Dytmarów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dytmarów
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Katarzyny
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Lubrza
Wysokość 286 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 513[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-231[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0498336
Położenie na mapie gminy Lubrza
Mapa konturowa gminy Lubrza, w centrum znajduje się punkt z opisem „Dytmarów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Dytmarów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Dytmarów”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Dytmarów”
Ziemia50°18′45″N 17°39′44″E/50,312500 17,662222
Strona internetowa

Dytmarów (niem. Dittersdorf[3], śl. Dytmarōw) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza[4]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej, u podnóży Gór Opawskich. Przepływa przez nią rzeka Prudnik.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 31 grudnia 2013 r. wieś była zamieszkana przez 511 osób[5].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 1,5 km od granicy z Czechami, w zachodniej części Płaskowyżu Głubczyckiego, u podnóży Gór Opawskich. Należy do Euroregionu Pradziad[6]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Prudnik. Leży na wysokości 286 m n.p.m. W centrum znajduje się kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Dytmarów należy do tzw. trójwsi, na którą składają się jeszcze Krzyżkowice oraz Skrzypiec[7].

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Dytmarowie panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,1 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Dytmarowa wynoszą 624 mm. Dominują wiatry zachodnie[8].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Dithmari villa[9][10].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Figura św. Jana Nepomucena
Biblioteka publiczna
Plebania
Remiza OSP Dytmarów

Pierwsza wzmianka o kościele w Dytmarowie pochodzi z 1331 roku. Obecny kościół św. Katarzyny został zbudowany w 1857 w stylu neogotyckim[11].

W 1597 wieś została nabyta przez miasto Prudnik od cesarza Rudolfa II Habsburga[12]. Wchodziła w skład dóbr zamku w Prudniku[7].

Przystanek kolejowy w Dytmarowie został wybudowany w latach 1905–1907. Rozebrano go w latach 90. XX wieku.

W latach 1945–1959 stacjonowała tu strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza, która w 1959 została przeniesiona do Krzyżkowic.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą gromady Dytmarów[13].

3 lutego 1985 w Dytmarowie doszło do zderzenia parowozu Pt47 z ciągnikiem RSP. 2 osoby zginęły na miejscu, a 1 osoba została ciężko ranna (mężczyzna trafił w śpiączkę, zmarł kilka lat później)[14].

Liczba mieszkańców wsi[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[19]:

  • kościół parafialny pw. św. Katarzyny, z 1600 r., wieża z 1857 r.
    • ogrodzenie z bramą
  • plebania, z poł. XIX w.
  • kaplica, z poł. XIX w.
  • kapliczka, przy domu nr 33, z poł. XIX w.
  • dwie kapliczki, z poł. XIX w.
  • dom nr 21, z poł. XIX w.

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Wjazd do Dytmarowa od Krzyżkowic

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Z Dytmarowa prowadzi polna (asfaltowa po stronie czeskiej) droga do Slezskich Pavlovic[7].

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Przystanek kolejowy w Dytmarowie powstał w latach 1905–1907. Przebiega przez niego linia kolejowa nr 137 łącząca Katowice i Legnicę.

Dytmarów
Linia 137 Katowice – Legnica (104,144 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Racławice Śląskie
odległość: 6,405 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 7,060 km

Oświata[edytuj | edytuj kod]

W Dytmarowie pod adresem Dytmarów 1a/1 znajduje się Niepubliczna Szkoła Podstawowa[20].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Mural LZS Dytmarów

W Dytmarowie swoją siedzibę ma klub piłkarski LZS Dytmarów, który gra w klasie A.

Ludzie urodzeni w Dytmarowie[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Simon (1873–1945), franciszkanin, zabity przez żołnierzy Armii Czerwonej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 239 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. a b c Liczba mieszkańców Gminy Lubrza, lubrza.opole.pl [dostęp 2020-05-10] (pol.).
  6. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-05-10].
  7. a b c Andrzej Dereń, Dytmarów z lotu drona [dostęp 2020-05-10] (pol.).
  8. Klimat: Dytmarów: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-05-10].
  9. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.
  10. H. Markgraf, J. W. Schulte, „Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis”, Breslau 1889.
  11. Według dekanatów, www.diecezja.opole.pl [dostęp 2020-05-10].
  12. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II – wynik wyszukiwania – DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2020-05-10].
  13. Uchwała Nr V/22/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 26 września 1961 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie opolskim, zatwierdzona uchwałą nr 406/61 Rady Ministrów z dnia 13. X. 1961 r. (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 25 listopada 1961 r., Nr. 10, Poz. 82).
  14. Stanisław Stadnicki, Mija 30 lat od tragedii na przejeździe kolejowym w Dytmarowie, kolejpodsudecka.pl, 2 lutego 2015 [dostęp 2021-05-01] (pol.).
  15. Erdbeschreibung der Preußischen Monarchie, Hemmerde & Schwetschke, 1793 [dostęp 2020-05-10] (niem.).
  16. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-05-10].
  17. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, treemagic.org [dostęp 2020-05-10].
  18. a b c d Wieś Dytmarów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-05-10] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  19. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 108. [dostęp 2013-01-10].
  20. Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Dytmarowie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]