Głuchołazy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Głuchołazy (ujednoznacznienie).
Głuchołazy
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rynek
Herb Flaga
Herb Głuchołaz Flaga Głuchołaz
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat nyski
Gmina Głuchołazy
Prawa miejskie 1225
Burmistrz Edward Szupryczyński
Powierzchnia 6,83 km²
Wysokość 288 m n.p.m.
Populacja (31.12.2016)
• liczba ludności
• gęstość

13 780[1]
2027,7 os./km²
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-340
Tablice rejestracyjne ONY
Położenie na mapie gminy Głuchołazy
Mapa lokalizacyjna gminy Głuchołazy
Głuchołazy
Głuchołazy
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Głuchołazy
Głuchołazy
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Głuchołazy
Głuchołazy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Głuchołazy
Głuchołazy
Ziemia50°18′47″N 17°22′27″E/50,313056 17,374167
TERC (TERYT) 1607014
SIMC 0965341
Urząd miejski
Rynek 15
48-340 Głuchołazy
Strona internetowa
BIP

Głuchołazy (dawniej Kozia Szyja[2], Cygenhals[3], cz. Hlucholazy, niem. Ziegenhals[4], także Bad Ziegenhals[5], łac. Capri Collum) – miasto w Polsce (na Śląsku), w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głuchołazy.

Głuchołazy uzyskały lokację miejską w 1225 roku[6]. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego woj. opolskiego.

Położone na styku Gór Opawskich (Sudety), Przedgórza Paczkowskiego (Przedgórze Sudeckie) i Płaskowyżu Głubczyckiego, nad rzeką Białą Głuchołaską i nad potokiem Starynka (też Starynia lub Kletnica), prawym dopływem Białej Głuchołaskiej.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 14 835 mieszkańców[7].

W Głuchołazach do 21 grudnia 2007 roku funkcjonowały przejścia graniczne: Głuchołazy – Mikulovice (drogowe), Głuchołazy – Mikulovice (kolejowe), Głuchołazy – Jindřichov ve Slezsku (kolejowe) oraz w bezpośredniej bliskości miasta Konradów – Zlaté Hory (drogowe)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Polską nazwę miejscowości w formie Koziascyja w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[8].

W 1945 przesiedlono tutaj mieszkańców, m.in. Kozowej, powiat Brzeżany, województwo tarnopolskie.[potrzebny przypis]

W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Głuchołazy, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Ziegenhals[9].

W maju 1947 roku w ścianę budynku nr 2 wmurowano tablicę pamiątkową ku czci gen. Karola Świerczewskiego.

W 1949 roku na ul. 15 Grudnia odsłonięto pomnik Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego.

W 1978 roku na ówczesnej ul. gen. Świerczewskiego odsłonięto ufundowany przez Izbę Rzemieślniczą głaz z tablicami upamiętniającymi jego postać[10].

Projekt Orderu Uśmiechu stworzyła w 1967 dziewięciolatka z Głuchołaz – Ewa Chrobak, obecnie Kawaler Orderu Uśmiechu i Sekretarz Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu.

4 lipca 2018 przy ul. Lompy 2, na terenie parku zdrojowego, otwarto 15-metrową tężnię solankową z drewna modrzewiowego, pełniącą zarazem funkcję wieży widokowej[11].

Transport[edytuj | edytuj kod]

1 lipca 2016 roku w mieście uruchomiono bezpłatną komunikacje miejską. W dni powszednie funkcjonuje ona na terenie miasta i przyległych miejscowości Konradów i Bodzanów, natomiast w letnie weekendy wykonuje ona 4 kursy do Jarnołtówka i Pokrzywnej[12][13]. Kursowanie autobusów przewidziane było pierwotnie do końca 2016 roku, jednakże w związku z pomyślnymi wynikami eksploatacyjnymi, funkcjonowanie komunikacji zostało w kolejnych latach utrzymane. Głuchołaska Bezpłatna Komunikacja Miejska funkcjonuje w oparciu o 28 przystanków autobusowych. W dni robocze kursy wykonywane są od godz. 5.00 do 21.00, czyli przez 16 godzin, natomiast w dni wolne od pracy przez 8 godzin dziennie. Łączna liczba zaplanowanych do przejechania kilometrów to ponad 59 tys. wozokilometrów[14].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Głuchołaz w 2014 roku[1].


Piramida wieku Glucholazy.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Galeria: kościoły
Głuchołazy. Kościół św. Wawrzyńca
Głuchołazy. Kościół św. Wawrzyńca
Głuchołazy. Kościół św. Wawrzyńca
Głuchołazy. Kościół św. Wawrzyńca
Kościół św. Wawrzyńca z XIII wieku
Kościół św. Rocha (1350 r., 1626 r., XIX w.)
Głuchołazy. Kościół św. Franciszka

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[15]:

  • układ urbanistyczny, z XIII w.,
  • kościół par. pw. św. Wawrzyńca, z 1250 r. - XIII w. do XX w.
  • kościół cmentarny pw. św. Rocha, z 1350 r., 1626 r., XIX w.
  • pomnik więźniów oświęcimskich, na cmentarzu komunalnym, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego[16] (d. Warszawska), z 1953 r., 1985 r.
  • mury obronne, baszta - wieża Bramy Górnej z XIV w., 1418 r. - XV w. XVII w.
  • dom, ul. Andersa 48, z 1900 r.
  • dawny dom zdrojowy, ul. Andersa nr 74, z 1882 r.,
  • pensjonat „Ogrodowy”, ul. Andersa nr 76, z 1899 r.
  • domy, Aleja Jana Pawła II 2, 12 (d. ul. 15 Grudnia), z k. XIX w.
  • domy, ul. Kościuszki 1, 48, z XVIII w., XIX w.
  • domy, Rynek 4, 8, 11, 19, 20, 24, 25, 26 (pl. Wolności), z XVI w., XVII w., XVIII w., XIX w.
  • domy, ul. Wita Stwosza 5, 7, 17, 19, 21, z XVIII w./XIX w.

inne zabytki:

  • kościół pw. św. Anny na Górze Chrobrego
  • kościół ewangelicki z 1865 r., obecnie katolicki kościół młodzieżowy pw. św. Franciszka

inne obiekty rekreacyjno-turystyczne:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Przy Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego działa chór Capricolium.

Od 20 lat odbywają się w Głuchołazach Międzynarodowe Kursy Muzyczne[17].

Od 2007 odbywa się w Głuchołazach Międzynarodowy Festiwal Piosenki Turystycznej Kropka

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Ludzie związani z Głuchołazami[edytuj | edytuj kod]

Michał Bajor – aktor, piosenkarz, urodzony w Głuchołazach

Urodzeni w Głuchołazach:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Głuchołazy polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  2. Dlaczego Kozia Szyja?.
  3. Dokument pruski z 1750 roku.
  4. Landkreis Neisse.
  5. Nazwa taka pojawia się m.in. na pocztówkach: [1].
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 30-31.
  7. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2008 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008. ISSN 1734-6118.
  8. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.28.
  9. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (M.P. z 1947 r. Nr 37, poz. 297, s. 14).
  10. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945. Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 490
  11. Głuchołazy mają swoją tężnię!
  12. W Głuchołazach też za darmo!
  13. Rozkład jazdy na lipiec-sierpień 2016
  14. Bezpłatna Komunikacja Miejska w 2017 roku
  15. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 60,61. [dostęp 20.12.2012].
  16. Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. http://gmina.glucholazy.sisco.info/.+[dostęp 2016-04].
  17. Międzynarodowy Kurs Muzyczny. [dostęp 2015-12-10]. [zarchiwizowane z Międzynarodowe Kursy Muzyczne tego adresu].
  18. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Góry Opawskie. Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BIS, Wrocław 2008, ss. 88-115.
  • Paul Kutzer, Historia Głuchołaz, wydanie niemieckie 1897.
  • Erinnerungen aus meinem Leben, 1958/59 wyd. niem. Jana Melzera tłumaczenie Mariusz Studzienny
  • Vladimír Pohorecký: Tipy na výlet po rozhlednàch a starých hradech. Praga: Wydawnictwo Radioservis, 2001. ISBN 80-86212-10-6. (cz.)
  • Horst Prignitz: Wasserkur und Badelust. Eine Badereise in die Vergangenheit / Kuracja wodna i ochota do kąpieli – podróż kąpielowa do przeszłości. Koehler und Amelang, Leipzig 1986, ​ISBN 3-7338-0011-7​.
  • Skrypt historyczny Stowarzyszenia Historycznego Legionów Polskich i Legii Polsko-Włoskiej w Nysie, Nysa 2010, pod red. Marek Szczerski, kpt. Tomek.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]