Lubrza (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości w województwie opolskim. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła.
Lubrza
Lubrza
Lubrza
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Lubrza
Liczba ludności (2013) 965[1][2]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-231[3]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0498371
Położenie na mapie gminy Lubrza
Mapa lokalizacyjna gminy Lubrza
Lubrza
Lubrza
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu prudnickiego
Lubrza
Lubrza
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Lubrza
Lubrza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubrza
Lubrza
Ziemia50°20′09″N 17°37′34″E/50,335833 17,626111

Lubrza (niem. Leuber[4]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza, której jest siedzibą[5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Lubrzo oraz zgermanizowaną Leuber[6]. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje wieś pod niemiecką nazwą Leuber, a także wymienia historyczne nazwy wynotowane z dokumentów we fragmencie: „1233 Lubra, 1464 Lewber, polnisch Lubrzo”[7].

12 listopada 1946 r. ustalono polską nazwę miejscowości – Lubrza[4].

Informacje podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia miejscowości: 1042 ha, ludność: 965 mieszkańców (stan na 31 grudnia 2013 roku)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Lubrzy pochodzi z testamentu możnowładcy śląskiego Jana (założyciela miejscowości) z 1233 roku, w tym dokumencie Lubrza występuje pod nazwą Lubra. Kolejne wzmianki o miejscowości z 1321 jako Lubrac, 1489 jako Lubrzi i w 1587 jako Leuber. Nazwa miejscowości pochodzi od słowa luby. W dokumentach z 1464 r. wspomniany proboszcz, a w 1474 r. pierwsza wzmianka o kościele parafialnym pod wezwaniem św. Jakuba Starszego i św. Marcina. Pod koniec XIII w. obszar Lubrzy z niedalekim Prudnikiem znajdowały się w państwie czeskim. Wraz ze sprzedażą przez czeskiego króla Jana Luksemburczyka okręgu prudnickiego ks. niemodlińskiemu Bolkowi I w 1337 roku, Lubrza znalazła się w piastowskiej części Śląska. W okresie średniowiecza Lubrza wchodziła pierwotnie w skład dóbr zamku w Prudniku. W 1532 r. zmarł ostatni piastowski władca księstwa opolsko-raciborskiego – Jan II Dobry, w wyniku wcześniejszych umów Lubrza trafiła pod panowanie Jerzego Hohenzollerna. W 1561 r. prudniccy rajcy po raz pierwszy wydzierżawili wieś a później ją sprzedali. W 1597 r. Prudnik dokonał zakupu wsi i przyłączenia jej do swoich dóbr. Konsekwencją reformy Kościoła, zapoczątkowanej przez Marcina Lutra, była mieszana struktura ludnościowa Lubrzy, w której mieszkali katolicy i protestanci (w latach 1557–1638 miejscowy kościół był w posiadaniu protestantów). Do XVIII w. Lubrza należała do dynastii Habsburgów. W 1742 r. większa część Śląska wraz z Lubrzą i pobliskim Prudnikiem przeszła pod panowanie pruskie. W 1876 r. wybudowano linię kolejową nr 137 łączącą Nysę z Kędzierzynem-Koźlem (zw. Magistralą Podsudecką), a w 1896 Prudnik z Gogolinem. 18 marca 1945 r. Armia Czerwona zajęła Lubrzę, od tego czasu rozpoczęło się wysiedlanie ludności niemieckiej i napływ ludności polskiej z centralnej i wschodniej Polski.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Lubrza jest miejscowością zbudowaną na wzorcach owalniczych, czyli wokół dawnego, centralnego placu w kształcie wrzeciona. Dawny plac zamykają ulice Wolności i Nowej Naprawy, kiedyś teren między nimi nie był zabudowany. Jest to przykład miejscowości obronnej, do której można było wejść tylko w wyznaczonych miejscach.

Ulice w Lubrzy[edytuj | edytuj kod]

  • Celtycka
  • Dożynkowa
  • Harcerska
  • Kwiatowa
  • Nowej Naprawy
  • Opolska
  • Słoneczna
  • Spółdzielcza
  • Szkolna
  • Wolności
  • Zielona

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Neogotycki kościół pod wezwaniem św. Jakuba Starszego powstał w latach 1797–1798 (1800).
  • Renesansowa wieża kościelna z 1600 r. o wysokości 38 m (zw. wieżą Piotra Włosta), na której zostały zawieszone dwa dzwony, jeden z 1503, a drugi 1555 roku.
  • Kapliczki:
    • Nowej Naprawy 42 z 1812 roku,
    • Nowej Naprawy 54 z drugiej połowy XIX wieku,
    • Wolności 65 z pierwszej połowy XIX wieku,
    • Wolności 75 z pierwszej połowy XIX wieku.

Inne obiekty:

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców miejscowości to potomkowie osadników, którzy przyjechali tu po wojnie z miejscowości Naprawa. Swoją nową miejscowość nazwali początkowo Nowa Naprawa, ale władze nakazały powrócić do historycznej nazwy Lubrza. Na pamiątkę tego faktu jedna z ulic nosi nazwę Nowej Naprawy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Tomasz Malinowski: Liczba mieszkańców Gminy Lubrza - Urząd Gminy w Lubrzy (pol.). Urząd Gminy w Lubrzy, 2013-03-05. [dostęp 2014-06-26].
  2. Stan na 31 grudnia 2013 roku.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  4. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Johann Knie 1830 ↓, s. 422.
  7. Felix Triest 1865 ↓, s. 1049.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  2. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200)
  4. Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju
  5. Geoportal