Kostniakomięsak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Złośliwe nowotwory kości i chrząstki stawowej
ICD-10 C40-C41

Kostniakomięsak (łac. osteosarcoma, inaczej mięsak kościopochodny) – złośliwy, pierwotny nowotwór tkanki kostnej. Rozpoznawany jest najczęściej u pacjentów płci męskiej w wieku od 12 do 24 lat, choć zdarza się również w wieku podeszłym. Pierwotny guz lokalizuje się zwykle w kościach długich tworzących staw kolanowy (przynasada dalsza kości udowej i przynasada bliższa kości piszczelowej). Ta lokalizacja dotyczy około 50% pacjentów. Inna częsta lokalizacja to bliższy odcinek kości ramiennej. Kostniakomięsak rozwija się najczęściej na podłożu zdrowej kości, ale może również powstać w miejscu wcześniejszych zmian łagodnych: dysplazji włóknistej, zawału kostnego, choroby Pageta, wyrośli chrzęstno-kostnej. Przerzuty odległe szerzą się drogą krwionośną, lokalizują się najczęściej w płucach i w chwili rozpoznania choroby obecne są u ponad połowy pacjentów.

Obraz kliniczny[edytuj | edytuj kod]

Diagnostyka obrazowa[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

W zależności od obrazu histopatologicznego mięsak kościopochodny dzielony jest na postaci: osteoblastyczną, chondroblastyczną i fibroblastyczną. Ponadto na podstawie obrazu morfologicznego wyróżnia się kilka szczególnych podtypów tego nowotworu różniących się nieco rokowaniem i sposobem leczenia. W celu dokładnej klasyfikacji stosowany jest podział kliniczny Ennekinga uwzględniający złośliwość i rozległość guza.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Prawidłowe leczenie możliwe jest po wcześniejszym określeniu typu i stopnia złośliwości nowotworu na podstawie badania histopatologicznego bioptatu. Biopsję wykonuje się w osłonie leków cytostatycznych (zwykle adriamycyny), aby zmniejszyć prawdopodobieństwo rozsiewu nowotworu. Leczenie jest wieloetapowe i najczęściej składa się na nie kolejno: intensywna, wielolekowa, krótka chemioterapia indukcyjna; resekcja (amputacja kończyny lub resekcja guza w granicach zdrowych tkanek wraz z 5–10 cm marginesem) i w ostatniej fazie ponownie chemioterapia. W chemioterapii mięsaka kościopochodnego stosuje się w różnych schematach następujące preparaty: metotreksat, doxorubicynę, cisplatynę, adriamycynę.

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Pomimo wciąż intensywnie prowadzonych badań w celu znalezienia skutecznych schematów leczenia wyniki nie są zadowalające. Od chwili rozpoznania pięcioletni okres przeżywa 40-60% pacjentów.

Psi kostniakomięsak[edytuj | edytuj kod]

Czynniki ryzyka[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie rentgenowskie uwidaczniające osteosarcoma w dystalnej części kości udowej psa

Kostniakomięsak jest najczęstszym nowotworem kości u psów i występuje najczęściej w średnim wieku u dużych ras psów, jak greyhound, wilczarz irlandzki, owczarek niemiecki, rottweiler i dog niemiecki. Występuje 10 razy częściej u psów niż u ludzi[1]. Wykazano dziedziczne podstawy u bernardynów[2] Wysterylizowane psy mają dwukrotnie zwiększone ryzyko wystąpienia kostniakomięsaka[3]. Zarażenie pasożytami Spirocerca lupi może przyczynić się do rozwoju kostniakomięsaka przełyku[4].

Przypisy

  1. Withrow SJ: Limb Sparing Trials and Canine Osteosarcoma. W: Genes, Dogs and Cancer: 3rd Annual Canine Cancer Conference, 2003 [on-line]. 2003. [dostęp 2006-06-16].
  2. Frequency of osteosarcoma among first-degree relatives of St. Bernard dogs. „J Natl Cancer Inst 60(2):349-53”, 1978. 
  3. Ru, B., Terracini, G. et al.. Host related risk factors for canine osteosarcoma. „Vet J 156(1):31-9”, 1998. 
  4. Ranen E, Lavy E et al.. Spirocercosis-associated esophageal sarcomas in dogs. A retrospective study of 17 cases (1997–2003). „Vet Parasitol 119(2–3):209-21”, 2004. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Witold Marciniak, Andrzej Szulc (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004. ISBN 83-200-2976-7.
  • Borejko M, Dziak A: Badanie radiologiczne w ortopedii. Warszawa: PZWL, 1988.
  • Campbell's Operative Orthopaedics.
  • Chapman: Operative Orthopaedics.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.