Podział administracyjny Japonii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Prefektury Japonii)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siedziba władz Tokio

Podział[edytuj]

Japonia jest podzielona administracyjnie na 47 jednostek. W języku japońskim system ten nazywa się todōfuken (jap. 都道府県?). Dla ułatwienia zapisywany czasem w postaci to-dō-fu-ken jako zbiorowa definicja czterech różnego rodzaju jednostek administracyjnych samorządu terytorialnego: metropolii, dystryktów, prefektur miejskich i wiejskich[1]. Mianem tym określane są poniższe jednostki administracyjne. Nazwy w języku angielskim – przyjęte i stosowane jako obowiązujące – są zgodne z oficjalnym nazewnictwem japońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Łączności (総務省 Sōmu-shō, Ministry of Internal Affairs and Communications, MIC)[2].

Metropolia – Tokio[edytuj]

1 metropolia (都 to; ang. metropolis): Tokio, formalnie 東京都 Tōkyō-to – miasto stołeczne na prawach prefektury, prefektura metropolitalna. Znak 都 (to – czytanie sinojapońskie) jest tłumaczony jako metropolia, stąd Tōkyō-to znaczy "Tokyo Metropolis", a władze miasta nazywają się oficjalnie "Tokyo Metropolitan Government". Jednocześnie jednak Tōkyō-to jest tłumaczone jak "Tokyo Prefecture" w języku angielskim. Ponadto sam znak 都 czytany czysto po japońsku miyako oznacza stolicę[3]. Metropolia Tokijska została utworzona w 1943 roku poprzez połączenie Prefektury Tokijskiej (東京府 Tōkyō-fu, Tokyo Prefecture) i miasta Tokio (東京市 Tōkyō-shi, city of Tokyo). Część wschodnia prefektury stołecznej, która tworzyła w przeszłości miasto Tokio jest podzielona na 23 okręgi specjalne 特別区 tokubetsu-ku, popularnie w skrócie dzielnice 区 ku.

Dystrykt – Hokkaido[edytuj]

1 dystrykt (道 ; province): Hokkaido (北海道 Hokkai-dō; lit. Dystrykt/Prowincja/Prefektura Północnego Morza[4], Northern Sea Circuit) – region administracyjny o nazwie tożsamej z regionem geograficznym i nazwą wyspy. Obecny, wewnętrzny podział administracyjny Hokkaido i nowe nazewnictwo zostały ustanowione 1 kwietnia 2010 roku. Dotychczasowe jednostki shichō zostały zastąpione czternastoma jednostkami o nazwach shinkō-kyoku (pięć) i sōgō-shinkō-kyoku (dziewięć). Nazwy te są tłumaczone łącznie jako podprefektury (subprefectures).

Prefektury miejskie[edytuj]

2 prefektury miejskie (府 fu; city prefectures): Osaka i Kioto.

Prefektury[edytuj]

43 prefektury (県 ken; prefectures).

Dla ułatwienia używa się w znaczeniu ogólnym przeważnie słowa prefektury na określenie wszystkich jednostek[5]. Władzę wykonawczą w każdej z nich sprawuje gubernator (知事 chiji) wybierany co 4 lata w wyborach bezpośrednich, a ustawodawczą – jednoizbowy parlament (議会 gikai). Kandydaci w wyborach muszą być obywatelami lokalnej jednostki administracyjnej i mieć ukończone 25 lat.

Prefektury to jednostki administracyjne większe niż:

  • powiaty (郡 gun) – w latach 20. XX w. ich funkcje administracyjne zostały przekazane miastom i wioskom położonym na ich terenie, obecnie figurują jako adresy pocztowe i częściowo wyznaczają granice okręgów wyborczych, znak 郡 wywodzi się od historycznej nazwy jednostki w Chinach, tłumaczonej jako komanderia);
  • miasta (większe, ponad 50 tys. mieszkańców – 市 shi; mniejsze – 町 chō lub machi);
  • wsie (村 son lub mura).

Jednostek miejskich i wiejskich jest łącznie 1777 (stan na 1 kwietnia 2009 r.), w tym dużych miast – 783, małych – 802, wiosek – 192[6].

Miasta „oznaczone”[edytuj]

Wśród miast japońskich istnieją trzy grupy miast „oznaczonych”. Pierwsza z nich to miasta, które liczą ponad 0,5 mln ludności. Mają one status „miast oznaczonych rządowym rozporządzeniem” (政令指定都市 seirei shitei toshi). W październiku 2016 roku było ich 20: Sapporo, Sendai, Saitama, Chiba, Yokohama, Kawasaki, Sagamihara, Niigata, Shizuoka, Hamamatsu, Nagoya, Kyoto, Osaka, Sakai, Kobe, Okayama, Hiroshima, Kitakyushu, Fukuoka, Kumamoto.

Druga grupa miast „oznaczonych” to „miasta-centra” lub „miasta-rdzenie” (中核市 chūkaku-shi, ang. „core cities”). Miasto zaliczone do tej kategorii musi mieć co najmniej 200 tys. mieszkańców, ale jeśli ma mniej niż 500 tys., to jego powierzchnia musi mieć co najmniej 100 km². Według stanu na październik 2016 roku takich miast jest 47. Mają one większość uprawnień, jak „miasta oznaczone rządowym rozporządzeniem” z wyjątkiem funkcji, które są skuteczniej obsługiwane na poziomie prefektury.

Trzecią grupę stanowią „miasta specjalne” (特例市 tokurei-shi, ang. „special cities”). Miasto tej kategorii musi mieć co najmniej 200 tys. mieszkańców (wg stanu na październik 2016 roku było ich 37). Mają one stopień suwerenności zbliżony do „miast-rdzeni” w zakresie ochrony środowiska i planowania urbanistycznego[7].

Powyższe listy miast są otwarte i w najbliższych latach będą ulegać zmianom.

Konstytucja Japonii[edytuj]

ROZDZIAŁ VIII

SAMORZĄD LOKALNY

Artykuł 92: Postanowienia odnoszące się do organizacji i działalności terytorialnych jednostek publicznych określa ustawa, zgodnie z zasadą autonomii lokalnej.

Artykuł 93: Zgodnie z ustawą terytorialne jednostki publiczne powołują zgromadzenia, jako swoje organa obradujące. Wyżsi funkcjonariusze wszelkich terytorialnych jednostek publicznych, członkowie zgromadzeń oraz inni funkcjonariusze lokalni, których określi ustawa, wybierani są w swoich okręgach drogą bezpośredniego, powszechnego, głosowania.

Artykuł 94: Terytorialne jednostki publiczne mają prawo zarządzać swoim majątkiem, swoimi sprawami i kierować administracją oraz w ramach ustawowych uchwalać własne przepisy.

Artykuł 95: Ustawa specjalna, odnosząca się do jednej tylko terytorialnej jednostki publicznej, nie może być uchwalona przez Parlament bez zgody większości wyborców z tej jednostki, uzyskanej zgodnie z ustawą[8].

Historia[edytuj]

Obecny system został ustanowiony w lipcu 1871 roku przez rząd Meiji, który zniósł feudalny system podziału kraju aktem znanym pod nazwą Haihan-chiken.

Początkowo było 300 prefektur, które były de facto następczyniami domen feudalnych (hanów). Liczba ta została ograniczona w 1871 r. do 72 prefektur, a w 1888 roku do 47. W 1947 roku wydano akt prawny Chihō-jichi-hō (jap. 地方自治法) dający większą autonomię prefekturom oraz ustanawiający gubernatorów i lokalne parlamenty.

Lista prefektur[edytuj]

Lp. Flaga Nazwa Stolica Typ jednostki administracyjnej Region geograficzny
1 Flag of Aichi Prefecture.svg Aichi Nagoja prefektura (県 ken) Chūbu
2 Flag of Akita Prefecture.svg Akita Akita prefektura (県 ken) Tōhoku
3 Flag of Aomori Prefecture.svg Aomori Aomori prefektura (県 ken) Tōhoku
4 Flag of Chiba Prefecture.svg Chiba Chiba prefektura (県 ken) Kantō
5 Flag of Ehime Prefecture.svg Ehime Matsuyama prefektura (県 ken) Sikoku
6 Flag of Fukui Prefecture.svg Fukui Fukui prefektura (県 ken) Chūbu
7 Flag of Fukuoka Prefecture.svg Fukuoka Fukuoka prefektura (県 ken) Kiusiu
8 Flag of Fukushima Prefecture.svg Fukushima Fukushima prefektura (県 ken) Tōhoku
9 Flag of Gifu Prefecture.svg Gifu Gifu prefektura (県 ken) Chūbu
10 Flag of Gunma Prefecture.svg Gunma Maebashi prefektura (県 ken) Kantō
11 Flag of Hiroshima Prefecture.svg Hiroszima Hiroszima prefektura (県 ken) Chūgoku
12 Flag of Hokkaido Prefecture.svg Hokkaidō Sapporo dystrykt, region administracyjny (道 dō) Hokkaidō
13 Flag of Hyogo Prefecture.svg Hyōgo Kōbe prefektura (県 ken) Kinki
14 Flag of Ibaraki Prefecture.svg Ibaraki Mito prefektura (県 ken) Kantō
15 Flag of Ishikawa Prefecture.svg Ishikawa Kanazawa prefektura (県 ken) Kantō
16 Flag of Iwate Prefecture.svg Iwate Morioka prefektura (県 ken) Tōhoku
17 Flag of Kagawa Prefecture.svg Kagawa Takamatsu prefektura (県 ken) Sikoku
18 Flag of Kagoshima Prefecture.svg Kagoshima Kagoshima prefektura (県 ken) Kiusiu
19 Flag of Kanagawa Prefecture.svg Kanagawa Jokohama prefektura (県 ken) Kantō
20 Flag of Kyoto Prefecture.svg Kioto Kioto prefektura miejska (府 fu) Kinki
21 Flag of Kochi Prefecture.svg Kōchi Kōchi prefektura (県 ken) Sikoku
22 Flag of Kumamoto Prefecture.svg Kumamoto Kumamoto prefektura (県 ken) Kiusiu
23 Flag of Mie Prefecture.svg Mie Tsu prefektura (県 ken) Kinki
24 Flag of Miyagi Prefecture.svg Miyagi Sendai prefektura (県 ken) Tōhoku
25 Flag of Miyazaki Prefecture.svg Miyazaki Miyazaki prefektura (県 ken) Kiusiu
26 Flag of Nagano Prefecture.svg Nagano Nagano prefektura (県 ken) Chūbu
27 Flag of Nagasaki Prefecture.svg Nagasaki Nagasaki prefektura (県 ken) Kiusiu
28 Flag of Nara Prefecture.svg Nara Nara prefektura (県 ken) Kinki
29 Flag of Niigata Prefecture.svg Niigata Niigata prefektura (県 ken) Chūbu
30 Flag of Oita Prefecture.svg Ōita Ōita prefektura (県 ken) Kiusiu
31 Flag of Okayama Prefecture.svg Okayama Okayama prefektura (県 ken) Chūgoku
32 Flag of Okinawa Prefecture.svg Okinawa Naha prefektura (県 ken) Kiusiu
33 Flag of Osaka Prefecture.svg Osaka Osaka prefektura miejska (府 fu) Kinki
34 Flag of Saga Prefecture.svg Saga Saga prefektura (県 ken) Kiusiu
35 Flag of Saitama Prefecture.svg Saitama Saitama prefektura (県 ken) Kantō
36 Flag of Shiga Prefecture.svg Shiga Ōtsu prefektura (県 ken) Kinki
37 Flag of Shimane Prefecture.svg Shimane Matsue prefektura (県 ken) Chūgoku
38 Flag of Shizuoka Prefecture.svg Shizuoka Shizuoka prefektura (県 ken) Chūbu
39 Flag of Tochigi Prefecture.svg Tochigi Utsunomiya prefektura (県 ken) Kantō
40 Flag of Tokyo Prefecture.svg Tokio miasto stołeczne na prawach prefektury prefektura metropolitalna (都 to) Kantō
41 Flag of Tokushima Prefecture.svg Tokushima Tokushima prefektura (県 ken) Sikoku
42 Flag of Tottori Prefecture.svg Tottori Tottori prefektura (県 ken) Chūgoku
43 Flag of Toyama Prefecture.svg Toyama Toyama prefektura (県 ken) Chūbu
44 Flag of Wakayama Prefecture.svg Wakayama Wakayama prefektura (県 ken) Kinki
45 Flag of Yamagata Prefecture.svg Yamagata Yamagata prefektura(県 ken) Tōhoku
46 Flag of Yamaguchi Prefecture.svg Yamaguchi Yamaguchi prefektura (県 ken) Chūgoku
47 Flag of Yamanashi Prefecture.svg Yamanashi Kōfu prefektura (県 ken) Chūbu

Mapa z podziałem na prefektury[edytuj]

Mapa regionów i prefektur Japonii

Prefektury według regionów geograficznych[edytuj]

Hokkaidō Tōhoku Kantō Chūbu Kansai Chūgoku Shikoku Kyūshū

1. Hokkaidō

2. Aomori
3. Iwate
4. Miyagi
5. Akita
6. Yamagata
7. Fukushima

8. Ibaraki
9. Tochigi
10. Gunma
11. Saitama
12. Chiba
13. Tōkyō
14. Kanagawa

15. Niigata
16. Toyama
17. Ishikawa
18. Fukui
19. Yamanashi
20. Nagano
21. Gifu
22. Shizuoka
23. Aichi

24. Mie
25. Shiga
26. Kyōto
27. Ōsaka
28. Hyōgo
29. Nara
30. Wakayama

31. Tottori
32. Shimane
33. Okayama
34. Hiroshima
35. Yamaguchi

36. Tokushima
37. Kagawa
38. Ehime
39. Kōchi

40. Fukuoka
41. Saga
42. Nagasaki
43. Kumamoto
44. Ōita
45. Miyazaki
46. Kagoshima 47. Okinawa

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 1805. ISBN 4 -7674-2015-6.
  2. a b Local Automy in Japan (ang.). Ministry of Internal Affairs and Communications (MIC), 2009. [dostęp 2017-04-30].
  3. a b Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 1111, 1798. ISBN 4 -7674-2015-6.
  4. a b Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 203. ISBN 4 -7674-2015-6.
  5. a b JAPAN Public Administration Country Profile (ang.). United Nations (DPADM, DESA), 2006. [dostęp 2017-04-30]. s. 7-9.
  6. a b Types of Local Governments (ang.). Ministry of Internal Affairs and Communications (MIC), 3009. [dostęp 2017-04-30]. s. 3.
  7. a b LOCAL-GOVERNMENT (ang.). Web Japan. [dostęp 2017-05-08].
  8. a b Konstytucja Japonii z 3 listopada 1946 (tłum. prof. Teruji Suzuki) (pol.). Embassy of Japan in Poland, 2012. [dostęp 2017-04-29].