Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
MAEA
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej
Flaga MAEA
Flaga MAEA
Siedziba Austria Wiedeń
Członkowie 154 (stan na kwiecień 2012)
dyrektor generalny Japonia Yukiya Amano
Utworzenie 29 lipca 1957
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona organizacji

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA), International Atomic Energy Agency (IAEA) – organizacja pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej.

Agencja ma swoją siedzibę w Wiedniu (Austria). Dodatkowo posiada dwa biura ochrony regionalnej w Toronto (Kanada) i Tokio (Japonia) oraz laboratoria w: Seibersdorfie (Austria), Wiedniu (Austria), Monako i Trieście (Włochy).

Historia[edytuj | edytuj kod]

MAEA została założona jako autonomiczna organizacja 29 lipca 1957 r., a jej dyrektorem generalnym był Sterling Cole (USA). W latach 1997-2009 agencją kierował Muhammad el-Baradei (Egipt), który w 2005 r. odebrał dla swojej organizacji Pokojową Nagrodę Nobla. W 2009 ElBaradei zrezygnował z ubiegania się o wybór na kolejną kadencję. W dniu 2 lipca 2009 r. na stanowisko dyrektora generalnego MAEA został nominowany Yukiya Amano, ambasador Japonii przy MAEA.[1] Dzięki poparciu krajów rozwiniętych pokonał głównego kontrkandydata, Abdula Minty'ego z RPA, uzyskując 23 głosy w 35-osobowej Radzie Naczelnej MAEA.[2] Pierwsze wybory rozpisane na marzec 2009 roku nie wyłoniły następcy ElBaradei, natomiast tuż przed wyborami lipcowymi z rywalizacji wycofał się Ambasador Słowenii przy MAEA, Ernest Petrič[3].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

MAEA jest specjalistyczną agencją ONZ, ale nie jest pod ich ścisłą kontrolą, pomimo, że jej raporty są przedstawiane na Zgromadzeniu Ogólnym oraz Radzie Bezpieczeństwa. Struktura i funkcjonowanie MAEA zawarte są w jej statucie. Agencja składa się z trzech głównych części: Sekretariatu, Rady Naczelnej oraz Konferencji Generalnej.

Rada Gubernatorów[edytuj | edytuj kod]

Rada Gubernatorów jest jednym z dwóch ustawodawczych organów MAEA. Składa się ona z 35 państw członkowskich, desygnowanych i wybieranych przez Konferencję Generalną. Rada zbiera się pięć razy do roku: w marcu, w czerwcu, dwa razy we wrześniu (przed i po Konferencją Generalną) oraz w grudniu. Na spotkaniach analizowany jest budżet, program oraz warunki przyjęcia nowych członków.

Członkowie Rady na rok 2011 - 2012 to:

Konferencja Generalna[edytuj | edytuj kod]

Konferencja Generalna jest najważniejszym organem ustawodawczym w MAEA. W skład wchodzą wszystkie państwa członkowskie. Konferencja Generalna odbywa się corocznie, zazwyczaj we wrześniu, by rozważyć oraz zaakceptować planowany program oraz budżet agencji.

Państwa członkowskie i daty wstąpienia do organizacji[edytuj | edytuj kod]

Kraje członkowskie MAEA

W maju 2014 Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej liczyła 162 państwa członkowskie[4].

  • 1957 – Afganistan, Albania, Argentyna, Australia, Austria, Białoruś, Brazylia, Bułgaria, Kanada, Kuba, Dania, Dominikana, Egipt, Salwador, Etiopia, Francja, Niemcy, Grecja, Gwatemala, Haiti, Stolica Apostolska, Węgry, Islandia, Indie, Indonezja, Izrael, Włochy, Japonia, Republika Korei, Monako, Maroko, Birma, Holandia, Nowa Zelandia, Norwegia, Pakistan, Paragwaj, Peru, Polska, Portugalia, Rumunia, Federacja Rosyjska, Serbia, Afryka Południowa, Hiszpania, Sri Lanka, Szwecja, Szwajcaria, Tajlandia, Tunezja, Turcja, Ukraina, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone, Wenezuela, Wietnam
  • 1958 – Belgia, Ekwador, Finlandia, Iran, Luksemburg, Meksyk, Filipiny, Sudan
  • 1959 – Irak
  • 1960 – Chile, Kolumbia, Ghana, Senegal, Mali, Demokratyczna Republika Konga
  • 1962 – Liberia, Arabia Saudyjska
  • 1963 – Algieria, Boliwia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liban, Syria, Urugwaj
  • 1964 – Kamerun, Gabon, Kuwejt, Nigeria
  • 1965 – Kostaryka, Cypr, Jamajka, Kenia, Madagaskar
  • 1966 – Jordania, Panama
  • 1967 – Sierra Leone, Singapur, Uganda
  • 1968 – Liechtenstein
  • 1969 – Malezja, Niger, Zambia
  • 1970 – Irlandia
  • 1972 – Bangladesz
  • 1973 – Mongolia
  • 1974 – Mauritius
  • 1976 – Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Tanzania
  • 1977 – Nikaragua
  • 1983 – Namibia
  • 1984 – Chiny
  • 1986 – Zimbabwe
  • 1992 – Estonia, Słowenia
  • 1993 – Armenia, Chorwacja, Czechy, Litwa, Słowacja
  • 1994 – Macedonia, Kazachstan, Wyspy Marshalla, Uzbekistan, Jemen
  • 1995 – Bośnia i Hercegowina
  • 1996 – Gruzja
  • 1997 – Łotwa, Malta, Republika Mołdawii
  • 1998 – Burkina Faso
  • 1999 – Angola, Benin
  • 2000 – Tadżykistan
  • 2001 – Azerbejdżan,
  • 2002 – Erytrea, Botswana
  • 2003 – Honduras, Seszele, Kirgistan
  • 2004 – Mauretania, Togo
  • 2005 – Czad
  • 2006 – Belize, Malawi, Czarnogóra, Mozambik
  • 2007 – Bahrajn, Burundi, Wyspy Zielonego Przylądka, Nepal, Palau, Republika Konga
  • 2008 - Nepal, Palau, Papua-Nowa Gwinea
  • 2009 - Bahrajn, Burundi,Kambodża*, Kongo, Lesotho, Oman, Rwanda
  • Kambodża, dołączyła do MAEA w 1958, wycofała się z Agencji 26 marca 2003, po czym ponownie przystąpiła do Agencji 23 listopada 2009.

Dyrektorzy generalni w historii MAEA[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. IAEA Chooses New Chief (ang.). Wall Street Journal, 2009-07-03. [dostęp 8 lipca 2009].
  2. Amano in the frame for IAEA leadership (ang.). World Nuclear News, 2009-07-02. [dostęp 8 lipca 2009].
  3. Wybrano szefa IAEA (pol.). elektrownieatomowe.info, 2009-07-03. [dostęp 8 lipca 2009].
  4. Member States of the IAEA. http://www.iaea.org/About/Policy/MemberStates/,+2014. [dostęp 2014-05-01].