Zakłady Chemiczne Zachem w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zakłady Chemiczne "Zachem"
Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Zakłady Chemiczne "Zachem"  Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Brama wjazdowa
Forma prawna spółka akcyjna
Data założenia 1948
Data likwidacji 2013 (upadłość 14.03.2014r)
Lokalizacja 85-825 Bydgoszcz
ul. Wojska Polskiego 65
zachem@zachem.com.pl
Siedziba Bydgoszcz
Numer KRS 0000160179
Prezes Jarosław Czerwiński
Akcjonariusze / udziałowcy Ciech SA
Branża Wielka synteza chemiczna
Produkty chemikalia
Zatrudnienie 29
Kapitał zakładowy 378 000 000,00 PLN
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Zakłady Chemiczne "Zachem"  Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Zakłady Chemiczne "Zachem"
Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakłady Chemiczne "Zachem"  Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Zakłady Chemiczne "Zachem"
Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna
Ziemia 53°05′56″N 18°04′05″E/53,098889 18,068056Na mapach: 53°05′56″N 18°04′05″E/53,098889 18,068056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Zachem – zlikwidowana firma chemiczna z siedzibą w Bydgoszczy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwo znajdowała się się na terenie dawnej fabryki DAG Fabrik Bromberg (1939-1945), wzniesionej przez władze III Rzeszy, przeznaczonej do produkcji materiałów wybuchowych i elaboracji amunicji na potrzeby Wehrmachtu. W 1945 r. na polecenie Komisji Trofeów Wojennych Armii Czerwonej, żołnierze radzieccy wywieźli wszystkie urządzenia techniczne do ZSRR. Pozostały jedynie puste budynki produkcyjne i socjalne, linie technologiczne (nitrocelulozy, nitrogliceryny, prochu, trotylu i nitrozwiązków) oraz setki kilometrów dróg wewnętrznych, bocznic kolejowych i sieci podziemnych i napowietrznych. Latem 1945 r., po wycofaniu Armii Czerwonej, na terenie fabryki stacjonowały oddziały Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a zakład przejął Centralny Zarząd Przemysłu Zbrojeniowego w Warszawie.

Jeszcze w 1945 r. w części obiektów pofabrycznych utworzono Państwową Wytwórnię Prochu w Łęgnowie, zaś w 1948 r. wytwórnie chemiczne nr 9 i 11, które w latach 50. przekształcono w Zakłady Chemiczne „Organika-Zachem”. Wykorzystywały one część istniejącej infrastruktury, a oprócz produkcji cywilnej prowadziły ściśle tajną produkcję materiałów wybuchowych dla armii państw Układu Warszawskiego.

Pełnomocnikiem rządu ds. uruchomienia zakładu mianowano Eugeniusza Smolińskiego, który w 1947 roku został aresztowany pod zarzutem sabotażu, a następnie skazany na karę śmierci i stracony[1].

Od 1948 r. produkowano trotyl, zaś w 1950 r. uruchomiono instalację produkcyjną heksogenu. W 1952 r. doszło do potężnej eksplozji na linii produkcyjnej trotylu, w wyniku której zginęło 15 pracowników, a skutki wybuchu (potłuczone szyby w oknach) były odczuwalne w promieniu 10 km[2]. W 1968 r. nastąpił kolejny wybuch, mniejszy i nie tak tragiczny w skutkach[3]. Od początku lat 50. zakład poszerzał swoją ofertę o nowe produkty chemiczne i wybuchowe.

Działania restrukturyzacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1992 część zakładu specjalizująca się w produkcji materiałów wybuchowych została wydzielona i usamodzielniona jako spółka Nitrochem. Z Zachemu wydzieliły się także inne firmy z branży mechanicznej i produkcyjnej m.in. Metalko, Transchem, Transclean, Biprochem. W 2005 roku z dawnego Zakładu Barwników, wchodzącego w skład Zachemu utworzono spółkę Zachem Barwniki, która kontynuuje produkcję barwników, pigmentów, rozjaśniaczy optycznych i środków dezynfekcyjnych. W tym samym czasie ze struktur firmy wydzieliła się spółka Zachem - UCR, powstała na bazie służb i warsztatów Utrzymania Ciągłości Ruchu (UCR) poszczególnych zakładów produkcyjnych ZCH Zachem oraz pracowników służb technicznych utrzymania instalacji wodno-kanalizacyjnych i przesyłu czynników energetycznych.

Na początku XXI wieku w skład firmy wchodziły cztery zakłady: Syntezy (produkcja TDI), EPI (produkcja epichlorohydryny), Centrum Biznesowe Pianki (produkcja pianek PUR) i Centrum Biznesowe Tworzywa (produkcja tworzyw sztucznych). Od 1 stycznia 2008 w życie weszła nowa struktura organizacyjna, na mocy której Zakłady Syntezy i EPI zostały połączone we wspólny Kompleks Monomerów

Udziały w rynku krajowym:

Najwięcej zysków zakładowi przynosiło TDI, które w większości jest eksportowane oraz pianki poliuretanowe, które są wykorzystywane do produkcji m.in. elementów tapicerskich, siedzeń samochodowych i materacy.

Prywatyzacja[edytuj | edytuj kod]

W 2006 roku Zachem zatrudniał ok. 1200 pracowników, był w tym czasie największym pracodawcą w Bydgoszczy. Powierzchnia zakładu to 484 ha. Długość dróg – 120 km, bocznic kolejowych – 70 km, sieci wysokiego napięcia – 200 km. Jako jedyny zakład w Polsce produkował TDI, epichlorohydrynę i chlorek allilu.

Na początku 2006 roku w ramach prywatyzacji Sektora Wielkiej Syntezy Chemicznej, Ciech rozpoczął starania o zakup Zachemu od Nafty Polskiej, która była kontrolowana przez Skarb Państwa. Transakcja została sfinalizowana 20 grudnia 2006. Za 80% akcji Zachemu Ciech zapłacił 80 mln zł.

Dekoniunktura na rynku związana z kryzysem finansowym, wymusiła znaczne zmiany restrukturyzacyjne. Ciech wykupił z Zachemu część zajmującą się produkcją pianek poliuretanowych i utworzył spółkę Ciech Pianki[4]. Spółka Boruta – Kolor Sp. z o.o. w Zgierzu została sprzedana Zachemowi, który połączył ją ze swoją spółką zależną Zachem Barwniki[5]. Część zakładu zajmująca się produkcją tworzyw sztucznych została także sprzedana spółce Polivinyl S.A.[6]

W październiku 2012 Ciech poinformował o zawarciu warunkowej umowy sprzedaży rynków i technologii TDI[7] na rzecz firmy BASF, w związku z czym zakład produkcji TDI został zamknięty[8][9]. Z końcem 2012 roku firma zakończyła działalność produkcyjną[10]. W roku 2013 zmieniła nazwę na „Infrastruktura Kapuściska” SA i zajmuje się zarządzaniem infrastrukturą oraz zaopatrywaniem w media podmiotów gospodarczych[11].

Upadłość[edytuj | edytuj kod]

31 grudnia 2013 roku zarząd spółki złożył do sądu wniosek o upadłość ze względu na utratę płynności finansowej[12].

14 marca 2014 roku sąd ogłosił upadłość likwidacyjną spółki "Infrastruktura Kapuściska Spółka Akcyjna" (następcy prawnego dawnego Zachemu)[13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. * Pierwsze wyniki identyfikacji ofiar terroru komunistycznego – Warszawa, 6 grudnia 2012. ipn.gov.pl. [dostęp 2012-12-07].
  2. Maciej Jasiński "Wielka eksplozja trotylu wstrząsnęła całym miastem" http://bydgoszcz.gazeta.pl/kapusciska/56,112595,12881250,Wielka_eksplozja_trotylu_wstrzasnela_calym_miastem.html [dostęp 20.11.2012]
  3. Bacciarelli Krystyna: Przemiana wilka w czerwonego kapturka. Kalendarz Bydgoski 1996
  4. Porządki w Grupie Ciech wnp, 30.08.2011
  5. Ciech przesunął Borutę-Kolor, wnp, 25.07.2008
  6. Zwolnienia grupowe w Zachemie?, wnp, 20 stycznia 2012
  7. Koniec TDI w Zachemie, eplastics.pl, 10 października 2012
  8. Bliski koniec Zachemu. Jego załoga straci pracę, gazeta.pl, 19 października 2012
  9. Zachem Bydgoszcz. Załoga TDI zostaje na lodzie?, Strefa Biznesu, 16 października 2012
  10. Zachem: instalacja EPI staje się pomnikiem, Chemia i Biznes, 7 lutego 2013
  11. Zamiast ZACHEM-u Infrastruktura Kapuściska, wnp.pl, 27 czerwca 2013
  12. Infrastruktura Kapuściska (d. ZCH Zachem) złożyła wniosek o upadłość
  13. Strefabiznesu.pomorska.pl15.03.2014r