Czarodziejski flet (KV 620)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Czarodziejski flet (Die Zauberflöte, KV 620) – dwuaktowa opera (a ściślej: singspiel) z librettem autorstwa Emanuela Schikanedera i muzyką skomponowaną przez Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Historia utworu[edytuj | edytuj kod]

Emanuel Schikaneder
Wolfgang Amadeus Mozart

Opera powstała w 1791 roku z inspiracji Emanuela Schikanedera. Ten zaproponował Mozartowi napisanie opery; prace nad muzyką przerwało komponowanie Łaskawości Tytusa. Obaj twórcy opery ściśle współpracowali ze sobą, co powodowało częste zmiany libretta. Prapremiera odbyła się 30 września 1791 roku w Theater auf dem Wien (teatrze Schikanedera) w Wiedniu. Polska premiera miała miejsce w Warszawie, w 1793 roku.

Osoby[edytuj | edytuj kod]

Plakat prapremiery, 1791
  • Tamino, książę egipski – tenor
  • Pamina, córka Królowej Nocy – sopran
  • Królowa Nocy, matka Paminy – sopran koloraturowy
  • Papageno, ptasznik Królowej Nocy – baryton
  • Papagena – sopran
  • Sarastro, kapłan Izydy i Ozyrysa – bas
  • Monostatos, Maur – tenor/baryton
  • Przemawiający – bas
  • dwaj kapłani – tenor i bas
  • dwaj mężczyźni w zbrojach – tenor i bas
  • trzej chłopcy – dwa soprany i alt
  • trzy damy Królowej Nocy – dwa soprany i alt
  • niewolnicy, kapłani, lud
Rola Prapremierowi wykonawcy
(Dyrygent: Wolfgang Amadeusz Mozart)
Tamino Benedikt Schack
Papageno Emanuel Schikaneder
Pamina Anna Gottlieb
Królowa Nocy Josepha Weber
Sarastro Franz Xaver Gerl
Trzy damy Mlle Klöpfer, Mlle Hofmann, Mme Elisab[e]th Schack
Monostatos Johann Joseph Nouseul
Trzej chłopcy Anna Schikaneder; Anselm Handelgruber; Franz Anton Maurer
Przemawiający Herr Winter
Trzej kapłani Johann Michael Kistler, Urban Schikaneder, Herr Moll
Papagena Barbara Gerl
Mężczyźni w zbrojach Johann Michael Kistler, Herr Moll

Treść[edytuj | edytuj kod]

Singspiel Wolfganga Amadeusza Mozarta. Opera opowiadająca o wartościach w sposób przystępny i zarazem baśniowy; zawiera jednocześnie liczne odniesienia do symboliki masońskiej (tajemnicza liczba trzy – trzech chłopców, trzy damy, trzech kapłanów, trzykrotna prezentacja tematu w uwerturze, trzykrotny odgłos trąb, trzy próby Tamina i Paminy).

Symboliczne przesłanie opery[edytuj | edytuj kod]

Czarodziejski Flet z czysto fantastycznej baśni przerodził się w opowieść kryjącą w sobie z jednej strony głębokie humanistyczne wartości, a z drugiej wyraźne nawiązania do symboliki wolnomularskiej (Mozart wraz z Schikanederem byli masonami i zasiadali w jednej loży). Mozarta wprowadził do niej znany wówczas mineralog i metalurg austriacki Ignaz von Born, który najprawdopodobniej stał się pierwowzorem operowej postaci Sarastra. Ze sceny pada pochwała braterstwa i deklaracja, że pozycję człowieka w społeczeństwie wyznaczać powinny zasługi, a nie urodzenie (takie hasła głosiła wówczas rewolucja francuska). Próby, przez jakie przechodzi Tamino, przypominają rytuały przyjmowania nowych członków loży. Trzy akordy rozpoczynające uwerturę i wyjątkowo ważna rola instrumentów dętych również mogły pierwszym widzom kojarzyć się z rytuałami wolnomularzy. Mozart zastosował różnorodne środki muzyczne: ludową piosenkę, wirtuozerię wokalną, arie, wzniosłe chóry[1].

Bohaterowie opery[edytuj | edytuj kod]

  • Królowa Nocy - jedna z głównych bohaterek - zobacz osobny artykuł.
  • Sarastro - arcykapłan Izydy i Ozyrysa - zobacz osobny artykuł.
  • Pamina - główna bohaterka opery, sceniczna partnerka Tamina, który wraz z nią w finale dostępuje zaszczytu poznania Prawdy. Mozart przeznaczył dla odtwórczyni tej roli w operze jedną arię solową "Ach, ich fühl's..." oraz duety.

Przypisy

  1. Karol Stromenger, Iskier przewodnik operowy str. 254, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1976

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mozart, Die Zauberflöte, Georg Solti, Decca 1991
  • Karol Stromenger, Iskier przewodnik operowy, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1976

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]