Kamieńsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tego hasła.
Kamieńsk
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kamieński kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat radomszczański
Gmina Kamieńsk
Prawa miejskie 1374–1870, 1993
Burmistrz Bogdan Pawłowski
Powierzchnia 11,99 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2841[1]
236,9 os./km²
Strefa numeracyjna 44
Kod pocztowy 97-360
Tablice rejestracyjne ERA
Położenie na mapie gminy Kamieńsk
Mapa lokalizacyjna gminy Kamieńsk
Kamieńsk
Kamieńsk
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu radomszczańskiego
Kamieńsk
Kamieńsk
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Kamieńsk
Kamieńsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kamieńsk
Kamieńsk
Ziemia51°12′16″N 19°29′49″E/51,204444 19,496944
TERC (TERYT) 1012054
SIMC 0541180
Urząd miejski
ul. Wieluńska 50
97-360 Kamieńsk
Strona internetowa
BIP

Kamieńsk (do 1918 r. Kamińsk[2]) – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie miejsko-wiejskiej Kamieńsk, której jest siedzibą, nad rzeką Kamionką. Przez miasto przebiegają dwie spośród głównych arterii komunikacyjnych Polski: droga szybkiego ruchu z Katowic do Gdańska i Warszawy oraz linia kolejowa Górny Śląsk – Warszawa, czyli dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska.

Wedle danych z 2015 r. w Kamieńsku mieszkały 2864 osoby[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Tadeusza Kościuszki

W IX/X wieku okolice dzisiejszego Kamieńska zamieszkiwało słowiańskie plemię Łęczyców. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1291 r. i dotyczy wzniesienia w Kamieńsku drewnianego kościoła. W 1374 r. Kamieńsk uzyskał prawa miejskie. Był wówczas osadą targową, leżącą na szlaku wiodącym z Przedborza do Łasku. Przywilej lokacyjny był później kilkakrotnie potwierdzany przez kolejnych królów Polski. Po II rozbiorze Polski Kamieńsk znalazł się w zaborze pruskim, następnie od 1807 r. w Księstwie Warszawskim, a od 1815 r. w Królestwie Polskim. W 1860 r. w Kamieńsku mieszkało 1098 osób, w tym 546 (ok. 49,7%) Żydów; w mieście znajdowało się 97 domów.

Wielu mieszkańców wzięło czynny udział w powstaniu styczniowym. 23 i 24 czerwca 1863 r. miała miejsce w Kamieńsku bitwa po tym, jak powstańcy wykoleili pociąg z wojskiem rosyjskim i starli się z opuszczającymi skład żołnierzami. W 1870 r. Kamieńsk utracił prawa miejskie na mocy wydanego rok wcześniej ukazu carskiego. W 1904 r. część zabudowań strawił pożar. W latach 1905–1907 miejscowość była areną burzliwych manifestacji, w których ludność domagała się przywrócenia języka polskiego w szkołach i urzędach, a także niszczyła symbole rosyjskie i demolowała państwowe sklepy.

W latach 1919–1923 powstały w Kamieńsku Dom Ludowy, Kółko Rolnicze, Spółdzielnia Spożywców „Spójnia” oraz tworzyło się polskie harcerstwo. Wzniesiono też pomnik Tadeusza Kościuszki. W 1929 r. Kamieńsk liczył 3200 mieszkańców, z czego Żydzi stanowili ⅓.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

2 września 1939 r. Kamieńsk został zbombardowany przez Luftwaffe, w gruzach legło całe centrum miejscowości; ocalały jedynie 3 obiekty: szkoła podstawowa, kościół parafialny i pomnik Tadeusza Kościuszki. 3 września 1939 r. Kamieńsk zajęła niemiecka 1 Dywizja Pancerna.

W nocy z 3 na 4 września polski 2 pułk strzelców konnych (Wołyńska Brygada Kawalerii) dokonał wypadu na zgrupowane w miejscowości oddziały niemieckie, wdzierając się do Kamieńska w szyku pieszym, bez wystrzału. Obrzucono granatami ręcznymi pułk strzelców zmotoryzowanych, zadając mu tym znaczne straty, oraz podpalono cysterny z paliwem. Działaniami tymi wprowadzono na kilka godzin zamieszanie w niemieckim oddziale; polski oddział wycofał się bez większych strat (kilku rannych i jeden zaginiony - plut Tomasz Suchodolski, przy stratach niemieckich: liczne straty osobowe, ponadto uszkodzono lub spalono 30 czołgów i 16 samochodów oraz cysterny z benzyną. Atak powstrzymał na cały dzień posuwanie się niemieckiej 1 Dywizji Pancernej[4]. W odwecie Niemcy rozstrzelali 4 września ok. 30 mieszkańców Kamieńska oraz pobliskich wsi. Każdego napotkanego mężczyznę Niemcy zabijali na miejscu albo prowadzili do miejscowej rzeźni, gdzie mordowali ich za pomocą pałki używanej do zabijania zwierząt[5]. Podczas wojny cała ludność żydowska została wymordowana przez okupanta.

17 stycznia 1945 r. do Kamieńska wkroczyły jednostki Armii Czerwonej: 13 Armii i 4 Armii Pancernej (1 Front Ukraiński)[6][7].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego. 31 grudnia 1993 r. Kamieńsk odzyskał prawa miejskie.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Kamieńska w 2014 roku[1].


Piramida wieku Kamiensk.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wedle rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[8]:

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W pobliskiej wsi Ozga znajduje się siedziba Ośrodka Sportu i Rekreacji Góra Kamieńsk administrującego północno-wschodnie zbocze Góry Kamieńskiej z zimowym ośrodkiem narciarskim i letnim parkiem rozrywki. W okolicy znajdują się trzy kilkunastokilometrowe trasy rowerowe[9].

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości funkcjonuje klub sportowy LZS Świt Kamieńsk, założony w 1937 roku.

  • Pełna nazwa: Ludowy Zespół Sportowy Świt Kamieńsk
  • Liga: Klasa okręgowa, grupa piotrkowska
  • Stadion im. majora Antoniego Maszewskiego
  • Rok założenia: 1937
  • Barwy: niebiesko-zielone
  • Adres: ul. Sportowa 3, 97-360 Kamieńsk

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Kamieńsk posiada połączenie kolejowe, autobusowe PKS oraz MPK Radomsko. W mieście znajduje się stacja kolejowa PKP. Miasto posiada bezpośrednie połączenie kolejowe z Piotrkowem Trybunalskim, Radomskiem, Częstochową, Koluszkami. Do Kamieńska dojeżdża miejska linia autobusowa nr 1 MPK Radomsko.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Kamiensk, w oparciu o dane GUS.
  2. Historia miasta.
  3. Lucyna Nowak, Joanna Stańczak, Agnieszka Znajewska. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2008 r.. , s. 64, 2009. GUS, Departament Badań Demograficznych. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1734-6118 (pol.). [dostęp 2013-02-28]. 
  4. Piotr Kilańczyk (Uniw. Łódzki), Atak nocny na Kamieńsk 2. Pułku Strzelców Konnych 3 września 1939 r.; [w:] "Rocznik Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi", 201.., nr ?, ss. ....
  5. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981.
  6. Kazimierz Sobczak, Witold Biegański, Irena Bobrowicz-Safianowska, Apolonia Kowalska, Eugeniusz Kozłowski, Marian Laprus, Henryk Michalski, Franciszek Stępniowski, Barbara Warycha, Władysław Ważniewski: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975, s. 209. (pol.)
  7. Historia Kamieńska na stronie Urzędu Gminy.
  8. ED: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków - stan na 31 grudnia 2012 r. (woj. łódzkie) (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2013-01-07. s. 73. [dostęp 2013-02-28].
  9. OSiR Góra Kamieńsk

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]