Powiat bełchatowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powiat bełchatowski
powiat
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
TERYT 1.10.13.01.00.0
Siedziba Bełchatów
Starosta Dorota Pędziwiatr
Powierzchnia 967,57 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności

112 779[1]
• gęstość 116,6 os./km²
Urbanizacja 61,69%
Tablice rejestracyjne EBE
Adres urzędu:
ul. Pabianicka 17/19
97-400 Bełchatów
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 1
Liczba gmin wiejskich 6
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat bełchatowski
Powiat bełchatowski
51°22′N 19°22′E/51,366667 19,366667
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Powiat bełchatowski – powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bełchatów.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[2] powiat zamieszkiwało 112 779 osób.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie i obszar[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski ma obszar[3] 967,57 km².

Powiat stanowi 5,31% powierzchni województwa łódzkiego.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Powierzchnia i ludność
(dane GUS, stan: 31 grudnia 2018 r.)[3][4]
lp. Herb Gmina siedziba powierzchnia
(km²)
ludność gęstość zaludnienia
(osób/km²)
1 POL gmina Bełchatów COA.svg Bełchatów Bełchatów 180,35 11436 63
2 POL gmina Drużbice COA.svg Drużbice Drużbice 113,33 5235 46
3 POL gmina Kleszczów COA.svg Kleszczów Kleszczów 124,76 6181 50
4 POL gmina Kluki COA.svg Kluki Kluki 118,54 4349 37
5 POL gmina Rusiec COA.png Rusiec Rusiec 99,91 5120 51
6 POL gmina Szczerców COA.svg Szczerców Szczerców 128,95 8216 64
7 POL Zelów COA.svg Zelów Zelów 167,09 15028 90
8 POL Bełchatów 1 COA.svg Bełchatów 34,64 57432 1658
Razem 8 7 967,57 112 997 117

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat bełchatowski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu piotrkowskiego w tymże województwie[5]:

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla, a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat bełchatowski podzielono na 1 miasto i 6 gmin[6]:

Powiat nie obejmował wówczas miasta Zelów[7] i gminy Zelów, które należały do powiatu łaskiego ani gminy Rusiec, którą powołano w powiecie pajęczańskim (obie w woj. łódzkim)[6]. Objął natomiast gminę Szczerców, należącą do 1954 roku do powiatu łaskiego.

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu bełchatowskiego włączono do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego[8].

1 lutego 1977 roku zniesiono gminę Grocholice, której większość obszaru włączono do gminy Bełchatów[9] oraz fragmentarycznie do miasta Bełchatowa (Grocholice i Zamoście), do którego równocześnie przyłączono także część obszaru gminy Bełchatów (m.in. Bińków i Politanice)[10]. 1 października 1982 roku z gminy Drużbice wyłączono sołectwo Ostoja i włączono je do gminy Zelów[11]. 1 stycznia 1988 roku do Bełchatowa przyłączono część wsi Ludwików, Zdzieszulice Dolne i Zdzieszulice Górne z gminy Bełchatów[12]. 27 listopada 1996 roku miasto Bełchatów zostało określone jako gmina miejska[13]. 1 października 1998 roku z gminy Drużbice wyłączono wieś Świerczyna oraz osadę Kociołki-Las, włączając je do gminy Dłutów[14].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat bełchatowski[15]. W porównaniu z obszarem z 1975 roku powiat został zwiększony o gminy Rusiec (jedyna gmina powiatu która należała do województwa sieradzkiego) i Zelów. Gminy Grocholice nie odtworzono.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Ruszczyn leży obecnie na terenie powiatu radomszczańskiego – pozostałe są ponownie w powiecie bełchatowskim.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2018):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób % osób % osób %
Ogółem 112 997 100 57 663 51,03 55 334 48,97
Miasto 65 068 57,58 33 429 29,58 31 639 28,00
Wieś 47 929 42,42 24 234 21,45 23 695 20,97
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu bełchatowskiego w 2014 roku


Piramida wieku powiat belchatowski.png

Warunki przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Największymi rzekami przepływającymi przez powiat bełchatowski są Widawka, Grabia, Pilsia.

Sąsiednie powiaty[edytuj | edytuj kod]

Powiaty sąsiadujące z powiatem bełchatowskim to:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski leży na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych w relacji północ – południe i wschód – zachód. Przez obszar powiatu przebiegają drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe. Drogi krajowe: 74 WieluńKielce i 12 KaliszPiotrków Tryb.RadomLublin, drogi wojewódzkie: 483 relacji ŁaskSzczercówGmina Nowa Brzeźnica – granica województwa Łódzkiego, 484 relacji Buczek (Łask)-ZelówBełchatówKamieńsk, 485 relacji PabianiceWadlew – Bełchatów, 480 SieradzWidawa – Szczerców.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Obecnie dzielnica Bełchatowa; obecna nazwa Binków.
  2. Obecna nazwa Gręboszów.
  3. Obecnie dzielnica Bełchatowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]