Powiat bełchatowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat bełchatowski
powiat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
TERYT 1.10.13.01.00.0
Siedziba Bełchatów
Starosta Waldemar Wyczachowski
Powierzchnia 967,57 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

112 853[1]
• gęstość 116,6 os./km²
Urbanizacja 61,69%
Tablice rejestracyjne EBE
Adres urzędu:
ul. Pabianicka 17/19
97-400 Bełchatów
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejskich 1
Liczba gmin miejsko-wiejskich 1
Liczba gmin wiejskich 6
Położenie na mapie województwa
POL województwo łódzkie powiat bełchatowski map.svg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat bełchatowski
Powiat bełchatowski
51°22′N 19°22′E/51,366667 19,366667
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Powiat bełchatowski – powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bełchatów.

Geografia[edytuj]

Położenie i obszar[edytuj]

Powiat bełchatowski ma obszar[2] 967,57 km².

Powiat stanowi 5,31% powierzchni województwa łódzkiego.

Podział administracyjny[edytuj]

W skład powiatu wchodzą:

Powierzchnia i ludność
(dane GUS, stan: 30 czerwca 2009 r.)[2][3]
lp. Herb Gmina siedziba powierzchnia
(km²)
ludność gęstość zaludnienia
(osób/km²)
1 POL gmina Bełchatów COA.svg Bełchatów Bełchatów 180,35 9773 54
2 POL gmina Drużbice COA.svg Drużbice Drużbice 113,33 4937 44
3 POL gmina Kleszczów COA.svg Kleszczów Kleszczów 124,76 4585 37
4 POL gmina Kluki COA.svg Kluki Kluki 118,54 4085 34
5 POL gmina Rusiec COA.svg Rusiec Rusiec 99,91 5348 54
6 POL gmina Szczerców COA.svg Szczerców Szczerców 128,95 7759 60
7 POL Zelów COA.svg Zelów Zelów 167,09 15196 91
8 POL Bełchatów 1 COA.svg Bełchatów 34,64 61412 1773
Razem 8 7 967,57 113 095 117

Historia[edytuj]

Powiat bełchatowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat bełchatowski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu piotrkowskiego w tymże województwie[4]:

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla, a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat bełchatowski podzielono na 1 miasto i 6 gmin[5]:

Powiat nie obejmował wówczas miasta Zelów[6] i gminy Zelów, które należały do powiatu łaskiego ani gminy Rusiec, którą powołano w powiecie pajęczańskim (obie w woj. łódzkim)[5]. Objął natomiast gminę Szczerców, należącą do 1954 roku do powiatu łaskiego.

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu bełchatowskiego włączono do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego[7].

1 lutego 1977 roku zniesiono gminę Grocholice, której większość obszaru włączono do gminy Bełchatów[8] oraz fragmentarycznie do miasta Bełchatowa (Grocholice i Zamoście), do którego równocześnie przyłączono także część obszaru gminy Bełchatów (m.in. Bińków i Politanice)[9]. 1 października 1982 roku z gminy Drużbice wyłączono sołectwo Ostoja i włączono je do gminy Zelów[10]. 1 stycznia 1988 roku do Bełchatowa przyłączono część wsi Ludwików, Zdzieszulice Dolne i Zdzieszulice Górne z gminy Bełchatów[11]. 27 listopada 1996 roku miasto Bełchatów zostało określone jako gmina miejska[12]. 1 października 1998 roku z gminy Drużbice wyłączono wieś Świerczyna oraz osadę Kociołki-Las, włączając je do gminy Dłutów[13].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat bełchatowski[14]. W porównaniu z obszarem z 1975 roku powiat został zwiększony o gminy Rusiec (jedyna gmina powiatu która należała do województwa sieradzkiego) i Zelów. Gminy Grocholice nie odtworzono.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Ruszczyn leży obecnie na terenie powiatu radomszczańskiego – pozostałe są ponownie w powiecie bełchatowskim.

Samorząd[edytuj]

Zarząd powiatu bełchatowskiego[potrzebny przypis]:

  • Starosta: Waldemar Wyczachowski
  • Wicestarosta: Grzegorz Gryczka
  • Członkowie zarządu powiatu: Krzysztof Gajda, Adam Baryła, Barbara Dobkowska
  • Przewodniczący Rady Powiatu: Dorota Pędziwiatr
  • Wiceprzewodniczący Rady Powiatu: Krzysztof Jewgiejuk, Dariusz Rogut

Rada powiatu[edytuj]

Radni: Waldemar Wyczachowski, Krzysztof Rybak, Barbara Dobkowska, Elżbieta Kołatek, Karol Orymus, Dorota Pędziwiatr, Dariusz Rogut, Miłosz Rudnicki, Iwona Kowalska, Jerzy Konieczny, Adam Baryła, Ryszard Ciągło (PR – wybrany z listy PO)[15]

  • Stowarzyszenie Ziemia Bełchatowska (4)

Radni: Grzegorz Gryczka, Krzysztof Jewgiejuk, Krzysztof Gajda.

Radni: Elżbieta Kudaj, Jacek Zatorski, Damian Nowak.

Radni: Marek Chrzanowski, Marek Jasiński, Renata Skalska.

  • Niezależni (2)

Radni: Szczepan Chrzęst (PSL), Tadeusz Dobrzański.

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 113 095 100 57 631 50,96 55 464 49,04
Miasto 69 408 61,37 35 480 31,37 33 928 30,00
Wieś 43 687 38,63 22 151 19,59 21 536 19,04
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu bełchatowskiego w 2014 roku[1].


Piramida wieku powiat belchatowski.png

Warunki przyrodnicze[edytuj]

Największymi rzekami przepływającymi przez powiat bełchatowski są Widawka, Grabia, Pilsia.

Sąsiednie powiaty[edytuj]

Powiaty sąsiadujące z powiatem bełchatowskim to:

Transport[edytuj]

Powiat bełchatowski leży na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych w relacji północ – południe i wschód – zachód. Przez obszar powiatu przebiegają drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe. Drogi krajowe: 74 WieluńKielce i 12 KaliszPiotrków Tryb.RadomLublin, drogi wojewódzkie: 483 relacji ŁaskSzczercówGmina Nowa Brzeźnica – granica województwa Łódzkiego, 484 relacji Buczek (Łask)-ZelówBełchatówKamieńsk, 485 relacji PabianiceWadlew – Bełchatów, 480 SieradzWidawa – Szczerców.

Uwagi

  1. Obecnie dzielnica Bełchatowa; obecna nazwa Binków.
  2. Obecna nazwa Gręboszów.
  3. Obecnie dzielnica Bełchatowa.

Przypisy

  1. a b Powiat bełchatowski w liczbach, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Ireneusz Budzyński: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507. (pol.)
  3. Lucyna Nowak, Joanna Stańczyk, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-11. ISSN 1734-6118. (pol.)
  4. Dz.U. z 1955 r. Nr 44, poz. 286.
  5. a b Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974.
  6. Od 13 listopada 1954 roku prawa osiedla (Dz.U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253), od 31 stycznia 1957 roku prawa miejskie (Dz.U. z 1957 r. Nr 5, poz. 22).
  7. Dz.U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92.
  8. Dz.U. z 1977 r. Nr 2, poz. 11.
  9. Dz.U. z 1977 r. Nr 2, poz. 12.
  10. Dz.U. z 1982 r. Nr 23, poz. 166.
  11. M.P. z 1987 r. Nr 38, poz. 342
  12. Dz.U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612.
  13. Dz.U. z 1997 r. Nr 130, poz. 847.
  14. Dz.U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652.
  15. Ryszard Ciągło przeszedł do PiS, ebelchatow - portal informacyjny Bełchatowa - aktualności, sport, ogłoszenia, region - informacje - Bełchatów [dostęp 2017-05-17].