Prefekt pretorianów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Insygnia prefekta pretorianów

Prefekt pretorianów (łac. praefectus praetorio) był jednym z najwyższych urzędników cesarskich w starożytnym Rzymie.

Pierwotnie pełnił funkcję dowódcy gwardii przybocznej cesarza (cohors praetoria), z czasem stał się drugą po cesarzu osobą w państwie m.in. dzięki uzyskaniu dowództwa nad wojskami Italii (był odpowiedzialny za stacjonujący w Alba pod Rzymem legion II Parthica) i obejmując kierownictwo całej administracji. Od pierwszej połowy III w. n.e. jego rozporządzenia miały moc ogólnie obowiązującą. W rękach prefekta pretorianów została także skupiona władza sądownicza w zastępstwie cesarza. Aby zapobiec zamachom organizowanym przez dzierżących w swym ręku dużą władzę prefektów pretorianów, cesarze zaczęli mianować po dwóch prefektów. W związku z ich uprawnieniami sądowniczymi stanowisko jednego z nich zajmował zwykle prawnik. Po reformie administracyjnej Konstantyna w IV w. n.e. prefekci pretorianów stali na czele dużych jednostek administracyjnych – prefektur (4 w całym imperium: praefectura praetorio per Orientem, per Illyricum, Italiae et Galliarum).

Przed wyniesieniem na cesarski tron prefektem pretorianów byli: Tytus, Makrynus i Filip Arab. Do najbardziej wpływowych prefektów pretorianów należeli: Aemilius Papinianus, Ulpian Domicjusz, Lucjusz Eliusz Sejan, Sekstus Afraniusz Burrus, Lucjusz Fulwiusz Plautianus.

Lista prefektów[edytuj | edytuj kod]

Prefekci pretorianów w latach 2 p.n.e. – 312 n.e.
Imię prefekta Cesarz
Publius Aper Oktawian August
Kwintus Ostorius Scapula
Waleriusz Ligur
Lucjusz Strabo Oktawian August, Tyberiusz
Lucjusz Eliusz Sejan Tyberiusz
Kwintus Sutoriusz Makron Tyberiusz, Kaligula
Rufriusz Pollio Klaudiusz
Kantoniusz Justus
Rufiusz Crispinus
Lucjusz Geta
Sekstus Afraniusz Burrus Klaudiusz, Neron
Feniusz Rufus Neron
Ofoniusz Tygellinus
Nimfidiusz Sabinus
Korneliusz Laco Galba
Plocjusz Firmus Oton
Licyniusz Proculus
Publiusz Sabinus Witeliusz
Juniusz Priscus
Tyberiusz Juliusz Aleksander Wespazjan
Ariusz Varus
Arecynus Clemens
Tytus
Korneliusz Fuscus Domicjan
Casperius Aelianus
Norbanus
Petroniusz Secundus
Casperius Aelianus Nerwa
Suburanus Trajan
Klaudiusz Livianus
S. Sulpiciusz Similis
C. Septiciusz Clarus Hadrian
Marcjusz Turbo
Gajusz Maximus Hadrian, Antonin Pius
Tatiusz Maximus Antonin Pius
Fabiusz Cornelius
Furius Victorinus Antonin Pius, Marek Aureliusz
Makrinus Vindex Marek Aureliusz
Baseusz Rufus
Taruteniusz Paternus Marek Aureliusz, Kommodus
Tygidiusz Perennis Kommodus
Marcus Aurelius Cleander
Lucjusz Julianus
Emiliusz Laetus Kommodus, Didiusz Julianus
Flawiusz Genialis Didiusz Julianus
Tulliusz Crispinus
Weteriusz Macrinus Septymiusz Sewer
Lucjusz Fulwiusz Plautianus
Aemilius Papinianus Septymiusz Sewer, Karakalla
Marcus Opellius Macrinus Karakalla
Ulpiusz Julianus Makrynus
Julianus Nestor
Waleriusz Comazon Eutychchianus Heliogabal
Antiochianus
Ulpian Sewer Aleksander
Iulius Paulus
P. Eliusz Vitalianus Maksymin Trak
Filip Arab Gordian III
Gajusz Juliusz Priscus Filip Arab
Aureliusz Heraclianus Galien
Florianusz Tacyt
Karus Probus
Aper Karus, Karynus, Numerian
Aristobulus Numerian, Dioklecjan
Afraniusz Hannibalianus Dioklecjan
Konstancjusz Chlorus
Asklepiodotus
Rufiusz Volusianus Maksencjusz
Publiusz Cornelius Anullinus