Katarzyna I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katarzyna I
cesarzowa Rosji
Caryca Katarzyna I
Cesarzowa (panująca) Rosji
Okres panowania od 1725
do 1727
Poprzednik Piotr I Wielki
Następca Piotr II Romanow
Cesarzowa Rosji
Okres panowania od 1721
do 1727
Żona Piotr I Wielki
Następca Katarzyna
Dane biograficzne
Urodzona 15 kwietnia 1683 lub 1684
Jēkabpils
Koronowana 18 maja 1724
Zmarła 17 maja 1727
Petersburg
Pochowana Sobór Pietropawłowski w Petersburgu
Mąż Johann Rabe
Piotr I Wielki
Dzieci Paweł
Piotr
Anna
Elżbieta
Natalia
Małgorzata
Piotr
Paweł
Natalia
Piotr
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Katarzyna I Aleksiejewna, ros. Екатерина I Алексеевна właściwie Marta Helena Skowrońska (ur. 5 kwietnia?/15 kwietnia 1683 lub 5 kwietnia?/15 kwietnia 1684 w Jēkabpils w Inflantach, zm. 6 maja?/17 maja 1727 w Petersburgu) – cesarzowa Rosji[1] w latach 1725-1727, żona Piotra I Wielkiego (1672-1725).

Dzieje[edytuj | edytuj kod]

Katarzyna była córką osiadłego na terenie dzisiejszej Łotwy prostego chłopa, mieszkańca Wielkiego Księstwa Litewskiego Samuela Skowrońskiego i otrzymała na chrzcie imię Marta. W wieku lat 17 najęła się na służbę do ewangelickiego pastora Glücka w inflanckim Marienburgu (obecnie Alūksne, Łotwa). W tym mieście poznała szwedzkiego dragona, ubogiego szlachcica nazwiskiem Johann Rabe, za którego wyszła za mąż. Po zdobyciu miasta przez wojska rosyjskie pracowała jako praczka w pułkowej pralni. Następnie trafiła na służbę do starego marszałka Borysa Szeremietiewa. U niego spotkał ją Aleksandr Mienszykow, wykupił od starego marszałka i w roku 1702 zabrał do Moskwy. Wówczas Marta przeszła na prawosławie i przyjęła imię – Katarzyna Aleksiejewna. Wkrótce została faworytą Mienszykowa (podobno miała z nim dwoje dzieci). W roku 1706 u Mienszykowa poznał Katarzynę car Piotr I i zakochał się w niej. Ogłosił ją swoją żoną w 1711, choć formalnie małżeństwo zostało zawarte w 1712 (niektóre źródła mówią o potajemnym ożenku w 1707). W 1724 mianował ją carycą i współregentką. Urodziła mu 11 dzieci, z których jednak tylko dwie córki dożyły dorosłego wieku. Zgodnie z testamentem Piotra I, tron carski po nim przejęła Katarzyna, która została koronowana jeszcze w 1724 r. Faktycznie rządy w jej imieniu sprawował książę Aleksander Mienszykow, który przewodniczył specjalnie utworzonej 6-osobowej Najwyższej Tajnej Radzie, będącej organem doradczym carycy. Katarzyna wkrótce ciężko zachorowała i umarła po dwóch latach rządów. Historia zanotowała tylko jedną istotną jej decyzję, zawartą w testamencie. Mianowicie wyraziła w nim wolę, aby następcą na tronie po jej śmierci został Piotr II Aleksiejewicz, wnuk Piotra I (po jego najstarszym synu z pierwszego małżeństwa – Aleksym). Po nim władcami miały być kolejno Anna, bratanica Piotra, i Elżbieta, córka Piotra I i Katarzyny. Druga córka tej pary, Anna, wyszła za Karla Friedricha księcia Holstein-Gottorp i była matką późniejszego cara Piotra III, a więc protoplastką wszystkich Romanowów od XVIII do XX wieku.

W 1726 odznaczona Orderem Orła Białego[2].

Dzieje Katarzyny I opisane zostały w powieści biograficznej Ellen Alpsten „Caryca” (tłum. Daria Kuczyńska-Szymala, Katowice 2011, Sonia Draga ISBN: 978-83-7508-374).

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

  Samuel Skowroński 1)
ur. ?
zm. ?
Elżbieta Moritz
lub Dorota Hann
ur. ?
zm. ?
     
   
Piotr I Wielki
ur. 30 V 1672
zm. 28 I 1725
OO   19 II 1712
Katarzyna I
ur. 5 / 15 IV 1685
zm. 6 / 17 V 1727
                   
                   
                   
Paweł
 ur. 1704
 zm. po 1707
 
Piotr
 ur. IX 1705
 zm. po 1707
 
Anna 2)
 ur. 7 / 28 II 1708
 zm. 4 / 15 V 1728
 
Elżbieta
 ur. 29 XII 1709
 zm. 5 I 1762
 
Natalia
 ur. 20 III 1713
 zm. 27 V 1715
 
                   
Małgorzata
 ur. 19 IX 1714
 zm. 7 VII 1715
 
Piotr
 ur. 27 X / 15 XI 1715
 zm. 25 IV lub 19 IV 1719
 
Paweł
 ur. 2 / 13 I 1717
 zm. 3 / 14 I 1717
 
Natalia
 ur. 19 / 31 VIII 1718
 zm. 4 / 15 III 1725
 
Piotr
 ur. 1719
 zm. 9 IX lub 7 X 1723
 
  1. litewski chłop osiadły w Inflantach
  2. matka Piotra III

gengen

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. tytuł nieuznawany przez Rzeczpospolitą
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 152.
Poprzednik
Piotr I Wielki
Coat of Arms of Russian Empire.svg Cesarz Rosji
1725-1727
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Piotr II Romanow
Poprzednik
-
Coat of Arms of Russian Empire.svg Cesarzowa Rosji
1721-1725
Coat of Arms of Russian Empire.svg Następca
Katarzyna II Wielka