Kielisznik zaroślowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kielisznik zaroślowy
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina powojowate
Rodzaj kielisznik
Gatunek kielisznik zaroślowy
Nazwa systematyczna
Calystegia sepium (L.) R.Br.
Prodr. 483 483 1810[2]
Synonimy

Aniseia arifolia Meisn.
Calystegia rosea Phil.
Calystegia sepium subsp. americana (Sims) Brummitt
Calystegia sepium var. rosea Choisy
Calystegia sepium var. sepium
Calystegia sepium subsp. sepium
Convolvulus sepium L.
Convolvulus sepium var. americanus Sims
Volvulus sepium (L.) Junger
Volvulus sepium var. americanus (Sims) Farw.

Kielisznik zaroślowy[3] (Calystegia sepium (L.) R.Br. – gatunek rośliny należący do rodziny powojowatych (Convolvulaceae). Gatunek kosmopolityczny, poza Antarktydą występuje na wszystkich kontynentach i na licznych wyspach. W Europie występuje na całym obszarze, z wyjątkiem północnej Skandynawii[4]. W Polsce jest pospolity (+4 w 5 stopniowej skali)[5]. Występuje zarówno na niżu, jak i w niższych położeniach górskich[6].

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Tępo kanciasta, wijąca się, prawoskrętna, o długości do 8 m. Jest pojedyncza, tylko w wierzchołkowej części rozgałęziona. Pod ziemią pełzające, mięsiste kłącze sięgające do 2 m głębokości[6].
Liście
Duże, długoogonkowe, podłużnie trójkątne z sercowatą nasadą, całobrzegie[6].
Kwiaty
Długoszypułkowe, wyrastają pojedynczo w kątach liści. Korona kwiatu biała, lejkowata lub prawie kolista, zrosłopłatkowa, o średnicy do 4,5 cm. Czasami (bardzo rzadko) zdarzają się kwiaty o różowej koronie. Dwa niewydęte podkwiatki z kończykiem pod bezwonnymi kwiatami, dwukrotnie dłuższe od kielicha. Zarówno podkwiatki, jak działki kielicha są nagie[6]. Nitki pręcików o długości 15-30 mm, pylniki 4-6,5 mm[5].
Owoc
Kulista torebka z czarnymi, kanciastymi i szorstkimi nasionami o długości do 5 mm[6].
Kwiat
Kwiat
Wijąca się łodyga
Owoce i nasiona

Biologia i ekologia[edytuj]

Rozwój
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września. Roślina trująca[5]. Podczas deszczu i na noc kwiaty zamykają się.
Siedlisko
Żywopłoty, przypłocia, brzegi cieków, lasy i zarośla, ogrody[6]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu Convolvuletalia[7].

Zastosowanie[edytuj]

Kłącze wykorzystywane było w medycynie ludowej jako środek silnie przeczyszczający[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-14].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2017-03-14].
  5. a b c Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  6. a b c d e f g František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
  7. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.