Odporyszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odporyszów
Sanktuarium Matki Boskiej w Odporyszowie
Sanktuarium Matki Boskiej w Odporyszowie
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Żabno
Wysokość 224 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 913[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-240
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0838039
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Odporyszów
Odporyszów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Odporyszów
Odporyszów
Ziemia 50°09′04,0″N 20°54′46,9″E/50,151111 20,913028
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Odporyszówwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Przez wieś przebiega Droga wojewódzka nr 975 975. W centrum Odporyszowa stoi barokowa świątynia pw. Oczyszczenia NMP. Kustoszami sanktuarium są Księża Misjonarze św. Wincentego à Paulo. W Odporyszowie mieści się również Młodzieżowy Ośrodek Rozwoju Społecznego prowadzony przez Fundację Rozwoju Społecznego DEMOS.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Na północny zachód od Tarnowa w odległości kilkunastu kilometrów na piaszczystej wyżynie wznoszącej się 224m nad poziomem morza leży mała wioska Odporyszów. Wyżyna ta jak się wydaje jest pochodzenia wydmowego. Odporyszów leży na prawym brzegu rzeczki Żabnicy, dopływu Brnia. Graniczny na wschodzie ze wsią Morzychna, od południa z Sieradzą, od zachodu z miastem Żabnem i wsią podlesie Dębowe, a od północy z wsią Borkiem i Buczem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą wzmiankę o Odporyszowie mamy w dokumencie wydanym w Krakowie z dnia 26 stycznia 1385r, przez królową Jadwigę wspomnianemu już Spytkowi z Melsztyna, nadającym prawa magdeburskie dla jego miast Żabna i Brzeska oraz imiennie wymienionych wsi. W tym dokumencie niema żadnych wzmianek czy Odporyszów był już wtedy parafią albo czy istniał kościół. Pierwsza nazwa wsi brzmiała Opporzissov, później Oparzischów, Opporyszów a wreszcie po roku 1572 Odporyszów. Ta ostatnia miała się kształtować po odparciu napadu Tatarów.

Odporyszów leżący po prawej stronie Wisły, znalazł się w rękach Austrii. Rząd austriacki sprawiał trudność biskupowi w rządzeniu częścią Diecezji krakowskiej która została wcielona do cesarstwa austriackiego.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

Dokładnej daty powstania parafii Odporyszowskiej nie znamy. W archiwum kurii Diecezjalnej w Tarnowie znajdują się wprawdzie akty fundacji parafii odporyszowskiej, są to jednak falsyfikaty z połowy XVIII wieku wykonane przez Stanisława Morawskiego w Krakowie. Fałszywy dokument sporządzono po I Rozbiorze Polski. Dokładniejsze dane o parafii odporyszowskiej mamy u Jana Długosza w XV wieku. W tym czasie istniał tam kościół parafialny drewniany pod wezwaniem św Małgorzaty Panny i Męczenniczki.

Ludzie związani z Odporyszowem[edytuj | edytuj kod]

Wieloletnim wójtem gminy Odporyszów w XIX wieku był Wojciech Augustyński. Jego synami byli: Stanisław (1869-1949, urzędnik, działacz społeczny, poseł na Sejm III kadencji II RP), Jan (1878-1943, nauczyciel, wiceprezes Zarządu Gdańskiej Macierzy Szkolnej, dyrektor Gimnazjum Polskiego w Gdańsku), Władysław (1880-1939, sędzia i adwokat w Katowicach), Marcin (1882-1965, właściciel gospodarstwa w Odporyszowie), Józef (1887-1969, rolnik, sybirak), Zygmunt (1890-1959, prawnik, dziennikarz, działacz konspiracyjny podczas wojny, więzień polityczny).

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy