Subterranean Homesick Blues

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Subterranean Homesick Blues
Singel Boba Dylana
z albumu Bringing It All Back Home
Wydany marzec 1965
Format 7-cal.
Nagrywany 14 stycznia 1965
Gatunek Rock, blues rock
Długość 2:21
Wytwórnia  Stany Zjednoczone Columbia Records,

 Wielka Brytania CBS

Produkcja Tom Wilson
Singel po singlu
Utwór po utworze

Subterranean Homesick Blues – piosenka skomponowana przez Boba Dylana, nagrana przez niego w styczniu i wydana na albumie Bringing It All Back Home w marcu oraz na singlu w kwietniu 1965 r.

Historia i charakter utworu[edytuj | edytuj kod]

Otwarcie albumu tym utworem musiało wywołać u konserwatywnych wielbicieli folku szok. Piosenka ta była bowiem odpowiednikiem przygotowania artyleryjskiego przed atakiem. Forma kompozycji fanom, przyzwyczajonym do delikatnej akustycznej muzyki, musiała się wydawać przerażająca. Utwór ten został nagrany przez zelektryfikowany zespół muzyczny, grający niezwykle ostro i brutalnie. Do tej muzyki Dylan wyśpiewuje, a właściwie wykrzykuje, dosyć niekoherentne wersy tekstu.

Utwór został skomponowany w mieszkaniu Johna Courta, współpracownika ówczesnego menedżera Dylana – Alberta Grossmana.

Pierwsze wersje piosenki powstały podczas sesji 13 stycznia 1964 r. i miały charakter akustyczny. Jedna z tych wersji znalazła się na pierwszym albumie z serii The Bootleg Series i doskonale nadaje się do porównania z wersją elektryczną.

Chociaż pozornie jest to piosenka bardzo prosta, bo oparta na trójakordowym schemacie bluesowym, to ze względu na jej hipnotyczny rytm, "lawinowy" charakter muzyki i jej ścisłe powiązanie z tekstem, nie jest ją wcale łatwo zagrać. Tekst jest kaskadą wykrzykiwanych przez Dylana zdań o charakterze aforyzmów, w których właściwie każdy może znaleźć jakąś mądrość dla siebie. Słowa gonią słowa, zdania gonią zdania, znaczenia gonią znaczenia.

Nie jest to wesoły utwór, a wręcz przeciwnie – jego smutek wynika z tego, iż jest jednym z najmocniejszych ataków Dylana na system, którego wszechobecni "przedstawiciele" ("users, cheaters, six-time losers") "przekręcą" każdego uczciwego człowieka. W piosence pojawia się cała galeria tego typu postaci. Narrator – sam Dylan – jest tu prześladowanym "kafkowskim" męczennikiem.

Ta aforystyczność piosenki spowodowała, że sięgali po nią najróżniejsi ludzie; między innymi wers "You don't need a weatherman to know which way the wind blows" (pol. Nie potrzebujesz meteorologa, aby wiedzieć skąd wieje wiatr) został zaadaptowany przez terrorystyczną lewicową organizację Weatherman (znaną także jako Weather Underground) z końca lat 60. i początku lat 70. XX wieku.

Źródłem tego utworu są dwie piosenki: Chucka Berry'ego "Too Much Monkey Business", Woody'ego Guthrie i Pete'a Seegera "Taking It Easy" oraz poetyka tekstów afroamerykańskich.

Promocyjne wideo zostało sfilmowane w Londynie przed hotelem Savoy. Przedstawia ono Dylana przekładającego karty z wybranymi słowami piosenki. Zostały one napisane przez Donovana, Allena Ginsberga i Boba Neuwirtha, którzy są widoczni na drugim planie filmu. Nakręcono jeszcze dwie wersje w innych lokalizacjach: w parku oraz na dachu nieznanego budynku (być może był to dach hotelu Savoy). Na liście 100 najważniejszych wideo muzycznych magazynu Rolling Stone znajduje się na 7 pozycji.

Piosenka ta nie była zbyt często wykonywana podczas tras koncertowych.

W latach 90. XX wieku była wykonywana z reguły w formie zbliżonej do nagrania albumowego.

W roku 2002 była wykonywana w stylu zbliżonym do rockabilly. Były to wersje elektryczne, z nową, trudną aranżacją i specyficznym wokalem.

Do prostszej wersji powrócił Dylan w 2003 r. podczas tournée z Grateful Dead.

Trzecia wersja z nagrań studyjnych piosenki została wydana na singlu i dotarła do 39 miejsca na listach przebojów w USA i do 9 miejsca w Wielkiej Brytanii. Był to pierwszy singel Dylana, który dostał się na listę przebojów.

Wersje Dylana[edytuj | edytuj kod]

  • 13 stycznia 1965 – sesje nagraniowe w Columbia Studio A w Nowym Jorku; pierwsza akustyczna wersja utworu
  • 14 stycznia 1965 – sesje nagraniowe w Columbia Studio A w Nowym Jorku; wersja elektryczna do albumu
Piosenka ta nie była zbyt często wykorzystywana podczas tur koncertowych artysty.
  • Po raz pierwszy Dylan wykonał ją przed publicznością w czasie majowego tournée po Wielkiej Brytanii w 1965 r.
  • Po długim okresie przerwy Dylan powraca z tą piosenką m.in. w czasie koncertów inauguracyjnych Nigdy nie kończącego się tournée w 1988 r. (do ok. 1991 r.)
  • Ponownie sięga po ten utwór w roku 2002.
  • Tournée z grupą Grateful Dead w 2003 r.

Dyskografia i wideografia[edytuj | edytuj kod]

Singel
Dyski
Film

Wersje innych wykonawców[edytuj | edytuj kod]

  • Chris McDevitt – 16 Big Folk Hits (1965)
  • Doug KershawLouisiana Man (1971)
  • Michael Stanley – Michael Stanley (1973); Michael Stanley Band (1987)
  • Harry Nilsson – Pussy Cats] (1974)
  • Mitch Ryder – Live Talkies (1982)
  • Red Hot Chili PeppersThe Uplift Mofo Party Plan (1987); Under the Covers (1998)
  • Fair & Gillette – Roll out the Barrel (1988)
  • Dave Stewart and Barbara Gaskin – Big Idea (1989)
  • Janglers – Janglers Plays Dylan (1992)
  • Greg Kihn – Mutiny (1994)
  • Dave Van RonkTo All My Friends in Far-Flung Places (1994)
  • Tim O'Brian – Red on Blonde (1996)
  • Reckless Kelly – Live at Stubbs (1999)
  • Gerard Quintana and Jordi Batiste – Els Miralls de Dylan (1999)
  • Michel Montecrossa – Jet Pilot (2000)
  • Big Brass Bed – A Few Dylan Songs (2003)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paul Williams. Bob Dylan. Performing Artist 1960-1973. The Early Years. Omnibus Press, Nowy Jork 2004 ISBN 1-84449-095-5
  • Clinton Heylin. Bob Dylan. The Recording Sessions 1960-1994. St. Martin Press, Nowy Jork 1995 ISBN 0-312-13439-8
  • Oliver Trager. Keys to the Rain. The Definitive Bob Dylan Encyclopedia. Billboard Books, Nowy Jork 2004. ISBN 0-8230-7974-0

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]