Łukasz Maciejewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łukasz Maciejewski
Ilustracja
Łukasz Maciejewski, krytyk filmowy
Data i miejsce urodzenia

13 marca 1976
Tarnów

Zawód, zajęcie

dziennikarz, nauczyciel akademicki, krytyk filmowy i teatralny

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Uczelnia

PWSFTviT w Łodzi

Wydział

Wydział Aktorski

Stanowisko

wykładowca asystent

Krewni i powinowaci

Zbysław Marek Maciejewski (stryj)

Odznaczenia
Medal Polonia Minor, Zasłużony dla Kultury Polskiej

Łukasz Maciejewski (ur. 13 marca 1976 w Tarnowie) – polski dziennikarz, filmoznawca, krytyk filmowy, krytyk teatralny, wykładowca akademicki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie oraz studia w zakresie filmoznawstwa w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Od 2013 jest wykładowcą na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi (za działalność pedagogiczną czterokrotnie wyróżniony Nagrodą Rektora I stopnia w latach 2015, 2016, 2018, 2019[1]), wykładowca gościnny Kursu Reżyserskiego Speakers Avenue (od 2020)[2]. W latach 2013–2014 był wykładowcą w Szkole Kina w Collegium Civitas w Warszawie, w latach 2016–2018 wykładowcą dziennikarstwa na SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym.

Jest dyrektorem artystycznym festiwali: Kino na Granicy w Cieszynie (od 2015)[3], Grand Prix Komeda (od 2018) w Ostrowie Wielkopolskim[4], dyrektorem programowym Festiwalu Wajda na Nowo" w Suwałkach (od 2021)[5], „Alchemia Kina” w Zamościu (od 2018) oraz kuratorem programowym festiwalu Tofifest w Toruniu (od 2019).

Jest ambasadorem projektu „Kultura Dostępna w Kinach” realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury (od 2016)[6], kuratorem filmowym Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie (od 2013), członkiem kapituły Paszporty Polityki w kategorii film (od 2010), ambasadorem międzynarodowego konkursu filmowego „Nespresso Talents” realizowanego przez markę Nespresso (2018-2020).

Jest członkiem Europejskiej Akademii Filmowej (od 2015)[7], Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych FIPRESCI (od 2011) oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Teatralnych (od 2015), gdzie zasiada w kapitule Nagrody im. Stefana Treugutta dla najlepszego Teatru Telewizji (od 2015). Był ekspertem Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (2006-2019).

Otrzymał wiele nagród i wyróżnień: dwukrotny laureat Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategoriach „książka roku” i „krytyk roku” (2018, 2019[8]), laureat „Złotej Róży” (2013), statuetki „Uskrzydlonego” (2011), „Dziennikarskiej Weny” (2013), „ArtKciuka” (2018), oraz medalu województwa małopolskiego Polonia Minor (2018). W 2020 roku otrzymał order „Zasłużony dla Kultury Polskiej” za budowanie mostów kulturowej przyjaźni pomiędzy Polakami, Czechami i Słowakami, a także za tworzenie unikatowej marki „Kina na Granicy”[9]. W 2022 roku otrzymał pierwszą w historii Nagrodę "Klaps" dla "krytyka filmowego roku"[10].

Jest bratankiem malarza i profesora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki, Zbysława Marka Maciejewskiego (1946−1999)[11], oraz siostrzeńcem czołowego polskiego i światowego ekonometryka i statystyka, profesora Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, prof. dr hab. Aleksandra Zeliasia (1939-2006)[12][13],.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Współpracuje z wieloma czasopismami i portalami. Jest stałym felietonistą i recenzentem filmowym i teatralnym Interii[14], recenzentem filmowym portalu Narodowe Centrum Kultury („Kultura Dostępna w Kinach”), felietonistą „Kalejdoskopu Łódzkiego”[15], "Jazz Forum"[16] i miesięcznika Kraków, recenzentem teatralnym miesięcznika "Yorick"[17], tygodnika Wprost (2010-2020), miesięcznika Teatr, oraz portalu AICT. Współpracuje z kwartalnikiem Bardziej Kochani, miesięcznikiem Dialog (Niemcy), w latach 2009–2019 publikował recenzje na portalu HBO Polska. Publikował także między innymi w Polityka, Przekrój, Tygodnik Powszechny, Film, Kino, Kwartalnik Filmowy, Film na Świecie, Teatr, Nowy Napis[18], Dekada Literacka, Odra, Znak, Ruch Muzyczny, Machina, Rzeczpospolita, Gazeta Wyborcza, Dziennik, Filmweb, Dwutygodnik, Onet[19].

Od 1999 pracuje jako doradca programowy pracuje w Mościckim Centrum Kultury, a od 2010 Centrum Sztuki Mościce. Od 2007 prowadzi tam autorski cykl spotkań „Goście Łukasza Maciejewskiego”. Od 2013 w Małopolskim Ogrodzie Sztuki w Krakowie prowadzi cykl „Przywrócone arcydzieła”[20], od 2010 we Wrocławiu w Dolnośląskie Centrum Filmowe jest gospodarzem „Magla filmowego” – spotkań z ludźmi kina. Prowadzi comiesięczne autorskie cykle filmowe w warszawskiej Bibliotece im. Staszica: „Aktorki na Bielanach”[21] (od 2017) oraz „Kino za Rogiem w Bibliotece” (od 2014)[22], od 2021 roku jest gospodarzem dwóch cykli w Białołęckim Ośrodku Kultury w Warszawie: "Spotkania Filmowe"[23], oraz "Rozmowy Łukasza Maciejewskiego"[24].

Jest członkiem Koła Piśmiennictwa Stowarzyszenia Filmowców Polskich (od 2011), był członkiem Rady Kultury przy Prezydencie Tarnowa (2013-2017), ekspertem Krakow Film Comission (2018), jurorem Konkursu Scenariuszowego Trzy Korony (2017-2018) oraz ekspertem Dolnośląskiego Funduszu Filmowego (2022)[25], Mazovia Warsaw Film Commission (2015), Śląskiego Funduszu Filmowego (2021)[26], członkiem Rady Programowej AMA Film Academy[27].

Jest moderatorem i współorganizatorem kilkuset festiwali i przeglądów filmowych w Polsce i w Europie. Był kuratorem sekcji filmowej festiwalu „Isola Del Cinema” w Rzymie (2012–2014), jest gospodarzem cyklu „Łukasz Maciejewski zaprasza” na Letnia Akademia Filmowa w Zwierzyńcu (do 2018). W 2022 roku wziął udział w "Debacie Oxfordzkiej" w Teatrze Polskim w Warszawie[28].

Był jurorem kilkudziesięciu festiwali filmowych, m.in. w Rabacie, Montrealu, Karlovych Varach, Podgoricy, Agadirze, Skopje, Chociebużu, Austin i Pusanie. Współpracuje z DKF „Oskard” w Koninie (od 2015), z „Akademią Filmu Polskiego” w Muzeum Kinematografii w Łodzi (od 2017), z kinem "Barć" w Barcinie[29] oraz z Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie, gdzie jest kuratorem autorskiego programu „Akademia Filmu Polskiego Łukasza Maciejewskiego” (od 2017)[30].

Wystąpił w filmach dokumentalnych Zawód reżyser – Agnieszka Holland (2008)[31] w reżyserii Piotra Stasika, Andrzej Barański (2007) w reżyserii Leiva Igora Devolda oraz w drugim odcinku serialu dokumentalnego Blok (2018) w reżyserii Tomasza Knittela. W 2016 zagrał samego siebie w eksperymentalnym dokumencie kreacyjnym Zenon w reżyserii Huberta Klimko-Dobrzanieckiego. W 2022 roku wystąpił w filmie "Tajemnica Lema" w reżyserii Wojciecha Kusia[32]. Był konsultantem scenariuszowym filmu Słoń (film 2022)[33].

W telewizji był pierwszym gospodarzem dnia filmowego w TVP Kultura. Prowadził krakowski magazyn filmowy Projektor w TVP3 oraz magazyn Bilet do kina w kanale nFilm HD, współpracuje z magazynem „Aktualności Filmowe” w Canal+ oraz programem „Niedziela z” w TVP Kultura. Występował jako stały ekspert filmowy i komentator w Tygodnik Kulturalny w TVP Kultura (2012-2020), oraz podcastu "Nowy Tygodnik Kulturalny" (od 2020).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 2011 został wyróżniony nagrodą „Uskrzydlony” Tarnowskiej Fundacji Kultury za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie krytyki filmowej, eseistyki teatralnej”. W 2012 został uhonorowany „Złotą Różą” TEMI dla największej osobowości Tarnowa w 2011 za „najwyższy poziom dziennikarstwa kulturalnego oraz nową jakość w filmowej krytyce – prasowej i telewizyjnej”. W 2012 otrzymał Nagrodę Krakowska Książka Miesiąca przyznaną za tom Aktorki. Spotkania. Sześciokrotnie nominowany do tytułu „Człowieka Roku Małopolski” „Gazety Krakowskiej” (2012, 2015, 2016, 2018, 2019,2022[34]). Jest laureatem „Złotej Róży 2013” za książki Aktorki i Wszystko jest lekko dziwne. Jest laureatem „Dziennikarskiej Weny” (2013) – nagrody prezydenta Tarnowa „za dziennikarską cnotę w krytyce filmowej i telewizyjnej” oraz za dwie książki Aktorki i Wszystko jest lekko dziwne. Był finalistą Nagrody „Bestsellera Empiku” 2013 za wywiad rzekę z Danutą Stenką Flirtując z życiem. Dwukrotnie uhonorowany Nagroda PISF. Czterokrotnie był nominowany do tej nagrody: dwukrotnie w kategorii krytyka filmowa (2014, 2019 – laureat), w kategorii książka roku (2018 – laureat), oraz wydarzenie filmowe (2018)[35]. W 2018 otrzymał Nagrodę Złotego ArtKciuka na Festiwalu Sztuk Miasto Gwiazd w Żyrardowie dla Osobowości Roku[36] oraz Medal „Polonia Minor”, przyznany przez marszałka Małopolski za wieloletnią pracę na rzecz wzbogacania życia kulturalnego Małopolski i jej mieszkańców[37][38]. W 2021 otrzymał odznakę "Zasłużony dla Kultury Polskiej", a w 2022 pierwszą w historii statuetkę "Klaps" dla Krytyka Filmowego Roku[39].

Publikacje książkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Autorzy kina polskiego (praca zbiorowa), wyd. Rabid, Kraków 2004
  • Tarnów z Melpomeną pod rękę. 50 lat Tarnowskiego Teatru im. Ludwika Solskiego (praca zbiorowa), wyd. Tarnowski Teatr, Tarnów 2004
  • 30 Najważniejszych programów TV w Polsce (praca zbiorowa), wyd. Trio, Warszawa 2005
  • Kino polskie wobec umierania i śmierci (praca zbiorowa), wyd. Akademia Bydgoska, Bydgoszcz 2005
  • Autorzy kina europejskiego (praca zbiorowa), wyd. Rabid, Kraków 2006
  • Tako rzecze... Lem (praca zbiorowa), wyd. Hranitel, Moskwa, Rosja 2006
  • Na peryferiach dwóch miast (praca zbiorowa), wyd. Teatr Ludowy, Kraków 2006
  • Filmowe zwierciadła Europy (praca zbiorowa), wyd. Wers, Bydgoszcz 2006
  • Marek Koterski (współautor: Ewa Mazierska) / broszura, wyd. Filmoteka Narodowa, Warszawa 2006
  • Głosy wolności. 50 lat polskiej szkoły filmowej (praca zbiorowa), wyd. Skorpion, Warszawa 2007
  • Przygoda myśli. Rozmowy obok filmu, wyd. Trio, Warszawa 2009
  • Lem (praca zbiorowa), wyd. Hranitel, Moskwa, Rosja 2009
  • Zanussi. Przemiany (praca zbiorowa), wyd. korporacja Ha!art, Kraków 2009
  • Operowa Małopolska, wyd. Opera Krakowska, Kraków 2010
  • Roman Polański – dwujęzyczny album DVD poświęcony szkolnym etiudom Romana Polańskiego, wyd. PWSFTviT, Łódź 2011
  • W stronę kina filozoficznego (praca zbiorowa), wyd. WAM, Kraków, 2011
  • Żmijewski. Przewodnik „Krytyki Politycznej” (praca zbiorowa), wyd. Krytyka Polityczna, Warszawa 2012
  • Lupa. Theatre (praca zbiorowa), wyd. Yale University Press, New Heaven, USA 2012
  • Od Jane Austen do Iana McEwana. Adaptacje literatury brytyjskiej (praca zbiorowa), wyd. Fundacja Kino, Warszawa 2012
  • Wobec metafizyki. Filozofia-sztuka-film (praca zbiorowa), wyd. WAM, Kraków 2012
  • Wszystko jest lekko dziwne. Jerzy Radziwiłowicz w rozmowie z Łukaszem Maciejewskim, wyd. Wielka Litera, Warszawa 2012
  • Aktorki. Spotkania, wyd. Świat Książki, Warszawa 2012
  • Polskie piśmiennictwo filmowe (praca zbiorowa), wyd. Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2013
  • Konrad Eberhardt (praca zbiorowa), wyd. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2013
  • Flirtując z życiem. Danuta Stenka w rozmowie z Łukaszem Maciejewskim, wyd. Znak, Kraków 2013
  • Aktorki. Portrety, wyd. Znak, Kraków 2015 (drugie wydanie – 2017)[40]
  • Rysa na raju. My i niepełnosprawni (praca zbiorowa), wyd. Stowarzyszenie Rodzin i Opiekunów Osób z Zespołem Downa „Bardziej Kochani”, Warszawa 2015
  • Mapa teatru publicznego (praca zbiorowa), wyd. Instytut Książki – Dział Wydawnictw, Warszawa 2015
  • Europejskie kino gatunków (praca zbiorowa), wyd. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2016
  • Aleksandra Zienowicz, Ewa Serwatka, Psychologia osiągnięć dla twórców filmowych (bohater), wyd. Wojciech Marzec, Warszawa 2017
  • Aktorki. Odkrycia, wyd. Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2017[41]
  • Krystian Lupa, Łukasz Maciejewski, Koniec świata wartości. The end of the world of values, wyd. Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi, Łódź 2017[42]
  • Flirtując z życiem. Danuta Stenka w rozmowie z Łukaszem Maciejewskim. Nowe wydanie, wyd. Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, Kraków 2018[43]
  • Punkty zwrotne (praca zbiorowa), wyd. Osnova, Warszawa 2019
  • 45. The Best of... Kalejdoskop. Felietony (praca zbiorowa), wyd. Łódzki Dom Kultury, Łódź 2019
  • Bagatela. 100 lat (praca zbiorowa), wyd. Teatr Bagatela, Kraków 2019
  • Wpadnij, to pogadamy... Krzysztof Orzechowski w rozmowie z Łukaszem Maciejewskim, Kraków 2020[44]
  • Krystian Lupa – artysta i pedagog (praca zbiorowa), Kraków 2021[45]
  • Zygmunt Malanowicz (1938-2021) (praca zbiorowa), wyd. Teatr Nowy, Warszawa 2021[46][47],
  • 60 lat. Warszawska Opera Kameralna (praca zbiorowa). Warszawa 2021[48]
  • Wyśniona historia kina na Podlasiu (autor wprowadzenia), wyd. Białostocki Ośrodek Kultury, Białystok 2022[49]
  • Andrzej Fidyk. Dziwny koniec XX wieku (praca zbiorowa), wyd. Słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2022[50]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Łukasz Maciejewski z Nagrodą I stopnia Szkoły Filmowej w Łodzi, www.aict.art.pl [dostęp 2015-12-25] [zarchiwizowane z adresu 2015-12-27].
  2. Kurs reżyserski – Speakers Avenue [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  3. 3zero pl / dev: Kamil Słowiena, 22. Kino na Granicy / 22. Kino na Hranici, kinonagranicy.pl [dostęp 2019-12-23] (pol.).
  4. Łukasz Maciejewski nowym dyrektorem „GRAND PRIX KOMEDA”, www.tarnow.net.pl [dostęp 2018-04-02].
  5. Łukasz Maciejewski dyrektorem programowym Festiwalu im. Andrzeja Wajdy "Wajda na Nowo", film.interia.pl [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  6. Łukasz Maciejewski o naszym projekcie: kultura musi być dostępna, www.nck.pl [dostęp 2016-04-12].
  7. TEMI-Galicyjski Tygodnik Informacyjny, Maciejewski w Europejskiej Akademii Filmowej, Tygodnik TEMI [dostęp 2019-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-24] (pol.).
  8. Laureaci 12. Nagród PISF • PISF. Polski Instytut Sztuki Filmowej, www.pisf.pl [dostęp 2019-12-24] (pol.).
  9. Łukasz Maciejewski z medalem „Zasłużony dla Kultury Polskiej” – Tarnów w internecie – Tarnow.net.pl – Informacje, gospodarka, rozrywka., tarnow.net.pl [dostęp 2021-10-08].
  10. Łukasz Maciejewski laureatem Nagrody "Klaps" dla Krytyka Filmowego Roku, film.interia.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  11. Łódź. Rozmowy z Lupą na wiosnę, www.e-teatr.pl [dostęp 2016-12-18].
  12. Aleksander Zeliaś, Lubimyczytać.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  13. Katedra Statystyki UEK » O Katedrze [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  14. To był wspaniały rok dla kinomanów! Poznaj najciekawsze filmy 2022 roku, film.interia.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  15. Łukasz Maciejewski dołącza do „Kalejdoskopu”, www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2018-04-02].
  16. Jazz Forum, jazzforum.com.pl [dostęp 2023-01-23].
  17. Yorick nr 88 – zawartość | AICT Polska, 11 października 2022 [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  18. Łukasz Maciejewski | Nowy Napis, nowynapis.eu [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  19. Łukasz Maciejewski - Kultura, kultura.onet.pl [dostęp 2023-01-23].
  20. Przywrócone arcydzieła. [dostęp 2017-03-03].
  21. Aktorki na Bielanach. [dostęp 2017-03-03].
  22. Kino za Rogiem – Biblioteka Bielany Warszawa, Kino za Rogiem – Biblioteka Bielany Warszawa [dostęp 2019-12-24].
  23. Spotkania Filmowe - Białołęcki Ośrodek Kultury, - Białołęcki Ośrodek Kultury [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  24. Rozmowy Łukasza Maciejewskiego - Białołęcki Ośrodek Kultury, - Białołęcki Ośrodek Kultury [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  25. DKF 2022, Wroclaw Film Commission [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  26. Wyniki Śląskiego Funduszu Filmowego 2021, www.silesiafilmcommission.pl [dostęp 2022-01-09].
  27. O nas, AMA Film Academy [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  28. Axis Media Unlimited, Cykle i wydarzenia - Cykle - Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie, www.teatrpolski.waw.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  29. WYRWAĆ SIĘ Z CISZY KULTURALNA ŚRODA w KINIE BARĆ - TVL Barcin [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  30. Akademia Filmu Polskiego Łukasza Maciejewskiego 2023, karnet.krakowculture.pl [dostęp 2023-01-23] (ang.).
  31. ZAWÓD REŻYSER: AGNIESZKA HOLLAND, Vimeo [dostęp 2019-12-24] (ang.).
  32. Telewizja Polska S.A, Tajemnica Lema, www.tvp.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  33. FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  34. Kandydat: Łukasz Maciejewski, Gazetakrakowska.pl [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  35. Łukasz Maciejewski z Nagrodą PISF, www.tarnow.pl [dostęp 2018-11-04] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-05].
  36. Łukasz Maciejewski nagrodzony złotym artKciukiem dla osobowości roku, „Onet Kultura”, 1 października 2018 [dostęp 2018-11-04].
  37. Medal dla naszego autora, www.e-kalejdoskop.pl [dostęp 2018-11-04].
  38. Łukasz Maciejewski z medalem „Polonia Minor”, AICT Polska [dostęp 2018-11-04].
  39. „Klaps 2022” - Łukasz Maciejewski Krytykiem Filmowym Roku - Centrum Sztuki Mościce, Kulturalne Mościce - zobacz nadchodzące wydarzenia [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  40. Bycie aktorką to bardzo niewdzięczny zawód, legalnakultura.pl [dostęp 2018-11-04].
  41. Aktorki. Odkrycia [dostęp 2018-04-02].
  42. Koniec świata wartości – premiera!, ksiegarnia.filmschool.lodz.pl [dostęp 2018-04-02] (ang.).
  43. Nowe wydanie wywiadu rzeki z Danutą Stenką, AICT Polska [dostęp 2018-11-04].
  44. Universitas, Wpadnij, to pogadamy..., Krzysztof Orzechowski, 978-83-242-3655-8, universitas.com.pl [dostęp 2021-10-08] (pol.).
  45. Krystian Lupa – artysta i pedagog, www.ast.krakow.pl [dostęp 2021-10-08] (pol.).
  46. Zygmunt Malanowicz – Nowy Teatr, nowyteatr.org [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  47. Wspomnienie o Zygmuncie Malanowiczu – Nowy Teatr, nowyteatr.org [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  48. Album z okazji 60-lecia istnienia, Warszawska Opera Kameralna [dostęp 2022-01-09] (pol.).
  49. Redakcja, Białystok. "Wyśniona historia kina na Podlasiu" – promocja albumu o kinematografii naszego regionu [ZDJĘCIA], Białystok Nasze Miasto, 12 października 2022 [dostęp 2023-01-23] (pol.).
  50. Dziwny koniec XX wieku, słowo/obraz terytoria [dostęp 2023-01-23] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]