Plautdietsch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plautdietsch
Obszar Argentyna, Belize, Boliwia, Brazylia, Kanada, Niemcy, Meksyk, Paragwaj, Rosja Stany Zjednoczone, Ukraina
Liczba mówiących ok. 261 tys.
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
Pismo/alfabet łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy nie uznawany
ISO 639-2 gem
ISO 639-3 pdt
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata





Plautdietsch – język tak zwanych ruskich mennonitów. Ponieważ, począwszy od końca XIX wieku, w związku ze wzrastającym militaryzmem rosyjskim musieli oni opuścić swoje wschodnie posiadłości, jego użytkownicy żyją dzisiaj w wielu krajach:

Posługuje się tym językiem w jakimś stopniu około 500 tys. osób na świecie. Wiele jednak z nich to osoby dwu-, trzy-, a nawet czterojęzyczne. W Ameryce Łacińskiej, ponieważ żyją w odciętych od świata wspólnotach, mówi tym językiem jako jedynym między 100 a 150 tys. osób. Język ten jest archaiczną odmianą języka dolnoniemieckiego z wpływami innych języków germańskich. Jego sytuacja przypomina sytuację języka pensylwańskiego.

Język czy dialekt[edytuj]

Język plautdietsch pochodzi bezpośrednio od wariantu dolnopruskiego języka dolnoniemieckiego i rodzi to wątpliwości, czy etnolekt ten może być uznany za samodzielny język, czy też tylko za jeden z dialektów dolnoniemieckich. Dodatkowo, biorąc pod uwagę fakt, że często dialekty północnych Niemiec zaliczane są do dialektów jednego języka, Plautdietsch może być uznany po prostu za dialekt języka niemieckiego.

Argumenty za dialektem języka dolnoniemieckiego:

  • Plautdietsch jest głównie językiem mówionym;
  • Wykazuje wiele podobieństw do innych dialektów dolnoniemieckich;
  • Jest w dużym zakresie zrozumiały dla użytkowników języka niemieckiego[potrzebny przypis];
  • Jego gramatyka przypomina niemiecką.

Argumenty za odrębnym językiem

  • Posiada wiele innowacji w zakresie fonetyki, których nie ma w żadnym innym niemieckim dialekcie;
  • Mówi się nim w krajach nieniemieckojęzycznych;
  • Posiada wiele zapożyczeń z innych języków, dostosowanych do własnego systemu fonetycznego;
  • Posiada wiele wyrażeń idiomatycznych niezrozumiałych dla użytkowników języka niemieckiego;
  • Po publikacji Biblii w tym języku (2003) nie jest już tylko językiem mówionym.

Ojcze Nasz w tym języku[edytuj]

Vaterunser
Ons Voda em Himmel,
lot dien Nome jeheilicht woare;
lot dien Ritjdom kome;
lot dien Welle jedone woare,
uck hia oppe Ed, soo aus em Himmel;
jeff ons Dach fe Dach daut Broot, daut ons fehlt;
en vejeff ons onse Schult,
soo aus wie den vejewe, dee sich jeajen ons veschuldicht ha;
en brinj ons nich en Vesetjunk nenn,
oba rad ons von Beeset.
wiels die jehet daut Ritj,
en dee Krauft en dee Harlichtjeit
en Eewichtjeit.
Amen.

Linki zewnętrzne[edytuj]