Konsubstancjacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Komunia święta
Juan de Juanes 002.jpg
Chrystus z Eucharystią, obraz Joana de Joanes
 PortalKategoria
Luteranizm
LutherRose.jpg
Róża Lutra
 PortalKategoria

Konsubstancjacja – nauka teologiczna o obecności Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa w chlebie i winie podczas Sakramentu Wieczerzy Pańskiej, uznawana obecnie przez część kościołów protestanckich, przede wszystkim przez Kościoły luterańskie.

Nauka o konsubstancjacji współistniała w Kościele Zachodnim do Soboru Laterańskiego IV w 1215 roku, który jako obowiązującą przyjął naukę o transsubstancjacji (choć zagadnienie było podejmowane także po soborze przez Dunsa Szkota i Williama Ockhama)[1].

Podobnie jak rzymskokatolicka nauka o transsubstancjacji, konsubstancjacja uznaje realną obecność Ciała i Krwi Pańskiej w chlebie i winie. Są jednak istotne różnice, które dzielą obie doktryny:

  • transsubstancjacja uznaje, że po słowach konsekracji hostia i wino trwale stają się Ciałem i Krwią Pańską, pozostając pod postacią pozorną chleba i wina. Według luterańskiej nauki o konsubstancjacji podczas Komunii Świętej wierni spożywają prawdziwe ciało i prawdziwą krew Jezusa Chrystusa ustanowione przez samego Jezusa Chrystusa nam chrześcijanom do spożywania i picia.
  • w katolicyzmie pozostające po konsekracji hostie są przedmiotem czci i adoracji i używa się ich przy następnym rozdawaniu komunii. Natomiast w luteranizmie, zgodnie z zasadą soli Deo gloria, komunikantom nie oddaje się czci i nie praktykuje adoracji, a po zakończeniu nabożeństwa są one znów zwykłym chlebem i zwykłym winem i aby użyć ich podczas Komunii na następnym nabożeństwie trzeba je na nowo konsekrować.

W katolicyzmie dla Komunii (Eucharystii) stosuje się również nazwę Najświętszy Sakrament, która w terminologii luterańskiej nie występuje. U luteran jest to zwykle Sakrament Ołtarza lub Sakrament Wieczerzy Pańskiej.

Te różnice są jednym z powodów nieporozumień między Kościołami luterańskimi a Rzymem. Do tej pory Kościół katolicki nie uznaje Sakramentu Ołtarza odprawianego na sposób luterański. Natomiast Kościół Ewangelicko-Augsburski (luterański) propaguje tzw. gościnność eucharystyczną, tzn. nie zabrania przyjmować komunii ani swoim wiernym w kościołach innego wyznania, ani nie zabrania przystępować do Sakramentu osobom innych wyznań podczas nabożeństw luterańskich.

Duża zbieżność występuje pomiędzy luterańskim i prawosławnym poglądem na obecność Chrystusa w Komunii. Wspólna deklaracja o Eucharystii mówi: "prawosławni i luteranie wyznają, że ciało i krew Chrystusa jednoczą się z chlebem i winem, aby były przyjmowane przez komunikantów, co łączy ich z Chrystusem i z sobą nawzajem".[2] Zgodność poglądów istnieje pomiędzy luteranizmem a Kościołem ormiańskim. Ormiański patriarcha Konstantynopola stwierdził: "Wiara w rzeczywistą obecność Jezusa Chrystusa w Eucharystii to czynnik, który znacząco zbliża do siebie Ormiański Apostolski Kościół Prawosławny i Ewangelicko-Luterański Kościół w Ameryce." oraz: "Utrzymujemy, że chleb i wino nie zmieniają się substancjonalnie, jednak nasz Pan jest w nich obecny. Kwestię komunii rozumiemy tak samo"[3]. Zbliżoną do luterańskiej koncepcje eucharystii uznają także kościoły anglikańskie i episkopalne.

Głoszona przez Lutra nauka o konsubstancjacji nie jest ogólnoprotestancką zasadą - np. Jan Kalwin uznawał tylko duchową obecność Chrystusa w Komunii a Ulrich Zwingli uznawał Komunię wyłącznie za symboliczną pamiątkę Ostatniej Wieczerzy.

Metodyści wierzą w rzeczywistą obecność ("społeczność") Ciała i Krwi Chrystusa w momencie spożywania konsekrowanego Chleba i Wina, lecz odżegnują sie od prób ścisłej definicji tej obecności.

Przypisy

  1. Manfred Uglorz: Świadectwo Lutra o Wieczerzy Pańskiej. W: Teologia wiary: teologia ks. Marcina Lutra i ksiąg wyznaniowych Kościoła luterańskiego. Manfred Uglorz (red.). Bielsko-Biała: Wydawnictwo „Augustana”, 2007. ISBN 83-88941-76-3.
  2. http://www.luteranie.pl/pl/index.php?D=1507 Luterańsko-prawosławna deklaracja o Eucharystii
  3. Artykuł w serwisie Kosciol.pl