Pistolet maszynowy Owen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Owen Machine Carbine
Owen Gun (AWM 018320).jpg
Żołnierze australijscy z pm Owen podczas patrolu na Nowej Brytanii
Dane podstawowe
Państwo  Australia
Rodzaj pistolet maszynowy
Historia
Prototypy 1941
Produkcja seryjna 19421944
Wyprodukowano 45 477 egz.
Dane techniczne
Kaliber 9 mm
Nabój 9 mm Parabellum
Magazynek pudełkowy, 33 nab.
Wymiary
Długość 806 mm
Długość lufy 247 mm
Masa
broni 3,47 – 4,24 kg (niezaładowanej)
Inne
Prędkość pocz. pocisku 380 m/s
Szybkostrzelność teoretyczna 380 – 700 strz./min
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Owen Machine Carbineaustralijski pistolet maszynowy produkowany w czasie drugiej wojny światowej, w wojsku australijskim znany jako Owen gun.

Historia konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

W 1941 roku australijskie siły zbrojne posiadały dwa pistolety maszynowe (MP 18 i MP 28 II) zakupione kilka lat wcześniej w III Rzeszy. W obliczu narastającego napięcia międzynarodowego Australijczycy zwrócili się z prośbą o dostawy tego rodzaju broni do Wielkiej Brytanii i USA, ale kraje te same miały problemy z zapewnieniem dostaw odpowiedniej ilości pistoletów maszynowych własnym armiom.

W związku z tym w Australii podjęto decyzję o opracowaniu własnego wzoru pistoletu maszynowego. W celu przyspieszenia prac sięgnięto po opatentowany 28 listopada 1941 roku pistolet maszynowy skonstruowany przez Evelyna Owena. Na zamówienie armii firma Lysaghts Newcastle Works Ltd. z Port Kembla w Nowej Południowej Walii wykonała serię 100 pistoletów maszynowych w wersjach 9 x 19 mm Parabellum (50 szt.), 7,65 x 17 mm SR Browning (10 szt.), 9 x 17 mm Short (20 szt.) i .45 ACP (20 szt.). Po testach do produkcji seryjnej skierowano 28 listopada 1941 roku wersję strzelającą nabojem Parabellum.

Do kwietnia 1942 roku wyprodukowano 4800 sztuk pierwszej seryjnej wersji oznaczonej jako Owen Mk 1/42. W 1943 roku rozpoczęto wytwarzanie wersji Mk 1/43 (o zmniejszonej masie). W tym samym roku powstała wersja Mk 2/43 ale wyprodukowano tylko 202 egzemplarze tej wersji po czym wznowiono produkcję wersji Mk 1/43. W 1944 roku powstała wersja Mk 1/44 posiadająca na lufie mocowanie bagnetu.

Produkcję Owenów zakończono we wrześniu 1944 roku po wyprodukowaniu 45 477 sztuk tej broni.

Charakterystyczną cechą pistoletu maszynowego Owen było umieszczenie gniazda magazynka na górze komory zamkowej. Układ taki wybrano żeby umożliwić strzelcowi przyjmowanie niskiej pozycji strzeleckiej leżąc, a jednocześnie uniknąć magazynka dołączanego od boku broni (wystający w bok magazynek w czasie działań w dżungli często zahaczał o rośliny). Owen był też pierwszą bronią fabrycznie malowaną pokryciem w kolorach kamuflażowych.

Oweny cieszyły się dużym uznaniem żołnierzy australijskich i były uważane za lepsze od Austenów.

W 1952 roku pozostające w uzbrojeniu Oweny poddano modernizacji. W 1962 roku do uzbrojenia wprowadzono następcę Owena pistolet maszynowy F1 (także z magazynkiem dołączanym od góry broni). Jednak jeszcze pod koniec lat sześćdziesiątych Oweny były używane przez żołnierzy australijskich walczących w Wietnamie.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Owen Mk 1/42 – pierwsza wersja seryjna. Komora mechanizmu spustowego tłoczona z blachy, kolba ramowa wygięta z płaskownika, na lufie żebra przyspieszające chłodzenie.
  • Owen Mk 1/43 – uproszczona wersja o zmniejszonej masie. Komora mechanizmu spustowego wykonana z płaskowników (boki częściowo zakryte blachą, kolba drewniana, lufa bez żeber).
  • Owen Mk 1/44 – Mk 1/43 z dodanym uchwytem do mocowania bagnetu z karabinu No.I Mk III.
  • Owen Mk 1 (wersja z 1952 roku) – pistolety maszynowe tej wersji powstawały przez modernizację starszych modeli. Posiadały komorę mechanizmu spustowego tłoczoną z blachy (kształt jak w wersji Mk 1/42, ale z cieńszej blachy), lufę i kolbę z modelu Mk 1/44 i specjalną pokrywkę zasłaniającą szczelinę komory zamkowej w której poruszała się rękojeść napinania zamka (pokrywka chroniła wnętrze komory zamkowej przed zanieczyszczeniami i zabezpieczała broń przed przypadkowymi wystrzałami w wyniku upadku broni).
  • Owen Mk 2/43 – eksperymentalna wersja wyposażona w zmniejszona komorę mechanizmu spustowego i drewnianą kolbę (o innym kształcie i sposobie zamocowania niż w Mk 1)

Opis techniczny[edytuj | edytuj kod]

Pistolet maszynowy Owen Mk 1/44 był indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o odrzut swobodny zamka. Strzelanie z zamka otwartego. Zamek dwuczęściowy składał się z trzonu otoczonego sprężyną powrotną, na który nasuwana była przednia część o o większej średnicy i masie. Obie części zamka były połączone kołkiem. Zasilanie z magazynka o pojemności 33 naboi, dołączanego od góry broni. Bezpiecznik-przełącznik rodzaju ognia po lewej stronie nad chwytem pistoletowym. Przyrządy celownicze składają się z muszki i stałego celownika przeziernikowego (nastawa 100 jardów). Owen posiadał przedni chwyt i stałą kolbę drewnianą.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Wzór Owen Mk 1/42 Owen Mk 1/43 Owen Mk 2/43
Nabój 9 × 19 mm Parabellum 9 × 19 mm Parabellum 9 × 19 mm Parabellum
Masa broni nie załadowanej (kg) 4,24 3,99 3,47
Długość broni (mm) 806 806 806
Długość lufy (mm) 247 247 247
Prędkość początkowa pocisku (m/s) 380 380 380
Szybkostrzelność teoretyczna (strz./min) 700 680 600

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]