Dekstran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wzór dekstranu

Dekstranpolimer glukozy o wysokim ciężarze cząsteczkowym rozpuszczalny w wodzie, stosowany w medycynie jako płyn krwiozastępczy, w przemyśle spożywczym dekstran jest stosowany jako zagęstnik i emulgator, a w kosmetyce służy jako składnik pudrów i pomadek. Polimer ten może z powodzeniem zastępować gumy i śluzy roślinne używane, np. do klejenia. Jest też wykorzystywany w drukarstwie tkanin, w przemyśle fotograficznym, jako dodatek do papieru i mas plastycznych oraz surowiec przy wyrobie tabletek i kapsułek. Wytwarzany jest ze śluzu pokrywającego komórki bakterii Leuconostoc mesenteroides[1].

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Dekstran podawany jest we wlewie dożylnym. Czas półtrwania wynosi 6 - 8 h. Wydalanie następuje głównie przez nerki (w mniejszym stopniu biorą w nim udział płuca). Niewydalony dekstran ulega metabolizmowi w wątrobie do dwutlenku węgla i wody. Nie przenika przez barierę krew-mózg.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Do podaniu i.v. podnosi ciśnienie osmotyczne i zwiększa objętość osocza (1 g dekstranu wiąże 20 ml wody). Ponadto zmniejsza lepkość krwi (przeciwdziała to agregacji krwinek). Trzeba jednak pamiętać, że dekstran nie ma właściwości wiązania i przenoszenia tlenu, dlatego nie może być stosowany jako substytut pełnej krwi.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

  • wstrząs hipowolemiczny,
  • profilaktyka żylno-zakrzepowa u pacjentów poddanych zabiegom operacyjnym, a obciążonych ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych,
  • w zaburzeniach mikrokrążenia − jako środek poprawiający właściwości reologiczne krwi,
  • w okulistyce - w zespole suchego oka.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Płynów infuzyjnych zawierających dekstran nie należy podawać równocześnie z ampicyliną, kwasem askorbinowym, chlorpromazyną, barbituranami i prometazyną, ponieważ mogą tworzyć się połączenia kompleksowe lub lek może ulec wytrąceniu.

Przetaczanie krwi a wiara[edytuj | edytuj kod]

Propagowany przez Świadków Jehowy jako alternatywa dla transfuzji krwi[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. CC-BY-SA.png Małgorzata Pleszczyńska, Dekstran i dekstranazy – źródła mikrobiologiczne, właściwości i zastosowanie, „Biotechnologia”, 47 (4), 1999, s. 45–61 [dostęp 2021-11-02].
  2. * Inne rozwiązania, [w:] Jak krew może ocalić twoje życie? [online], Watch Tower Bible and Tract Society, 1990, s. 13–17.
    * Rosnąca popularność bezkrwawej medycyny, „Przebudźcie się!”, Watch Tower Bible and Tract Society, 8 stycznia 2000, s. 7–11, ISSN 1234-1169.
    * Krew, [w:] Prowadzenie rozmów na podstawie Pism, wyd. 2 [online], Towarzystwo Strażnica, 2001, s. 139-144, ISBN 83-86930-47-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Indeks leków medycyny praktycznej. Wydanie I. Kraków, 2006 r.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.