Róża Czacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czcigodna Służebnica Boża
Róża Maria Czacka
Elżbieta od Ukrzyżowania Pana Jezusa FSK
zakonnica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 października 1876
Biała Cerkiew
Data i miejsce śmierci 15 maja 1961
Laski
Czczona przez Kościół katolicki
Herb
Kraj działania  Polska
Przełożona Generalna Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża
Okres sprawowania 15 lutego 1923 –
12 czerwca 1950
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża (franciszkanki)
Śluby zakonne 19 marca 1917
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Strona internetowa

Róża Maria Czacka (herbu Świnka; ur. 22 października 1876 w Białej Cerkwi, zm. 15 maja 1961 w Laskach) – polska zakonnica, opiekunka niewidomych, założycielka Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi (1911) i Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża (1918) oraz Czcigodna Służebnica Boża.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką Feliksa Czackiego i Zofii z Ledóchowskich, a także prawnuczką Tadeusza Czackiego (założyciela Liceum Krzemienieckiego) oraz bratanicą kardynała Włodzimierza Czackiego. W wieku 22 lat zupełnie straciła wzrok. Własną ślepotę potraktowała jako wezwanie do zajęcia się innymi niewidomymi. Podróżowała na Zachód, aby poznać nowoczesne metody pracy z niewidomymi. W 1910 otworzyła pierwszy dom dla grupki niewidomych dziewcząt w Warszawie. W 1911 władze zarejestrowały Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi[1]. Dziś główny ośrodek Towarzystwa znajduje się w Laskach pod Warszawą, na skraju Puszczy Kampinoskiej.

Róża Czacka pracowała nad dostosowaniem alfabetu Braille’a do polskiego systemu fonetycznego. Wyniki pracy zostały zatwierdzone w 1934 roku przez ówczesne Ministerstwo Oświecenia Publicznego do użytku we wszystkich szkołach dla niewidomych na terenie Polski.

W 1918 utworzyła nowe zgromadzenie zakonne Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża[1]. Wraz z ks. Korniłowiczem była jedną z prekursorek katolicyzmu otwartego na inteligencję. Laski i kościół św. Marcina, przy którym znajduje się klasztor sióstr Służebnic Krzyża, stały się wkrótce jednym z ważnych ośrodków inteligencji w warszawskim Kościele. Środowisko zgromadzone wokół Lasek było równoległe, i pod wieloma względami podobne, do krakowskiego środowiska „Tygodnika Powszechnego”.

Została ciężko ranna podczas bombardowań Warszawy w kampanii wrześniowej. Później, w roku 1944, zadecydowała o „przystąpieniu” zgromadzenia do powstania warszawskiego. Zorganizowano wtedy w Laskach szpitale polowe dla rannych powstańców, przechowywano i dostarczano broń i prowiant oraz przekazywano informacje.

W 1950, wskutek pogarszającego się stanu zdrowia, przekazała kierownictwo swojej następczyni, siostrze Benedykcie. Zmarła w opinii świętości. Pochowana została w Laskach. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył kardynał Stefan Wyszyński.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Róża Czacka, Stefan Wyszyński (wprowadzenie Andrzej Gałka; przygotowała do druku Maria Prussak): Listy. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2006. ISBN 83-7072-398-5. OCLC 225525440.
  • Róża Czacka (zespół red. Magdalena Meissner): Listy: Matka Elżbieta Róża Czacka, Ojciec Władysław Korniłowicz, ksiądz Tadeusz Fedorowicz, ksiądz Aleksander Fedorowicz. Laski-Warszawa: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2007. ISBN 978-83-925305-0-3. OCLC 316551354.
  • Elżbieta Czacka (red. nauk. Maria Prussak; oprac. tekstu Maria Prussak, Magdalena Banaszek, Katarzyna Michalak): Dyrektorium. Laski: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2008. ISBN 978-83-925305-4-1. OCLC 751098713.
  • Matka Elżbieta Czacka (oprac. Magdalena Banaszek, Maria Prussak): O niewidomych. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 2008. ISBN 978-83-7072-502-0. OCLC 297809382.
  • Elżbieta Czacka (redakcja naukowa Maria Prussak): Notatki. Laski: Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, 2015. ISBN 978-83-925305-3-4. OCLC 932242950.

Proces beatyfikacji[edytuj | edytuj kod]

Z inicjatywy Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, przekonanych o świątobliwości jej życia poczyniono starania w celu wyniesienia jej na ołtarze[2]. W grudniu 1987 kard. Józef Glemp rozpoczął jej proces beatyfikacyjny na szczeblu diecezjalnym, po czym 8 lutego 1988 Stolica Apostolska wydała zgodę tzw. Nihil obstat na rozpoczęcie tego procesu[3][2]. Odtąd przysługiwał jej tytuł Służebnicy Bożej. Po zakończeniu części diecezjalnej, akta procesu zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych do Rzymu, która 3 kwietnia 1998 po zapoznaniu się z tą dokumentacją wydała dekret o jego ważności[2]. Na postulatora generalnego został wyznaczony ks. Sławomir Oder[2]. W 2011 złożono tzw. Positio wymagane w dalszej procedurze beatyfikacyjnej, a 9 października 2017 za zgodą papieża Franciszka promulgowano dekret o heroiczności jej życia i cnót[2][4]. Od tej pory przysługuje jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W 1925 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[5].

Postanowieniem z 13 października 2009 w uznaniu wybitnych zasług w działalności społecznej na rzecz osób niewidomych i słabowidzących została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski[6], uhonorowanie nastąpiło 15 października tego samego roku podczas obchodów w Belwederze Międzynarodowego Dnia Osób Niewidomych[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. [dostęp 2010-02-09].
  2. a b c d e ~1961~ Róża Czacka (Elżbieta) (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2018-01-28].
  3. Elżbieta Czacka i niewidomi. W: Krajowe Duszpasterstwo Niewidomych [on-line]. dn.triuno.pl. [dostęp 2018-01-28].
  4. Promulgazione di Decreti della Congregazione delle Cause dei Santi, 10.10.2017 (wł.). vatican.va, 2017-10-10. [dostęp 2017-10-11].
  5. Kronika religijna. U nas. Odznaczenie kapłanów i zakonnic. „Rycerz Niepokalanej”. Nr 7, s. 184, 1925. 
  6. M.P. z 2010 r. nr 28, poz. 315
  7. Odznaczenia dla zasłużonych dla osób niewidomych. prezydent.pl, 15 października 2009. [dostęp 2012-05-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]