Otto von Habsburg
| Głowa Domu Habsbursko-Lotaryńskiego | |
| Okres |
od 1922 |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Pretendent do tronu Austrii | |
| Okres |
od 1922 |
| Poprzednik | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia |
20 listopada 1912 |
| Data i miejsce śmierci |
4 lipca 2011 |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Małżeństwo | |
| Dzieci |
Andrea |
| Odznaczenia | |


Otto von Habsburg (ur. 20 listopada 1912 w Reichenau an der Rax[1], zm. 4 lipca 2011 w Pöcking[2]) – austriacki i niemiecki polityk oraz publicysta, arcyksiążę, pretendent do tronu Austrii (1922–1961), głowa Domu Habsbursko-Lotaryńskiego (1922–2007), poseł do Parlamentu Europejskiego I, II, III i IV kadencji.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w zamku Wartholz w Dolnej Austrii[3] jako syn ostatniego władcy Austro-Węgier Karola I Habsburga i jego żony Zyty Burbon-Parmeńskiej[1]. Został ochrzczony 25 listopada 1912 przez kardynała Franza Xaviera Nagla; jego ojcem chrzestnym został cesarz Franciszek Józef I[4]. Otrzymał imiona Franciszek Józef Otto Robert Maria Antoni Karol Maksymilian Henryk Sykstus Ksawery Feliks Renat Ludwik Kajetan Pius Ignacy (Franz Josef Otto Robert Maria Anton Karl Max Heinrich Sixtus Xavier Felix René Ludwig Gaetano Pius Ignazius)[4][3].
W listopadzie 1916, gdy jego ojciec został cesarzem Austrii i królem Węgier, stał się następcą tronu[4]. Po zakończeniu I wojny światowej w 1918 doszło do rozpadu Austro-Węgier. Karol I Habsburg w listopadzie 1918 zrzekł się władzy (jak uważał – tymczasowo)[5]. Rodzina cesarska przeniosła się do pałacu Eckartsau[5]. W 1919 wywłaszczono ją z majątku i nakazano opuszczenie kraju. Habsburgowie wyemigrowali do Szwajcarii. W 1919 były cesarz po dwukrotnej nieudanej próbie odzyskania tronu węgierskiego został zesłany na Maderę, gdzie dołączyła do niego rodzina i gdzie w 1922 zmarł[1]. Otto von Habsburg został wówczas pretendentem do tronów dawnej monarchii austro-węgierskiej oraz głową Domu Habsbursko-Lotaryńskiego[6].
W 1935 ukończył nauki polityczne i społeczne na Katolickim Uniwersytecie w Lowanium[6], zamieszkał we Francji[7]. W 1938 zaproponował swoją kandydaturę na stanowisko kanclerza Austrii, chcąc tym samym zapobiec aneksji tego kraju przez III Rzeszę[8]. Był zdeklarowanym przeciwnikiem narodowego socjalizmu i komunizmu[9]. Był poszukiwany przez nazistów listem gończym, został też zaocznie skazany na karę śmierci[1][8][6]. W 1940 uciekł przez Portugalię do Stanów Zjednoczonych[6]. W trakcie wojny lobbował na rzecz odbudowy niepodległej Austrii i uznania tego państwa za ofiarę Adolfa Hitlera[8].
Po wojnie mieszkał we Francji i Hiszpanii[6]. W połowie lat 50. osiedlił się w Pöcking w Bawarii, prowadził działalność publicystyczną[7][10]. Opublikował około 35 książek o tematyce historycznej, społecznej i politycznej[7]. Był też doradcą Franza Josefa Straußa do spraw politycznych[9].
W 1961 formalnie zrzekł się roszczeń do tronu austriackiego[6]. Kwestia zniesienia obowiązującego go zakazu wjazdu do Austrii wywołała kryzys polityczny. Ostatecznie jego przyjazd stał się możliwy dopiero w 1966[6]. Pod koniec życia przyznał, że zrzeczenia się roszczeń dokonał wyłącznie z pragmatyzmu[6].
Był wieloletnim propagatorem idei paneuropeizmu. Od 1958 był wiceprzewodniczącym Międzynarodowej Unii Paneuropejskiej[9], w 1972 został jej tymczasowym przewodniczącym, a w następnym roku objął funkcję przewodniczącego[4]. Kierował tą organizacją do 2004[6], po czym został jej honorowym przewodniczącym[9].
W 1978 przyjął obywatelstwo Republiki Federalnej Niemiec[10]. W 1979, 1984, 1989 i 1994 z ramienia bawarskiej CSU uzyskiwał mandat posła do Parlamentu Europejskiego, który wykonywał do 1999[11]. W PE zasiadał we frakcji chadeckiej[11]. Latem 1989 był pomysłodawcą „pikniku paneuropejskiego” – wówczas na kilka godzin otwarto granicę austriacko-węgierską; stworzyło to możliwość wyjazdu do Austrii dla kilkuset obywateli NRD[7][10]. Był zdeklarowanym zwolennikiem rozszerzania Unii Europejskiej w kierunku wschodnim[10].
1 stycznia 2007 tytuł głowy Domu Habsbursko-Lotaryńskiego przejął jego syn Karl Habsburg-Lothringen[12].
Otto von Habsburg został pochowany 16 lipca 2011 w krypcie cesarskiej kościoła kapucynów w Wiedniu[13]. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli m.in. król Szwecji Karol XVI Gustaw, wielki książę Luksemburga Henryk oraz książę Liechtensteinu Jan Adam II[14].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]10 maja 1951 zawarł w Nancy związek małżeński z Reginą, członkinią rodziny książęcej Saksonii-Meiningen i Hildburghausen (zm. 2010)[4][1]. Małżonkowie mieli siedmioro dzieci: Andreę (ur. 1953), Monikę (ur. 1954), Michaelę (ur. 1954), Gabriele (ur. 1956), Walburgę (ur. 1958), Karla (ur. 1961) i Georga (ur. 1964)[15].
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Suweren Orderu Złotego Runa (1922–2000, order domowy)[16]
- Bawarski Order Zasługi (1978, Bawaria)[16][17]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN (1987, Niemcy)[16][17]
- Wielki Order Króla Dymitra Zwonimira (1995, Chorwacja)[18]
- Order Krzyża Ziemi Maryjnej I klasy (1996, Estonia)[19]
- Order Wyzwolenia (Francja)[17]
- Komandor Legii Honorowej (Francja)[17]
- Krzyż Wielki Legii Honorowej (pośmiertnie, 2011, Francja)[16]
- Krzyż Wielki Orderu Karola III (1951, Hiszpania)[16][17]
- Order Wolności (2004, Kosowo)[20]
- Komandor Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (2007, Litwa)[21]
- Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (Luksemburg)[17]
- Komandor Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa)[17]
- Order za Zasługi dla Republiki Macedonii (2011, Macedonia)[16][22]
- Legion of Merit (Rodezja)[17]
- Krzyż Wielki Orderu Świętej Agaty (2002, San Marino)[16][17]
- Große Verdienstorden des Landes Südtirol (2008, Tyrol Południowy)[16]
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego (1980, Watykan)[16][17]
- Krzyż Wielki Orderu Świętego Sylwestra (Watykan)[17]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (1999, Węgry)[16][17]
- Baliw Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Zakonu Maltańskiego (1959)[16]
- Order Annuncjaty (order domowy)[17]
- Order Świętego Januarego (order domowy)[17]
- Order Świętego Huberta (order domowy)[17]
- Honorowe obywatelstwo Sarajewa (2006)[23]
- Doktor honoris causa Uniwersytetu Świętych Cyryla i Metodego w Skopju (2000)[24]
Genealogia
[edytuj | edytuj kod]| 8. Karol Ludwik Habsburg | |||||||||||||||
| 4. Otto Franciszek Habsburg | |||||||||||||||
| 9. Maria Annunziata Burbon-Sycylijska | |||||||||||||||
| 2. Karol I Habsburg | |||||||||||||||
| 10. Jerzy Wettyn | |||||||||||||||
| 5. Maria Józefa Wettyn | |||||||||||||||
| 11. Maria Anna Bragança | |||||||||||||||
| 1. Otto von Habsburg | |||||||||||||||
| 12. Karol III Parmeński | |||||||||||||||
| 6. Robert I Parmeński | |||||||||||||||
| 13. Louise d’Artois | |||||||||||||||
| 3. Zyta Burbon-Parmeńska | |||||||||||||||
| 14. Michał I Bragança | |||||||||||||||
| 7. Maria Antonina Bragança | |||||||||||||||
| 15. Adelheid von Löwenstein-Wertheim-Rosenberg | |||||||||||||||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 Lebenslauf Dr. Otto von Habsburg, ottovonhabsburg.org [zarchiwizowane 2024-12-26] (niem.).
- ↑ Kaisersohn Otto Habsburg 98-jährig verstorben [online], orf.at, 4 lipca 2011 [dostęp 2025-12-06] (niem.).
- 1 2 Tomasz Rados, Otto von Habsburg [online], psz.pl, 1 grudnia 2005 [dostęp 2025-12-06].
- 1 2 3 4 5 Otto von Habsburg, otto.twschwarzer.de [zarchiwizowane] (niem.).
- 1 2 Hans Werner Scheidl, Abdanken? Nie – nie – nie! [online], diepresse.com, 10 listopada 2008 [dostęp 2025-12-06] (niem.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Dan van der Vat, Otto von Habsburg obituary [online], theguardian.com, 4 lipca 2011 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- 1 2 3 4 Otto Von Habsburg, acton.org [zarchiwizowane 2025-04-04] (ang.).
- 1 2 3 Bartosz T. Wieliński, Zmarł syn ostatniego cesarza Austro-Węgier [online], wyborcza.pl, 5 lipca 2011 [dostęp 2025-12-06].
- 1 2 3 4 Bernd Posselt, Dafür lebte Otto von Habsburg, paneuropa.org, 20 maja 2012 [zarchiwizowane 2024-09-23] (niem.).
- 1 2 3 4 Bartosz Dudek, Zmarł były arcyksiążę Austrii, potomek Piastów i Jagiellonów, pionier integracji europejskiej [online], dw.com, 4 lipca 2011 [dostęp 2025-12-06].
- 1 2 Otto von Habsburg [online], europarl.europa.eu [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Christoph Rella, Die vielen Pflichten des Adels, wienerzeitung.at, 5 lipca 2011 [zarchiwizowane 2016-01-03] (niem.).
- ↑ Pogrzeb Otto von Habsburga – syna ostatniego cesarza, interia.pl, 16 lipca 2011 [zarchiwizowane 2011-07-20].
- ↑ Habsburg: Funeral held for last Austro-Hungarian heir [online], bbc.com, 16 lipca 2011 [dostęp 2025-08-18] (ang.).
- ↑ Kinder, otto.twschwarzer.de [zarchiwizowane 2015-06-20] (niem.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Orden, Auszeichnungen, Bücher, otto.twschwarzer.de [zarchiwizowane] (niem.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Orders of merit, ottovonhabsburg.org [zarchiwizowane 2023-12-10] (ang.).
- ↑ Odluka kojom se odlikuju VeleRedom kralja Dmitra Zvonimira s lentom i Danicom [online], narodne-novine.nn.hr, 7 lipca 1995 [dostęp 2025-03-18] (chorw.).
- ↑ Bearers of Decorations – Otto von Habsburg-Lothringen – Maarjamaa Risti I klassi teenetemärk [online], president.ee [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ EVIDENCA E TË DEKORUARVE NGA PRESIDENTI IBRAHIM RUGOVA (2002–2006) [online], president-ksgov.net [dostęp 2025-12-06] (alb.).
- ↑ Apdovanotų asmenų duomenų bazė [online], lrp.lt [dostęp 2025-12-06] (lit.).
- ↑ Одликувања и признанија, pretsedatel.gjorgeivanov.mk [zarchiwizowane 2024-03-22] (mac.).
- ↑ Ko su počasni građani Grada Sarajeva, haber.ba, 3 marca 2019 [zarchiwizowane 2019-03-04] (bośn.).
- ↑ Professor Honoris Causa and Doctor Honoris Causa at Ss. Cyril and Methodius University [online], archive.ukim.edu.mk [dostęp 2025-12-08] (ang.).
- ISNI: 0000000110315733
- VIAF: 97878326
- LCCN: n80056913
- GND: 118699873
- NDL: 001233842
- LIBRIS: 20dghl0l1pf81r1
- BnF: 11918272d
- SUDOC: 027054306
- NLA: 36277169
- NKC: jn19990003041
- BNE: XX837826
- NTA: 06799802X
- BIBSYS: 90105049
- CiNii: DA05348052
- Open Library: OL139053A
- PLWABN: 9810538567605606
- NUKAT: n98084432
- J9U: 987007262382005171
- PTBNP: 52296
- NSK: 000047687
- CONOR: 54511715
- LIH: LNB:Bptx;=Co
- NSZL: 184466
- WorldCat: E39PBJxRxG7jwRjJwp9gkC3JDq
- Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu w Lowanium
- Austriaccy politycy
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Świętych Cyryla i Metodego w Skopju
- Habsburgowie Lotaryńscy
- Honorowi obywatele Sarajewa
- Kawalerowie maltańscy
- Następcy tronu
- Niemieccy posłowie do Parlamentu Europejskiego I kadencji
- Niemieccy posłowie do Parlamentu Europejskiego II kadencji
- Niemieccy posłowie do Parlamentu Europejskiego III kadencji
- Niemieccy posłowie do Parlamentu Europejskiego IV kadencji
- Odznaczeni Bawarskim Orderem Zasługi
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Wielkim Orderem Króla Dmitara Zvonimira
- Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej
- Odznaczeni Orderem Karola III
- Odznaczeni Orderem Wolności (Kosowo)
- Odznaczeni Orderem Wielkiego Księcia Giedymina
- Odznaczeni Orderem Domowym Nassauskim Lwa Złotego
- Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd
- Odznaczeni północnomacedońskimi odznaczeniami
- Odznaczeni Orderem Świętej Agaty
- Odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego
- Odznaczeni Orderem Świętego Sylwestra
- Odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry)
- Odznaczeni Orderem Złotego Runa
- Odznaczeni Orderem Annuncjaty
- Odznaczeni Orderem Świętego Januarego
- Odznaczeni Orderem Świętego Huberta
- Pochowani w kościele kapucynów w Wiedniu
- Urodzeni w 1912
- Zmarli w 2011