Jarosław Marek Rymkiewicz

Jarosław Marek Rymkiewicz
Jarosław Marek Rymkiewicz, Warszawa, 21 maja 2006
Data i miejsce urodzenia	13 lipca 1935 Warszawa
Dziedzina sztuki	poezja, publicystyka, dramat
Ważne dzieła	Metafizyka Rozmowy polskie latem 1983 Zachód słońca w Milanówku
Galeria w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Jarosław Marek Rymkiewicz (ur. 13 lipca 1935 w Warszawie jako J.M. Szulc) – polski poeta, eseista, dramaturg, krytyk literacki i profesor nauk filologicznych.

Życiorys

Syn prozaika Władysława Szulca, pochodzenia niemiecko-polskiego i lekarki Hanny z Baranowskich herbu Tuhan, pochodzenia tatarsko-niemieckiego. Rodzina zmieniła nazwisko Szulc po niemieckim przodku pod wpływem wojennych przeżyć w połowie lat 40 (nazwisko Rymkiewicz było przedwojennym pseudonimem literackim Władysława Szulca). Po wojnie rodzina jego osiedliła się w Łodzi. Rodzice poety należeli do PZPR, a on sam do Związku Młodzieży Polskiej. W Łodzi Rymkiewicz uczęszczał do szkoły średniej, a następnie ukończył filologię polską na Uniwersytecie Łódzkim. W 1994 otrzymał tytuł naukowy profesora.

W 1957 wydał swój pierwszy tomik wierszy Konwencje. Jego program poetycki oparty jest na klasycyzmie rozumianym jako odwołanie się do tradycji literackiej i tworzenie na bazie odwołań do jej dorobku tak w sferze formy literackiej, jak i treści czy wątków. Jednak odwołania literackie, na jakich Jarosław Marek Rymkiewicz polega, to nie tradycyjny zestaw symboli sięgający do antyku, ale bogactwo form i charakterystyczne treści epoki baroku. Ten program poetycki wyraził on w książce Czym jest klasycyzm. Manifesty poetyckie z 1967 roku. Zainteresowanie wątkami barokowymi przejawia się w wykorzystywaniu filozoficznych aspektów śmierci, przemijania biologicznego i przemijania w kulturze.

Jarosław Marek Rymkiewicz zajmuje się także tłumaczeniem. Tłumaczył m.in. poezję anglo-amerykańską – Thomasa S. Eliota, Wallace Stevensa, oraz hiszpańską – Federico García Lorca, Pedro Calderón de la Barca (imitacja Życie snem, 1969).

W 2003 został laureatem Nagrody literackiej Nike za tom wierszy Zachód słońca w Milanówku. Jest pracownikiem Instytutu Badań Literackich PAN oraz członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Członek Rady Programowej Centrum Nauki Kopernik. W 2010 wszedł w skład komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich.

Utwory

Zbiory wierszy

Tomiki poetyckie

• Konwencje, 1957 (Wydawnictwo Łódzkie)
• Człowiek z głową jastrzębia, 1960 (Wydawnictwo Łódzkie)
• Metafizyka, 1963 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Animula, 1964 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Anatomia, 1970 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Co to jest drozd, 1973 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Thema Regium, 1978 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Ulica Mandelsztama i inne wiersze z lat 1979 – 1983, 1983 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Mogiła Ordona i inne wiersze z lat 1979 – 1984, 1984 (Warszawska Niezależna Oficyna Wydawnicza Poetów i Malarzy "Przedświt")
• Moje dzieło pośmiertne, 1993 (Wydawnictwo Znak)
• Znak niejasny, baśń półżywa, 1999 (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Zachód słońca w Milanówku, 2002, (Wydawnictwo Sic!)
• Do widzenia gawrony, 2006 (Wydawnictwo Sic!)

Poezje wybrane

• Wybór wierszy, 1976 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Poezje wybrane, 1981 (Wydawnictwo LSW)
• Cicho ciszej. Wybrane wiersze z lat 1963-2002, 2003 (Wydawnictwo Sic!)
• Wiersze polityczne, 2010 (Wydawnictwo Sic!)

Książki eseistyczne

Szkice historycznoliterackie

Cykl "Jak bajeczne żurawie"

• Żmut, 1987 (Wydawnictwo Sic!)
• Baket, 1989 (Wydawnictwo Aneks)
• Kilka szczegółów, 1994 (Wydawnictwo Arcana)
• Do Snowia i dalej, 1996 (Wydawnictwo Arcana)

Powieści encyklopedyczne

• Leśmian. Encyklopedia, 2001 (Wydawnictwo Sic!)
• Słowacki. Encyklopedia, 2004 (Wydawnictwo Sic!)

Inne

• Czym jest klasycyzm: manifesty poetyckie, 1967 (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Myśli różne o ogrodach, 1968 (Wydawnictwo Sic!)
• Aleksander Fredro jest w złym humorze, 1977 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Juliusz Słowacki pyta o godzinę, 1982 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Przez zwierciadło, 2003 (Wydawnictwo Znak)

Szkice historyczne

• Wielki Książę z dodaniem rozważań o istocie i przymiotach ducha polskiego, 1983 (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Wieszanie, 2007, (Wydawnictwo Sic!)
• Kinderszenen 2008, (Wydawnictwo Sic!)
• Samuel Zborowski 2010, (Wydawnictwo Sic!)

Powieści

• Rozmowy polskie latem 1983, 1984 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Umschlagplatz, 1988 (Wydawnictwo JMJ)

Sztuki teatralne

Dramaty antyczne

• Eurydyka, czyli każdy umiera tak, jak mu wygodniej ("Dialog" 9/1957)
• Odys w Berdyczowie ("Dialog" 3/1958)

Komedie

• Król w szafie ("Dialog" 6/1960)
• Lekcja anatomii profesora Tulpa: według Rembrandta ("Dialog" 7/1964)
• Kochankowie piekła: tragifarsa w dwóch aktach wg Calderona, 1972 (Wydawnictwo Czytelnik 1975 r.)
• Król Mięsopust, 1970 (wydana przez Wydawnictwo Łódzkie wraz z komedią Porwanie Europy w 1977 r.)
• Porwanie Europy, 1971 (wydana przez Wydawnictwo Łódzkie wraz z komedią Król Mięsopust w 1977 r.)
• Niebiańskie bliźnięta, 1973 ("Dialog" 10/1973)
• Ułani, 1975 (wydane wraz z komedią Dwór nad Narwią jako Dwie komedie przez Wydawnictwo Czytelnik w 1980 r.)
• Dwór nad Narwią, 1979 (wydane wraz z komedią Ułani jako Dwie komedie przez Wydawnictwo Czytelnik w 1980 r.)

Imitacje

• Kwiat nowy starych romanc czyli imitacje i przekłady hiszpańskich romances, 1966 (Wydawnictwo Czytelnik)

Przekłady

Samodzielne

• 44 wiersze i kilka fragmentów Osipa Mandelsztama (także komentarz), 2009 (Wydawnictwo Sic!)
• Wiersze Wallace'a Stevensa (także wybór i słowo wstępne), 1969 (Państwowy Instytut Wydawniczy)

Zbiorowo

• Trzy baśnie Gustave'a Flabuerta (wraz z Renatą Lis), 2009 (Wydawnictwo Sic!)

Imitacje

• Życie jest snem Calderona de la Barki, 1971 (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Księżniczka na opak wywrócona Calderona de la Barki, 1973 (Wydawnictwo Czytelnik)
• Niewidzialna kochanka czyli Hiszpańskie czary Calderona de la Barki

Redakcja

Samodzielnie

• Wiersze i powieści poetyckie Adama Mickiewicza, 1998 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Wiersze i poematy Juliusza Słowackiego, 1999 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Dramaty Juliusza Słowackiego, 1999 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Komedie Aleksandra Fredry, 2000 (Wydawnictwo Sic!)
• Komedie; Trzy po trzy; Zapiski starucha Aleksandra Fredry, 2000 (Wydawnictwo Świat Książki)

Zbiorowo

• Mickiewicz. Encyklopedia (wraz z Dorotą Siwicką, Aliną Witkowską oraz Martą Zielińską), 2010 (Wydawnictwo Świat Książki)

Posłowie, słowo wstępne etc.

• Poezje Artura Międzyrzeckiego (przedmowa), 1980 (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Pan Tadeusz Adama Mickiewicza (przedmowa), 1997 (Wydawnictwo Literackie)
• Dziady Adama Mickiewicza, 1998 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Wiersze i powieści poetyckie Adama Mickiewicza, 1998 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Wiersze i poematy Juliusza Słowackiego, 1999 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Dramaty Juliusza Słowackiego, 1999 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Komedie Aleksandra Fredry, 2000 (Wydawnictwo Sic!)
• Komedie; Trzy po trzy; Zapiski starucha Aleksandra Fredry, 2000 (Wydawnictwo Świat Książki)
• Wielka encyklopedia Polski (słowo wstępne w tomie I.), 2004 (Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński)

Źródła

• Jarosław Marek Rymkiewicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)
• Katarzyna Batora, Rymkiewicz Jarosław Marek, ur. 1935, poeta, dramatopisarz, historyk literatury, tłumacz, w: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, tom VII: R–Sta (pod redakcją Jadwigi Czachowskiej i Alicji Szałagan), Warszawa 2001, s. 142–146

Linki zewnętrzne

• Adam Dennison, O muzyce w "Zachodzie słońca w Milanówku" Jarosława Marka Rymkiewicza