Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grupa Azoty S.A.
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Skarb Państwa
Data założenia 1927/1991
Lokalizacja  Polska
Siedziba 33-101 Tarnów
ul. Kwiatkowskiego 8
Numer KRS 0000075450
Prezes Paweł Jarczewski
Przewodniczący
rady nadzorczej
Monika Kacprzyk-Wojdyga
Akcjonariusze / udziałowcy Skarb Państwa, Norica Holding, ING OFE, TFI PZU
Branża przemysł chemiczny
Produkty tworzywa sztuczne, nawozy azotowe, kaprolaktam
Kapitał zakładowy 495 977 420 zł
Giełda GPW
ISIN

PLZATRM00012

Symbol akcji AZOTYTARNOW (ATT)
Położenie na mapie Tarnowa
Mapa lokalizacyjna Tarnowa
AZOTY Tarnów
AZOTY Tarnów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
AZOTY Tarnów
AZOTY Tarnów
Ziemia 50°01′21″N 20°55′14″E/50,022500 20,920556Na mapach: 50°01′21″N 20°55′14″E/50,022500 20,920556
Strona internetowa

Grupa Azoty S.A. (wcześniej Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A.) – przedsiębiorstwo z branży chemicznej zlokalizowane w Mościcach, dzielnicy Tarnowa. W okresie II Rzeczypospolitej jedna z najnowocześniejszych fabryk w Europie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek dyrekcji Zakładów Azotowych

Decyzję o budowie pierwszej fabryki podjęto w 1927 na wniosek Ignacego Mościckiego. Wchodzący w skład wsi Świerczków i Dąbrówka Infułacka teren o powierzchni 670 ha, zakupiony od księcia Romana Władysława Sanguszki za 210 tys. dolarów amerykańskich wykorzystano pod budowę fabryki wraz z osiedlem mieszkaniowym. 29 czerwca 1929 nadano mu nazwę Mościce. Oficjalne otwarcie Państwowej Fabryki Związków Azotowych nastąpiło w styczniu 1930. Pierwszym jej dyrektorem technicznym został inż. Romuald Wowkonowicz (1929–1933). W 1933 fabryka została połączona z fabryką w Chorzowie w przedsiębiorstwo o nazwie Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Mościcach i Chorzowie, których dyrektorem naczelnym był Eugeniusz Kwiatkowski.

Państwowa Fabryka Związków Azotowych stanowiła jedną z największych inwestycji lat dwudziestych w Polsce. Fabryka prowadziła własne gospodarstwo rolne posiadające własny warzywnik o powierzchni 6 hektarów oraz poletka doświadczalne. Fabrykę zwiedzały wycieczki z całej Polski, a specjalnie dla nich zostały przygotowane edukacyjne ulotki. Organizowano też odczyty wśród rolników. Fabryka produkowała i sprzedawała m.in.: siarczan amonu, azotniak, supertomasynę, kwas azotowy, wodór sprężony, tlen sprężony, kwas solny, czy saletrę amonową. W II poł. lat 30 zatrudniała ponad 3200 pracowników. Wchodziła w skład Centralnego Okręgu Przemysłowego. Eksportowała do 60 krajów, głównie: Anglii, Danii, USA, Argentyny, Finlandii, Rumunii, Holandii i Wenezueli.

Po wybuchu II wojny światowej na wschód ewakuowano najcenniejsze wyposażenie fabryki w tym platynowe siatki służące jako katalizatory do produkcji związków azotowych. Ich dalszy los pozostaje nieznany, prawdopodobnie zostały przejęte przez Rosjan. Wkrótce fabryka została przejęta przez Niemców i zaczęła funkcjonować pod nazwą Stickstoffwerke Moscice.

Po wojnie fabryka wznowiła działalność w 1948. W ramach planu sześcioletniego powstały nowe instalacje m.in. produkcji kaprolaktamu. W późniejszym czasie rozpoczęto produkcję poliamidu o nazwie handlowej Tarnamid, polichlorku winylu, akrylonitrylu, politetrafluoroetylenu (o nazwie handlowej Tarflen).

Mościce zostały przyłączone do Tarnowa w 1951 roku.

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Budynek dyrekcji przedsiębiorstwa

W 1991 przedsiębiorstwo państwowe zostało przekształcone w spółkę akcyjną skarbu państwa. W 2005 Ministerstwo Skarbu Państwa przekazało 80% akcji spółki Nafcie Polskiej, która miała przeprowadzić proces prywatyzacji. W 2006 rozpoczęto przygotowania do sprzedaży 80% akcji zakładów inwestorowi zewnętrznemu. Inwestorem wyłonionym w procedurze prywatyzacyjnej był koncern PCC AG, który oferował 365,8 mln złotych za 80% akcji. Wskutek decyzji ministerstwa do transakcji nie doszło.

Prywatyzację przeprowadzono poprzez emisję akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych. Debiut giełdowy miał miejsce 30 czerwca 2008. Akcjonariuszami spółki zostały m.in. Ciech oraz PGNiG.

Również w 2008 Azoty Tarnów podpisały umowę z Mitsubishi Co. dotyczącą projektu redukcji emisji podtlenku azotu z instalacji kwasu azotowego – pierwszego polsko-japońskiego projektu Wspólnych Wdrożeń wg zaleceń Protokołu z Kioto.

W 2010 Azoty Tarnów nabyły 100% udziałów w Unylon Polymers GmbH w Guben/Niemcy – przedsiębiorstwie będącym producentem poliamidów. Nowy podmiot wchodzący w skład Grupy Kapitałowej AZOTY Tarnów zmienił nazwę na ATT Polymers.

Ogólne przychody grupy kapitałowej w roku 2012 wyniosły blisko 7 200 mln złotych, przychody ze sprzedaży wyniosły blisko 7 100 mln złotych[1].

Przedsiębiorstwo od powstania, czyli od roku 1927, wspiera klub sportowy Unię Tarnów. Hasło reklamowe brzmi: „Z tarnowskim sportem od zawsze!”.

Dyrektorzy naczelni i prezesi[edytuj | edytuj kod]

  • 1927–1929 – Tadeusz Zwisłocki (Dyrektor Naczelny PFZA)
  • 1929–1933 – Romuald Wowkonowicz (Dyrektor Techniczny PFZA)
  • 1930–1933 – Eugeniusz Kwiatkowski (Dyrektor Naczelny PFZA i ZFZA)
  • 1936–1939 – Czesław Benedek (Dyrektor Naczelny ZFZA)
  • 1945–1946 – Stanisław Żuczkiewicz
  • 1946 – Hugo Trzebicki
  • 1946–1948 – Józef Szymański
  • 1948–1951 – Stanisław Anioł
  • 1951–1952 – Stanisław Lau
  • 1952 – Mieczysław Gołąb
  • 1953–1958 – Henryk Gładecki
  • 1958–1978 – Stanisław Opałko
  • 1978–1988 – Jerzy Pyzikowski
  • 1988–1994 – Andrzej Kasznia
  • 1994–1999 – Stanisław Maciejczyk
  • 1999–2001 – Antoni Barwacz
  • 2001–2006 – Ryszard Ścigała
  • 2006 – Jarosław Żołędowski
  • 2006–2008 – Jarosław Wita
  • 2008–2013 – Jerzy Marciniak
  • 2013 – Paweł Jarczewski

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A. tworzą Grupę Kapitałową, w skład której wchodzą spółki-córki:

  • ATT Polymers GmbH – (dotychczas Polymers Unylon GmbH) – producent PA-6 w Europie Zachodniej. Wskutek wejścia do Grupy Kapitałowej Azoty Tarnów spółka technologicznie zintegrowana z dostawcą kaprolaktamu – surowca do produkcji PA-6.
  • Zakład Pomiarów i Automatyki „Automatyka” Sp. z o.o. – główna dziedzina działalności to automatyka przemysłowa
  • Biuro Projektów Zakładów Azotowych Biprozat-Tarnów Sp. z o.o. – wykonuje wielobranżowe projekty w zakresie: technologii chemicznej, instalacji przemysłowych, ochrony środowiska, budownictwa ogólnego i przemysłowego
  • Zakład Remontów Elektrycznych oraz Instalatorstwo Elektryczne Elzat Sp. z o.o. – remonty i diagnostyka silników elektrycznych bez ograniczeń typu i mocy, wykonawstwo rozdzielni, budowa, remonty i eksploatacja sieci elektroenergetycznych, transformatorów
  • Jednostka Ratownictwa Chemicznego Sp. z o.o. – wykonuje usługi w zakresie ratownictwa chemicznego.
  • Przedsiębiorstwo Transportu Kolejowego „KOLTAR” Sp. z o.o. – wykonywanie licencjonowanych przewozów towarów, wynajem taboru kolejowego, remonty i utrzymanie nawierzchni torowej
  • PROReM Sp. z o.o. – Instalacje technologiczne dla przemysłu chemicznego energetycznego, spożywczego i innych
  • Zwri Sp. z o.o. – usługi budowlane, montażowe, instalacje sanitarne, przemysłowe, elektryczne, pomiarowe, teletechniczne (dawny SOWI ZA – Samodzielny Oddział Wykonawstwa Inwestycji ZA, przekształcony następnie w Zakład Wykonawstwa Remontów i Inwestycji)

Przypisy

  1. Lista 500 największych polskich firm. polityka.pl. [dostęp 2013-05-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Pawlina (red.), Rzeczpospolita Mościcka. 80 lat tarnowskich Zakładów Azotowych (1927–2007), Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A., Tarnów 2007

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]