Cytrynian sodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cytrynian trisodowy
Cytrynian trisodowy
Kryształy cytrynianu sodu
Kryształy cytrynianu sodu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H5Na3O7
Inne wzory C3H4(OH)(COONa)3
Masa molowa 258,07 g/mol
Wygląd białe granulki lub proszek, bez zapachu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 68-04-2
6132-04-3 (dihydrat)
PubChem 6224[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC B05 CB02

Cytrynian sodu (łac. Natrii citras) – organiczny związek chemiczny z grupy cytrynianów, sól sodowa kwasu cytrynowego. Stosowany jako smakowy i konserwujący dodatek do żywności (E331). „Cytrynian sodu” jest nazwą niejednoznaczną, zazwyczaj odnosi się do cytrynianu trisodowego, może jednak dotyczyć soli disodowej lub monosodowej. Cytrynian trisodowy krystalizuje z roztworów jako sól 3- lub 5,5-wodna[3].

Cytrynian sodu można otrzymać w reakcji kwasu cytrynowego z wodorotlenkiem, węglanem lub wodorowęglanem sodu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W przemyśle spożywczym cytrynian sodu używany jest jako sekwestrant[4] oraz jako dodatek smakowy do napojów gazowanych o smaku cytrynowym np. 7 Up czy Sprite. Ponadto jest czynnikiem antykoagulacyjnym przy produkcji jadalnych produktów z krwi[5].

Wykorzystywany jest jako składnik kąpieli elektrolitycznych chroniący przed utlenianiem[6], a także jako reduktor do otrzymywania nanocząstek metali z ich soli[7].

W chemii i biochemii stosowany jest m.in. jako składnik buforów, m.in. tzw. SSC (z ang. saline sodium citrate: NaCl–cytrynian sodu)[8]. Jest też składnikiem odczynnika Benedicta[9] służącego do wykrywania cukrów redukujących i aldehydów.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Cytrynian sodu (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-07-17].
  2. Cytrynian sodu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Frank H. Verhoff: Citric Acid. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2005, s. 3. DOI:10.1002/14356007.a07_103.
  4. Alphons C. J. Voragen et al.: Polysaccharides. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2003, s. 23. DOI:10.1002/14356007.a21_a25.pub2.
  5. Henning Klostermeyer et al.: Proteins. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2005, s. 36. DOI:10.1002/14356007.a22_289.
  6. Lawrence J. Durney: Electrochemical and Chemical Deposition. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. John Wiley & Sons, 2005, s. 44–48. DOI:10.1002/14356007.a09_125.
  7. Natalie Clark, Karen Faulds, Duncan Graham: Nucleic Acid–Nanoparticle Conjugate Sensors for Use with Surface Enhanced Resonance Raman Scattering (SERRS). W: Keith R Fox, Tom Brown (red.): DNA Conjugates and Sensors. 2012, s. 261. DOI:10.1039/9781849734936-00258. ISBN 978-1-84973-427-1.
  8. Harper, S J, Bailey, E, McKeen, C M, Stewart, A S i inni. A comparative study of digoxigenin, 2,4-dinitrophenyl, and alkaline phosphatase as deoxyoligonucleotide labels in non-radioisotopic in situ hybridisation. „Journal of Clinical Pathology”. 50 (8), s. 686-690, 1997. PMID 9301555. 
  9. CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 88th. Boca Raton: CRC Press, 2008, s. 8-1.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.