Mościce

Z Wikipedii

Mościce osiedle Tarnowa
Park im. E. Kwiatkowskiego
Status	osiedle
W granicach miasta	od 1951
Liczba mieszkańców  - liczba ludności	10 035
Strefa numeracyjna	14
Tablice rejestracyjne	KT
Strona internetowa dzielnicy

Spis treści 1 Opis 2 Historia Mościc 3 Ciekawostki 4 Pomniki 5 Zabytki 6 Przemysł 7 Komunikacja 7.1 Komunikacja miejska - pętle autobusowe ZKM 7.2 PKP 7.3 Komunikacja samochodowa 8 Edukacja 8.1 Szkoły podstawowe 8.2 Gimnazja 8.3 Szkoły ponadgimnazjalne 8.4 Wyższe uczelnie 9 Osiedla 10 Rada Osiedla Nr 8 "Mościce" 11 Stowarzyszenia 12 Kultura 13 Sport 13.1 Kluby sportowe 13.2 Obiekty sportowe 13.3 Sukcesy sportowe 14 Noclegi i gastronomia 15 Obiekty handlowe 16 Opieka Zdrowotna 17 Inne obiekty użyteczności publicznej 18 Parki i tereny zielone 19 Religia 19.1 Kościoły i klasztory 19.2 Jan Paweł II w Mościcach 20 Znane osobistości związane z Mościcami 21 Osoby zasłużone dla dzielnicy Mościce 22 Linki zewnętrzne

[edytuj] Opis

Mościce - dzielnica przemysłowa Tarnowa, w której została zbudowana w latach dwudziestych XX wieku Państwowa Fabryka Związków Azotowych - obecnie Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A..

Ponieważ Ignacy Mościcki – prezydent RP i znany chemik był inicjatorem powstania tych zakładów, nowa dzielnica otrzymała nazwę na cześć jego nazwiska.

Z Mościcami związany był również jego bliski współpracownik Eugeniusz Kwiatkowski, będący dyrektorem Zakładów Azotowych w latach 1930-1935.

Mościce zostały zaprojektowane w ten sposób aby mieszkańcy nie odczuwali negatywnych skutków odziaływania zakładów przemysłowych; stąd też duża ilość pasów zieleni oraz park.

Obecnie Mościce są jedną z największych i najważniejszych dzielnic Tarnowa. Rozwinięta jest bardzo dobrze infrastruktura sportowo-rekreacyjna. Znajduje się tu stadion tarnowskiej "Unii", Stadion Miejski, kompleks basenów z basenem olimpijskim, kilka boisk piłkarskich i jedna z największych w Polsce hal sportowych (Hala "Jaskółka"). Rozwija się także baza hotelarska, za sprawą trzygwiazdkowego "Hotelu Cristal Park" (dawniej Hotel "Chemik"), a także kultura, dzięki Mościckiemu Centrum Kultury, w którym wystawiane są spektakle teatralne, organizowane są koncerty i działa kino "Millenium".

[edytuj] Historia Mościc

• dzielnica została wybudowana na terenach wsi Świerczków oraz Dąbrówka Infułacka, która była własnością kościelną
• 12 marca 1927 - decyzja rządu o budowie Państwowej fabryki Związków Azotowych
• maj 1927 - budowa "osiedla przyfabrycznego"
• 1931 i 1934 - powstanie spółdzielni "Nasz Dom" i "Osiedle"
• 2 czerwca 1934 - akt erekcyjny pod budowę osiedla "Za torem" - Ignacy Mościcki i bp Franciszek Lisowski
• budowa szkoły przy ul. Zbylitowskiej (powojenna "ósemka")
• budowa osiedla "Za torem" - główną osią była ul. Norwida, zabudowa willowa z płaskimi dachami charakterystyczna dla panującego wtedy funkcjonalizmu (spółdzielnia "Osiedle")
• spółdzielnia "Nasz Dom" - domy dwurodzinne z dachami spadzistymi
• charakterystyczna zabudowa powojennych Mościc: regularna (domy wg jednego projektu), symetryczna, jednakowe ogrodzenia, drzewa wzdłuż ulic, stonowana kolorystyka elewacji
• dwudziestolecie międzywojenne - powstaje zabudowa szeregowa
• 1947 - budowa Zespołu Szkół Technicznych, IV LO i SP nr 17
• 1950 - dalsza rozbudowa osiedla przyfabrycznego po przerwie spowodowaną II wojną światową - powstają bloki o charakterze architektury socrealistycznej
• 1954 - oddano do użytku budynek żłobka i świetlicy dla dzieci
• 1956 - ukończenie budowy kościoła M.B. Królowej Polski
• 1959 - budowa 118 domów przez spółdzielnię pracowników Z.A. ("Osiedle Chemików")
• 1960 - Spółdzielnia Nauczycielska stawia 18 domów jednorodzinnych na terenie Dąbrówki Infułackiej
• 1963 - oddanie do użytku Szkoły Podstawowej nr 20
• lata 60. - budowa Domu Kultury Z.A. (obecnie Mościckie Centrum Kultury) i obiektów sportowych "Unii"
• przełom lat 60/70 - budowa Domu Sportu i kompleksu basenów
• lata 70. - powstaje hotel "Chemik" i Dom Spokojnej Starości
• lata 90. i XXI wiek - spółdzielnia "Dąbrówka" stawia kilkupiętrowe bloki i domy szeregowe

Historia Mościc

[edytuj] Ciekawostki

• Zakłady Azotowe były największą inwestycją (obok portu w Gdyni) lat dwudziestych XX wieku w Polsce
• w 1935 roku powstał Mościcki Klub Balonowy - drugi pod względem wielkości w Polsce
• Państwowa Fabryka Związków Azotowych jako pierwsza w Polsce wprowadziła dla swoich pracowników badania profilaktyczne
• fabryczna elektrociepłownia w latach trzydziestych XX w. największą elektrociepłownią w Polsce
• Mościce są "dzielnicą-ogrodem"

[edytuj] Pomniki

• głaz upamiętniający wmurowanie aktu erekcyjnego pod budowę osiedla "Za torem" w 1934 r.
• pomnik Szarych Szeregów w Parku im. Wincentego Muchy

[edytuj] Zabytki

17 grudnia 1979 r. "oiedle przyfabryczne" zostało wpisane do rejestru zabytków ze względu na swój niepowtarzalny charakter i okoliczności powstania. W skład zabytkowego zespołu zabudowy wchodzi m. in.:

• Dom Chemika - budynek, w którym mieszkał dyrektor Zakładów Azotowych
• Restauracja "Kasyno" - dawniej "stary" dom kultury Zakładów Azotowych

[edytuj] Przemysł

Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A. są jedną z największych fabryk chemicznych w Polsce. Ich historia sięga 1927 roku, kiedy Ignacy Mościcki wydał dokumenty pozwalające na budowę Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Tarnowie. Więcej informacji można znaleźć na stronach Zakładów Azotowych i w Oficjalnym Serwisie Internetowym Miasta Tarnowa (linki zewnętrzne na dole strony).

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Komunikacja miejska - pętle autobusowe ZKM

Zakłady Azotowe (Mościce-Plac)

• 0A (Al. Jana Pawła II)
• 0B (Al. Jana Pawła II)
• 9 (Rzędzin - Szpital św. Łukasza)
• 24 (Nowy Szkotnik)
• 24 BIS (KAPRO)
• 36 (Os. Legionów H. Dąbrowskiego)
• 38 (Os. Jasna II)

KAPRO

• 24 BIS (Mościce-Plac)

Os. Zbylitowska Góra

• 14 (Eljasza Goldhammera)

Os. Koszyckie

• 42 (Szpital św. Łukasza)

Pszenna - Klasztor

• 5 (Krzyż)

Inne linie autobusowe: 18, 21, 22, 29, 39, 40

[edytuj] PKP

• Dworzec PKP Tarnów-Mościce

[edytuj] Komunikacja samochodowa

Drogi Łączące Mościce z centrum Tarnowa

• ul. Ignacego Mościckiego
• ul. Krakowska

Drogi wylotowe z Tarnowa

• ul. Krakowska (E40) - Wojnicz, Brzesko, Bochnia, Kraków
• ul. Wincentego Witosa - Wierzchosławice, Radłów
• ul. Zbylitowska - Zbylitowska Góra, Zgłobice
• ul. Koszycka - Koszyce Wielkie, Zakliczyn

Ważniejsze ulice na terenie Mościc:

• ul. Krakowska
• ul. Czerwona
• ul. Czerwonych Klonów
• ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego
• ul. Wincentego Witosa
• ul. Chemiczna
• ul. Zbylitowska

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa Nr 17 im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
• Szkoła Podstawowa Nr 20 im. Władysława Broniewskiego

[edytuj] Gimnazja

• Gimnazjum Nr 9
• Gimnazjum Nr 10

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

• IV Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II (dawniej im. Stanisława Anioła)
• VIII Liceum Ogólnokształcące
• IX Liceum Ogólnokształcące
• X Liceum Ogólnokształcące
• Zespół Szkół Technicznych im. Ignacego Mościckiego
• Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych im. Tadeusza Zwisłockiego
• Tarnowskie Centrum Edukacji (dawniej CKU)
• Zespół Szkół Agrotechnicznych i Samochodowych (Zbylitowska Góra)

[edytuj] Wyższe uczelnie

• Akademia Ekonomiczna w Krakowie - Filia w Tarnowie

[edytuj] Osiedla

• Mościce - część północna (bloki)
• Mościce - część południowa (wille i domy jednorodzinne i szeregowe)
• Os. Dąbrówka Infułacka (bloki i domy szeregowe)
• Os. Zbylitowska Góra

[edytuj] Rada Osiedla Nr 8 "Mościce"

Przewodniczący: Andrzej Ciuruś Siedziba: ul. E. Kwiatkowskiego 18

Rada osiedla liczy 5 osób. Dyżury członków RO odbywają się w każdy piątek w godzinach 18.00-19.00. Sesja RO odbywa się raz w miesiącu.

[edytuj] Stowarzyszenia

• Towarzystwo Przyjaciół Mościc - przew. Barbara Brożek-Czekańska

[edytuj] Kultura

• Mościckie Centrum Kultury
  • Kino "Millenium"
  • Scena teatralna
  • Miejska Biblioteka Publiczna - Filia nr 8 (biblioteka, czytelnia i Telecentrum)

[edytuj] Sport

[edytuj] Kluby sportowe

• ZKS UNIA Tarnów
• Tarnowski Yacht Club "Azoty"

[edytuj] Obiekty sportowe

• Stadion Miejski (tor żużlowy i boisko do piłki nożnej)
• Dom Sportu
  • pływalnia kryta 25 x 10 m
  • hala sportowa
• Basen letni (Unia)
  • basen rekreacyjny
  • basen olimpijski (nieczynny)
• Hala Widowiskowo-Sportowa "Jaskółka"
• Stadion Lekkoatletyczny
• Korty tenisowe - UNIA
• Kort tenisowy - ul. Zaciszna
• Kort tenisowy - Zbylitowska Góra
• Kort tenisowy - ul. Sempołowskiej (nieczynny)

[edytuj] Sukcesy sportowe

• Drużynowe Mistrzostwo Polski (żużel) - w roku 2004 i 2005
• Trzy pierwsze miejsca na zawodach Indywidualnego Mistrza Polski (żużel) - 2005 r.

[edytuj] Noclegi i gastronomia

• "Hotel Cristal Park***" (dawniej Hotel "Chemik") - hotel*** i restauracja
• Dwór Modrzewiowy przy Hotelu Cristal Park
• Zajazd "Pod Różami" - ul. Chemiczna
• Restauracja "Kasyno"
• Pizzeria "Rotunda"
• Kawiarnia "Kangera"

[edytuj] Obiekty handlowe

• Dom Handlowy "Sezam"
• supermarkety:
  • Biedronka
  • Dąbrówka (TSS Społem)
  • Jaskółka (PHG Mościce)
  • Avita
  • pawilon handlowy "Nad Białą" (PSS Społem)
• sklepy PSS nr 55 i 76
• inne: chemia gospodarcza i przemysłowa, materiały budowlane, etc.
• Plac Targowy przy ulicy Akacjowej

[edytuj] Opieka Zdrowotna

• Miejska Przychodnia Lekarska nr 1
• Mościckie Centrum Medyczne
• Apteki:
  • ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego
  • ul. Czerwonych Klonów
  • ul. Akacjowa

[edytuj] Inne obiekty użyteczności publicznej

• Komenda Miejska Policji
• Komisariat Policji Tarnów-Zachód
• Zakład Karny Tarnów-Mościce
• Urząd Dozoru Technicznego
• Administracja Zakładów Azotowych
• Dom Chemika
• Archiwum Państwowe
• Żłobek Dziecięcy
• Przedszkole Publiczne nr 33
• Przedszkole Publiczne nr 35
• Dom Opieki Społecznej
• Jednostka Ratownictwa Chemicznego
• Jednostka Straży Pożarnej przy Zakładach Azotowych
• Ochotnicza Straż Pożarna
• Bank Śląski
• Bank PKO BP
• Ośrodek Interwencji Kryzysowej
• Cmentarz Komunalny
• Dom Działkowca "Jaskółka"

[edytuj] Parki i tereny zielone

• Park im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
• Park im. Wincentego Muchy
• Park "Sośnina"

[edytuj] Religia

[edytuj] Kościoły i klasztory

• Parafia M.B. Królowej Polski
• Parafia św. Stanisława Kostki
• Klasztor z Zbylitowskiej Górze

[edytuj] Jan Paweł II w Mościcach

Wieczorem 9 czerwca 1987 śmigłowiec, w którym przyleciał do Tarnowa Jan Paweł II wylądował obok hali sztucznego lodowiska (obecnie hala "Jaskółka"). Stamtąd papież przejechał ulicą Czerwonych Klonów i Czerwoną, a następnie Krakowską do Domu Biskupiego przy ul. Dzierżyńskiego (obecnie Mościckiego). Jan Paweł II był w Tarnowie do 10 czerwca.

[edytuj] Znane osobistości związane z Mościcami

• Mieczysław Bień - prezydent Tarnowa (2 kadencje)
• Tomasz Gollob - żużlowiec, wielokrotny Mistrz Polski
• Janusz Kołodziej - żużlowiec, Mistrz Polski
• Eugeniusz Kwiatkowski - dyrektor Zakładów Azotowych i projektant portu w Gdyni
• Łukasz Kwiatkowski - koszykarz
• Ignacy Mościcki - prezydent RP w latach 1926-1939
• Tony Rickardsson - żużlowiec, wielokrotny medalista Mistrzostw Świata, honorowy obywatel Tarnowa
• Ryszard Ścigała - prezydent miasta Tarnowa (obecna kadencja), b. dyrektor Zakładów Azotowych
• Wilhelm Sasnal - artysta plastyk
• Paweł Huelle - literat, autor m. in. książki "Mercedes-Benz.Z listów do Hrabala", w której wykorzystuje wątki biograficzne z życia swojego dziadka Karola, inżyniera PFZA

[edytuj] Osoby zasłużone dla dzielnicy Mościce

• Ignacy Mościcki
• Eugeniusz Kwiatkowski
• Stanisław Anioł - wieloletni dyrektor Zakładów Azotowych
• ks. Stanisław Indyk - budowniczy kościoła w Mościcach
• ks. Jan Rec - wieloletni proboszcz parafii w Mościcach
• Stanisław Opałko - wieloletni dyrektor Zakładów Azotowych , budowniczy kościoła w Mościcach, basenów, stadionów, mostu przez Dunajec do Wierzchosławic, twórca PRL-owskich Mościc - w pozytywnym tego słowa znaczeniu

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalne Mościce