Karabin maszynowy MG 42

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maschinengewehr 42 (MG 42)
MG42-Display.jpg
MG 42 w Deutsches Panzermuseum w Munster
Dane podstawowe
Państwo  III Rzesza
Rodzaj uniwersalny karabin maszynowy
Historia
Prototypy 1939
Produkcja seryjna 1941-1945
Dane techniczne
Kaliber 7,92 mm
Nabój 7,92 x 57 mm Mauser
Taśma nabojowa segmentowa, Patronengurt 34 lub 34/41, segmenty po 50 nab.[1]
Wymiary
Długość 1230 mm[1]
Wysokość 215 mm (ze złożonym celownikiem)[1]
Szerokość 130 mm[1]
Długość lufy 533 mm
565 mm (z nasadą ryglową)[1]
Masa
karabinu właściwego 11,6 kg[1]
wyposażenia dodatkowego ok. 1 kg (dwójnóg)[1]
0,18/1,5 kg (taśmy pustej/ załadowanej 50 nabojami)
9,3 kg (250 nab. w Patronenkaste 34)[1]
Inne
Prędkość pocz. pocisku średnio 820 m/s[1]
Szybkostrzelność teoretyczna 1500 strz./min (według niemieckiej instrukcji)[1]
1200 strz./min (według większości źródeł)[1]
Zasięg max. ok. 4000 m[1]
Zasięg skuteczny 2000 m (z dwójnogu)
3000 m (z trójnogu)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Maschinengewehr 42 (MG 42) – niemiecki uniwersalny karabin maszynowy z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1934 roku do uzbrojenia Reichswehry (od 1935 Wehrmacht) wprowadzono uniwersalny karabin maszynowy MG 34. Była to broń skomplikowana i droga w produkcji, ale dobrze sprawdzająca się w warunkach bojowych. Dlatego niemieckie firmy zbrojeniowe kontynuowały prace nad tego rodzaju bronią.

W połowie 1939 roku w firmie Metall- und Lackwarenfabrik Johannes Großfuß powstał prototyp nowego ukaemu. Nowa broń została opatentowana we wrześniu 1939 roku.

O procesie konstruowania karabinu maszynowego MG 42 wiadomo, że jego konstruktorem był doktor Werner Gruner. Według jednej z hipotez zamek MG 42 jest twórczym rozwinięciem opatentowanego 8 lipca 1933 roku przez polskiego inżyniera Edwarda Stecke Pat.nr 20103 zamka półswobodnego, w którym rozchylane dźwignie zastąpiono rolkami. Dokumentacja tego rozwiązania dostała się w ręce niemieckie w 1939 roku po wkroczeniu wojsk hitlerowskich do Warszawy, kiedy to specjaliści z Wehrmachtu poszukiwali dokumentacji wszystkich rozwiązań mogących przydać się Niemcom. Jest to mało prawdopodobne, gdyż patent Polaka był już dawno znany a poza tym działanie niemieckiego systemu jest oparte na zupełnie innej koncepcji a widocznej w patencie niemieckim nr 582097 firmy Siemens-Schuckertwerke z 14 lutego 1929 roku. Poza tym patent niemiecki na zamek MG 42 dla jego twórcy Paula Kurta Großfußa został zarejestrowany 26 września 1939 roku, a więc na dwa dni przed kapitulacją Warszawy.

W 1941 roku rozpoczęto produkcję nowej broni, która oficjalnie została przyjęta na uzbrojenie w 1942 roku jako Maschinengewehr 42 (MG 42).

MG 42 nazywany był przez żołnierzy alianckich "Piłą Hitlera", z powodu charakterystycznego odgłosu wydawanego podczas strzelania serią, który ze względu na szybkostrzelność karabinu zlewał się w jeden dźwięk przypominający jazgot piły tarczowej.

MG 42 został po raz pierwszy użyty w maju 1942 w Afryce. Pierwszymi żołnierzami, którzy z niego strzelali w warunkach bojowych, byli grenadierzy pancerni z Afrika Korps feldmarszałka Erwina Rommla. Tak rozpoczęło się bojowe użytkowanie MG 42 - karabinu, który powszechnie jest uważany za udany pierwowzór nowoczesnego uniwersalnego karabinu maszynowego. Oryginalność i trafność rozwiązań konstrukcyjnych sprawiają, że mimo upływu 60 lat, broń ta jest nadal produkowana (po wojnie pojawiły się nowe wersje tego karabinu: MG 42/59, MG1 i MG3 strzelające NATO-wską amunicją kalibru 7,62 mm). Natomiast w Jugosławii produkowano ukm wz. 53, nieznacznie różniący się od oryginału i strzelający nabojem 7,92 x 57. Po wycofaniu z jednostek liniowych, gdzie zastąpiony został przez licencyjny sowiecki PKM oznaczony wz. 84, trafił do pospolitego ruszenia. Podczas wojen w rozpadającej się Socjalistycznej Federacyjnej Republice był często używany.

MG 42 zdobył tak duże uznanie, że Amerykanie postanowili skopiować tę broń na podstawie kilku zdobytych egzemplarzy, lecz próby te skończyły się fiaskiem. Do dziś w większości współczesnych karabinów maszynowych stosuje się rozwiązania, które po raz pierwszy pojawiły się właśnie w MG 42.

Czas produkcji i cena[edytuj | edytuj kod]

Produkcja jednej sztuki MG 42 zajmowała 75 roboczogodzin i kosztowała 250 Reichsmarek[2].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Tomasz Nowakowski. MG-42 i jego następcy (II). „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 6. s. s. 6-9. ISSN 1230-1655. 
  2. David Porter: II Wojna Światowa Tajne Bronie Hitlera 1933-1945 Fakty, Liczby i Dane Statystyczne, s 86

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Nowakowski. MG-42 i jego następcy. „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 1. s. s. 11-13. ISSN 1230-1655. 
  • Tomasz Nowakowski. MG-42 i jego następcy (II). „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 6. s. s. 6-9. ISSN 1230-1655. 
  • Robert Pawlikowski. Spandau - weteran. „Komandos”. 1994. nr 7-8(29). s. str. 24-26. ISSN 0867-8669. 
  • David Porter: II Wojna Światowa Tajne Bronie Hitlera 1933-1945 Fakty, Liczby i Dane Statystyczne. Poznań: Vesper, 2010. ISBN 978-83-61524-92-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]