George Marshall

George Catlett Marshall
gen. George Catlett Marshall
generał armii
Data i miejsce urodzenia	31 grudnia 1880 Uniontown, Pensylwania, Stany Zjednoczone
Data i miejsce śmierci	16 października 1959 Waszyngton, Stany Zjednoczone
Przebieg służby
Lata służby	1902–1959
Siły zbrojne	United States Army
Stanowiska	szef Sztabu US Army
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa: Front zachodni, II wojna światowa
Późniejsza praca	Sekretarze stanu USA, przew. Amerykańskiego Czerwonego Krzyża
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

George Catlett Marshall
50. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych
Okres urzędowania	od 21 stycznia 1947 do 20 stycznia 1949
Poprzednik	James Francis Byrnes
Następca	Dean Gooderham Acheson

Pomnik gen. George'a C. Marshalla w miejscowości Leesburg w stanie Wirginia

George Catlett Marshall (ur. 31 grudnia 1880 w Uniontown w stanie Pensylwania, zm. 16 października 1959 w Waszyngtonie) – amerykański dowódca wojskowy, generał armii United States Army, uczestnik I i II wojny światowej, polityk, 50. Sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych (1947–1949), sekretarz obrony USA (1953–1954), przewodniczący Amerykańskiego Czerwonego Krzyża, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1953).

Życiorys

Od 1901 roku w armii amerykańskiej. Do czasu wybuchu II wojny światowej pełnił wiele funkcji związanych ze szkoleniem, planowaniem oraz modernizacją uzbrojenia. W roku 1939 prezydent Franklin Delano Roosevelt mianował go szefem Sztabu Armii Lądowej. Marshall pełnił tę funkcję do 1945 roku. W latach 1947-1949 był sekretarzem stanu w ekipie Harry'ego Trumana.

Uważany jest za współtwórcę doktryny Trumana oraz twórcę planu pomocy gospodarczej dla Europy "European Recovery Program", od jego nazwiska nazwanego "Planem Marshalla". Marshall, w przemówieniu wygłoszonym 5 czerwca 1947 r. na Uniwersytecie Harvarda, powiedział: "Stany Zjednoczone powinny zrobić wszystko, co jest w ich mocy, by pomóc w powrocie do zdrowia gospodarczego na świecie, bez którego nie może być politycznej równowagi i pokoju". Plan ten został zrealizowany w latach 1948-1951 – brało w nim udział 16 państw europejskich i Turcja. Państwa bloku wschodniego, m.in. Polska oraz Finlandia odmówiły udziału w programie pod naciskiem ZSRR uznającego plan za "imperialistyczny spisek".

W roku 1949 zrezygnował z pracy w Departamencie Stanu i został przewodniczącym Amerykańskiego Czerwonego Krzyża. W latach 1953–1954 był sekretarzem obrony USA.

W uznaniu zasług w stworzeniu "Planu Marshalla" w roku 1953 został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla. Człowiek Roku 1943 i 1947 według magazynu Time.

Awanse

• podporucznik US Army – 2 lutego 1902
• porucznik US Army – 7 marca 1907
• kapitan US Army – 1 lipca 1916
• major National Army – 5 sierpnia 1917
• podpułkownik National Army – 5 stycznia 1918
• pułkownik National Army – 27 sierpnia 1918
• kapitan Regular Army – 30 czerwca 1920
• major Regular Army – 1 lipca 1920
• podpułkownik Regular Army – 21 sierpnia 1923
• pułkownik Regular Army – 1 września 1933
• generał brygadier Regular Army – 1 października 1936
• generał major Regular Army – 1 lipca 1939
• generał porucznik Regular Army – 1 sierpnia 1939
• generał Regular Army – 1 września 1939
• generał armii – 16 grudnia 1944; na stałe w regularnej armii – 11 kwietnia 1946

Odznaczenia

• Distinguished Service Medal – dwukrotnie
• Srebrna Gwiazda (Silver Star)
• Philippine Campaign Medal
• World War I Victory Medal
• Army of Occupation of Germany Medal
• American Defense Service Medal
• American Campaign Medal
• Asiatic-Pacific Campaign Medal
• European-African-Middle Eastern Campaign Medal
• World War II Victory Medal
• National Defense Service Medal
• Wielki Krzyż Orderu Zasługi Chile (Chile)
• Order Abdon Calderon I klasy (Ekwador)
• Krzyż Wielki Legii Honorowej (Grand Croix Légion d'honneur, Francja)
• Krzyż Wojenny 1939–1945 (Croix de Guerre 1939–1945, Francja)
• Krzyż Wielki Orderu Jerzego I (Grecja)
• Krzyż Wielki Order Oranje-Nassau (1947, Holandia)
• Order de Boyaca (Kolumbia)
• Order Zasług Wojskowych I klasy (Kuba)
• Krzyż Wielki Orderu Ouissama Alaouite'a (Maroko)
• Medal of La Solidaridad II klasy (Panama)
• Wielki Oficer Orderu Słońca Peru (Peru)
• Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Grand Cross Order of the Bath, Wielka Brytania)
• Order Korony Italii (Włochy)
• Order Domowy pw. świętych Maurycego i Łazarza (Włochy)
• Order Suworowa I klasy (ZSRR)

Źródła

• Biographies of the Secretaries of State: George Catlett Marshall Office of the Historian, Bureau of Public Affairs, Departament Stanu Stanów Zjednoczonych (ang.) [dostęp 10 czerwca 2011]
• Fundacja Marshalla (ang.) [dostęp 10 czerwca 2011]
• Маршалл Джордж Кэтлетт – Проект ХРОНОС (ros.) [dostęp 10 czerwca 2011]