Maria Fiodorowna (Dagmara Duńska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Maria Fiodorowna (Dagmar Duńska))
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy żony cara Aleksandra III. Zobacz też: Maria Fiodorowna, żona cara Pawła I.
Maria Fiodorowna
MakovskiyVE MariyaFedorGRM.jpg
Lesser CoA of the empress Maria Fiodorovna of Russia.svg
Cesarzowa Rosji
Okres panowania od 13 marca 1881
do 1 listopada 1894
Żona Aleksandra III Romanowa
Następczyni Aleksandra Fiodorowna
Dane biograficzne
Dynastia Holstein-Gottorp-Romanow
Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
Urodzona 26 listopada 1847
w Kopenhadze
Koronowana 27 maja 1883
Zmarła 13 października 1928
w Klampenborgu
Pochowana w Soborze św. św. Piotra i Pawła w Petersburgu
Ojciec Chrystian IX Duński
Matka Luiza Hessen-Kassel
Mąż Aleksander III Romanow
Dzieci Mikołaj, Aleksander, Jerzy, Ksenia, Michał, Olga
Odznaczenia
Order św. Katarzyny Męczennicy (Imperium Rosyjskie) Dama Orderu Królowej Marii Luizy (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Meksyk)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Maria Fiodorowna, urodzona jako Maria Zofia Fryderyka Dagmara, księżniczka Danii (ur. 26 listopada 1847 w Kopenhadze, zm. 13 października 1928 w Klampenborgu) – cesarzowa Rosji (ros. императрица) jako żona cesarza Aleksandra III.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Była czwartym dzieckiem króla Danii Chrystiana IX i jego żony królowej Luizy z Hesji-Kassel. Przeszła na wiarę prawosławną, otrzymując imię „Maria”. 24 października 1866 poślubiła wielkiego księcia Aleksandra Aleksandrowicza, przyszłego cesarza Rosji, Aleksandra III.

Mieli sześcioro dzieci:

  1. Mikołaja II, kolejnego cesarza Rosji
  2. Wielkiego księcia Aleksandra Aleksandrowicza (1869-1870)
  3. Wielkiego księcia Jerzego Aleksandrowicza (1871-1899), zmarłego młodo na gruźlicę
  4. Wielkiego księcia Michała (1878-1918), teoretycznie ostatniego cesarza Rosji i króla polskiego przez jeden dzień po abdykacji jego brata Mikołaja II, zamordowanego w czerwcu 1918 przez bolszewików
  5. Wielką księżną Ksenię Aleksandrownę (1875-1960)
  6. Wielką księżną Olgę Aleksandrownę (1882-1960)
Młoda Maria Fiodorowna

Maria była wychowywana w religii luterańskiej. Od najmłodszych lat uważana była za wielką piękność. Najpierw zaręczyła się z carewiczem Mikołajem. Jednak niedoszły mąż Dagmary zmarł na gruźlicę. Po śmierci Mikołaja przeszła na prawosławie i przyjęła imię Maria Fiodorowna. Wyszła za brata zmarłego carewicza, przyszłego Aleksandra III.

Małżeństwo Marii i Aleksandra okazało się bardzo udane. Carowa łagodziła despotyzm swego męża i starała się łagodzić represje męża w stosunku do Polaków. Mimo to Maria raczej nie mieszała się w sprawy polityczne. Faworyzowała swoich synów Mikołaja i Michała. Z córkami obchodziła się nieco gorzej. Zmusiła swoją córkę Olgę do poślubienia Piotra, księcia oldenburskiego, który był homoseksualistą.

Maria Fiodorowna nie była w najlepszych stosunkach z synową Aleksandrą Fiodorowną. Mąż Marii zmarł w 1894. Mimo że teraz Aleksandra była pierwszą kobietą w Rosji, Maria nie chciała pogodzić się z rolą cesarzowej wdowy. Sami Rosjanie raczej woleli „starą” carową niż „nową” (wyniosłą Niemkę).

Po obaleniu caratu w 1917 roku schroniła się na Krymie, znajdującym się pod władzą „Białych”, po czym wyemigrowała do Wielkiej Brytanii. Odpływając, poprosiła swoją wnuczkę, księżniczkę Irinę Aleksandrowną, by jak najdłużej podtrzymywała jej lornetkę. Chciała bowiem do ostatniej chwili patrzeć na ukochaną Rosję. Rząd siostrzeńca, Jerzego V, odmówił jej azylu. W 1919 powróciła do Danii, gdzie osiadła w pałacyku Hvidøre pod Kopenhagą, który posiadała wspólnie z siostrą Aleksandrą, żoną Edwarda VII. Hvidøre było do jej śmierci centrum politycznym „białej” emigracji rosyjskiej.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2006 trumna z jej zwłokami została przewieziona z Roskilde do Petersburga i wystawiona na łożu paradnym 26 tego miesiąca, dokładnie 140 lat po przybyciu cesarzowej do Rosji, po czym złożona 28 września w krypcie cesarskiej w soborze św. Piotra i Pawła u boku męża Aleksandra III. Udział w pogrzebie wzięli członkowie wielu dynastii europejskich, m.in. Fryderyk, następca tronu Danii, syn Małgorzaty II, były król Grecji Konstantyn II z małżonką Anną Marią, i Michał ks. Kentu. Wszyscy z nich pochodzą, tak jak Maria Fiodorowna, od „ojca Europy”, króla Danii Chrystiana IX.

Poprzednik
Maria Aleksandrowna
Coat of Arms of Russian Empire.svg Cesarzowa Rosji
1881-1894
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Aleksandra Fiodorowna