Technet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: Microsoft TechNet – portal specialistów IT.
Technet
molibden ← technet → ruten
Wygląd
srebrzystoszary
Widmo emisyjne technetu
Widmo emisyjne technetu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. technet, Tc, 43
(łac. technetium)
Grupa, okres, blok 7 (VIIB), 5, d
Stopień utlenienia IV, VII
Właściwości metaliczne metal przejściowy
Właściwości tlenków silnie kwasowe
Masa atomowa 97,90721(3) u[1][a]
Stan skupienia stały
Gęstość 11500 kg/m³
Temperatura topnienia 2157 °C
Temperatura wrzenia 4265 °C
Numer CAS 7440-26-8
PubChem 23957[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Technet (Tc, łac. technetium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest pierwszym w historii otrzymanym sztucznie pierwiastkiem. Jego nazwa wywodzi się od greckiego słowa τεχνητoς (technetos – sztuczny).

Technet jest obok prometu jednym z dwóch pierwiastków o liczbie atomowej mniejszej niż ołów, który nie posiada żadnego stabilnego izotopu.

Odkrycie[edytuj]

Odrestaurowany niemiecki układ okresowy z lat 1904-1945 (obecnie Politechnika Gdańska). Jest na nim umieszczony pierwiastek 43, masurium (Ma), opisany w 1925 roku przez naukowców niemieckich, choć wówczas wyniki te nie zostały zaakceptowane przez środowisko naukowe. Istnienie pierwiastka 43 uznano po eksperymentach Włochów w 1937 i nadano mu nazwę technet (Te)[5]

Został otrzymany w 1937 roku przez Emilio Gino Segrè i Carlo Perriera. Dmitrij Mendelejew przewidział jego istnienie na podstawie luki w swoim układzie okresowym. Od tego czasu poszukiwało go wielu chemików, z których kilku zgłosiło fałszywe raporty o jego odkryciu w rudach innych metali. Między innymi niemieccy badacze Walter Noddack i Ida Tacke wraz z Otto Bergiem w 1925 bombardowali elektronami minerał kolumbit ([(Fe, Mn)(Nb, Ta)2O6]); po doświadczeniu opublikowali wykrycie nieznanego dotąd pierwiastka o liczbie atomowej 43, który nazwali masurium (od nazwy regionu Mazury, wówczas w Prusach Wschodnich). Rezultat ich badań nie został jednak pozytywnie zweryfikowany, a odkrycie nie zostało uznane[6].

Występowanie[edytuj]

Technet otrzymywany jest sztucznie w procesie rozbijania neutronami jąder uranu lub bombardowania lekkimi jądrami izotopów niobu lub molibdenu.

W 1961 roku śladowe ilości naturalnego technetu zostały wykryte w rudach uranu z terenów dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga[7][8], gdzie pierwiastek powstał jako produkt samorzutnych reakcji rozszczepienia uranu. W 1952 roku został ponadto zidentyfikowany w widmie niektórych gwiazd typu S[9], co potwierdza, że w procesach nukleosyntezy w gwiazdach mogą powstawać ciężkie pierwiastki poprzez proces wychwytu neutronu[8].

Wykorzystanie[edytuj]

Metastabilny izomer izotopu 99Tc, oznaczany 99mTc, jest podstawowym wskaźnikiem wykorzystywanym w medycynie nuklearnej do celów diagnostycznych. Jest on idealnym izotopem do tych celów, ponieważ ma krótki okres połowicznego rozpadu (6 godzin) minimalizując napromieniowanie ciała. Nie stwierdzono żadnych skutków ubocznych związanych z fizjologią człowieka.

Uwagi[edytuj]

  1. Wartość w nawiasie oznacza niepewność związaną z ostatnią cyfrą znaczącą. Masa atomowa podana została dla najtrwalszego izotopu, gdyż pierwiastek ten nie posiada trwałych izotopów.

Przypisy[edytuj]

  1. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać JurisJ. Meija JurisJ., Tyler B.T.B. Coplen Tyler B.T.B., MichaelM. Berglund MichaelM., Willi A.W.A. Brand Willi A.W.A., Paul DeP.D. Bièvre Paul DeP.D., ManfredM. Gröning ManfredM., Norman E.N.E. Holden Norman E.N.E., JohannaJ. Irrgeher JohannaJ., Robert D.R.D. Loss Robert D.R.D., ThomasT. Walczyk ThomasT., ThomasT. Prohaska ThomasT. i inni, Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report), „Pure and Applied Chemistry”, 88 (3), 2016, s. 265–291, DOI10.1515/pac-2015-0305.
  2. Technet (CID: 23957) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b Kramida, A., Ralchenko, Yu., Reader, J., i zespół NIST ASD: NIST Atomic Spectra Database (ver. 5.2). National Institute of Standards and Technology, Gaithersburg, MD, 2014. [dostęp 2015-09-13].
  4. WebElements Periodic Table of the Elements: Technetium – ionization energies data. [dostęp 2010-02-17].
  5. Ignacy Eichstaedt: Księga pierwiastków. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1970, s. 282-286,.
  6. PerP. Enghag PerP., Encyclopedia of the Elements: Technical Data – History – Processing – Applications, John Wiley & Sons, 8 stycznia 2008, s. 648, ISBN 9783527612345 [dostęp 2016-02-24] (ang.).
  7. Kenna, B.T., Kuroda, P.K. Isolation of naturally occurring technetium. „Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry”. 23 (1), s. 142–144, 1961. DOI: 10.1016/0022-1902(61)80098-5. 
  8. a b Natural occurrence. W: Klaus Schwochau: Technetium: chemistry and radiopharmaceutical applications. 2000, s. 6–9. DOI: 10.1002/9783527613366.ch03. ISBN 9783527613366.
  9. Paul W. Merrill. Spectroscopic Observations of Stars of Class S. „Astrophysical Journal”. 116, s. 21–26, 1952. DOI: 10.1086/145589. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.