niemieckiego restauratora[1]. W 1901 działacz Niemieckiego Cechu Wyrobów Czekoladowych[1]. Reprezentował poglądy monarchistyczne i nacjonalistyczne. Ożenił się w 1903 z bogatą Żydówką Käthe Kleefeld, pochodzącą z rodziny berlińskich przemysłowców; miał dwóch synów (Wolfgang został znanym dyrygentem). Najmłodszy członek parlamentu w 1907 roku[1]. W czasie I wojny światowej był specjalistą w zakresie marynarki wojennej; do końca życia popierał ideę wojny na morzu, szczególnie nieograniczonego zastosowania okrętów podwodnych. Należał do Deutsche Volkspartei i w 1919 został jej przewodniczącym[1] (stronnictwa wielkich przedsiębiorców, zwolenników monarchii, militaryzmu i zaborczości). Od sierpnia do listopada 1923 pełnił funkcję kanclerza[1], objął również we własnym gabinecie tekę spraw zagranicznych, którą zachował do końca życia[1]. W listopadzie 1923 wprowadził w Niemczech reformę monetarną, kończąc tym samym okres hiperinflacji.

W 1925 podpisał Pakt Reński gwarantujący granicę niemiecko-francuską, niemiecko-belgijską i strefę zdemilitaryzowaną[1]. Jego konsekwencją była likwidacja w latach 1926-1930 stref okupacyjnych. 24 kwietnia 1926 r. został podpisany układ niemiecko-radziecki powtarzający postanowienia traktatu w Rapallo. 8 listopada 1926 Niemcy stały się członkiem Ligi Narodów uzyskując także stałe miejsce w jej Radzie. Również w 1926 r. Stresemann otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla[1], wspólnie z politykiem francuskim Aristide Briandem. 31 stycznia 1927 r. została zniesiona Sojusznicza Komisja Kontroli sprawująca nadzór nad zbrojeniami niemieckimi. Owocem pokojowej polityki Stresemanna w zachodniej części Europy było uzyskanie przez Niemcy pozycji równorzędnego partnera na arenie międzynarodowej i pozwoliło im odgrywać rolę stosowną do ich pozycji ekonomicznej. Inną politykę prowadził wobec Polski. Jego głównym celem była likwidacja polskiego korytarza. Środkiem nacisku na Rzeczpospolitą stała się mniejszość niemiecka i rozpoczęta w 1925 wojna celna między Polską a Niemcami[2].

Stresemann na znaczku poczty niemieckiej jako laureat Nagrody Nobla

Pierwszy gabinet Gustava Stresemanna (13 sierpnia4 października 1923)[edytuj | edytuj kod]

Drugi gabinet Gustawa Stresemanna (6 października23 listopada 1923)[edytuj | edytuj kod]

Zmiany w gabinecie

  • 3 listopada 1923 ustąpili ministrowie socjaldemokratyczni (SPD): Sollmann, Radbruch i Schmidt. Następcą Sollmanna jako ministra spraw wewnętrznych został Karl Jarres (DVP). Pozostałe teki były nieobsadzone do upadku rządu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Richard Overy: Trzecia Rzesza Historia Imperium. s. 32.
  2. T. Paluszyński, Historia Niemiec i państw niemieckich. Zarys dziejów politycznych, Poznań 2006, s. 263-264.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Pajewski: "Z najnowszych badań nad polityką Gustawa Stresemanna", Poznań 1959
  • Richard Overy: Trzecia Rzesza Historia Imperium. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012. ISBN 978-83-7670-290-2.