Tytus Flawiusz
| Tytus | |
 |
|
| Imiona | Titus Flavius Sabinus Vespasianus |
| Panował jako | Imperator Titus Caesar Vespasianus Augustus |
| zaliczony w poczet bogów jako Divus Titus | |
| Czas panowania | 24 czerwca 79 r. - 13 września 81 r. |
| Dynastia | flawijska |
| Data urodzin | 30 grudnia 39 r. - Rzym |
| Data śmierci | 13 września 81 r. - Aquae Cutiliae |
| Moneta | |
 |
|
| Lista cesarzy rzymskich | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Tytus Flawiusz, Titus Flavius Sabinus Vespasianus (ur. 30 grudnia 39 n.e., zm. 13 września 81 n.e.) – urodzony w Rzymie syn cesarza Wespazjana i Domitilli Starszej. Starszy brat Domicjana i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski od 24 czerwca 79 n.e. do 13 września 81 n.e.
Spis treści |
Kariera wojskowa [edytuj]
W dzieciństwie wychowywał się razem z synem cesarza Klaudiusza i Messaliny Brytanikiem i cudem uniknął śmierci, gdy tamten został otruty przez Nerona. Tytus wypił tylko mały łyk podanej im potrawy i przez długi okres chorował. W roku 57 zaciągnął się do jednego z legionów nadreńskich, gdzie służył w stopniu trybuna. W roku 59 powrócił do Rzymu, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Na Wschodzie przebywał od roku 66 do czerwca 71[1]. Od 67 razem z ojcem Wespazjanem tłumił powstanie żydowskie w Palestynie. Od 69 r. prowadził działania samodzielnie, gdyż sam Wespazjan został w Aleksandrii obwołany imperatorem. Tytus zakończył wojnę żydowską (66-70) zdobywając i burząc Jerozolimę. W początkowym etapie działań oblężniczych został odcięty od eskorty i omal nie wzięto go do niewoli[2]. Po stłumieniu powstania żydowskiego ani Tytus, ani jego ojciec, Wespazjan, nie przyjęli tytułu Iudaicus prawdopodobnie dlatego, aby nie drażnić żydowskiej diaspory[3][4]. Podczas rządów ojca, piastował urząd prefekta pretorianów i jak pisze Swetoniusz, wsławił się bezwzględnością w walce z przeciwnikami, m.in. kazał zamordować dawnego dowódcę Witeliusza - Aulusa Cecynę.
Panowanie [edytuj]
Po wstąpieniu na tron okazał się jednak władcą łagodnym i wyrozumiałym. Swetoniusz nazywa go umiłowaniem i rozkoszą rodzaju ludzkiego (amor et deliciae generis humani). Przychylnie oceniają go także późniejsi rzymscy pisarze[5]. Pewnego razu, gdy cesarz uświadomił sobie, że niczego dobrego nie uczynił w tym dniu dla poddanych, miał zawołać Przyjaciele, straciłem dzień! (Amici, diem perdidi!). Za jego panowania nastąpiła erupcja Wezuwiusza (79) w Rzymie wybuchł groźny pożar i zaraza (80), zostało również ukończone Koloseum.
Zmarł w rodzinnej posiadłości w Raete po krótkiej chorobie, najprawdopodobniej była to febra. Nie brak również domysłów, iż to Domicjan go otruł. Umarł nie dokończając zdanie: W jednym tylko zawiniłem. Nie wyjawił, co to było[6][a]. Tytus bardzo zgodnie współrządził z Senatem, dlatego doczekał się życzliwych opinii rzymskich historyków. Podobno też nie znosił krwi na arenie i nie pozwolił nigdy, by w jego obliczu dobijano rannych gladiatorów. Umiał śpiewać i grać na lirze, układał dobre wiersze, był też zdumiewająco zdolnym stenotypistą.
Małżeństwa i dzieci [edytuj]
- 1: Arrecina Tertulla
- 2: Marcia Furnilla
- jego kochanką była Berenika (księżniczka Judei)
Uwagi
- ↑ Spekulacji jest wiele, i poza osobą Domicjana mogło chodzić o: zburzenie świątyni w Jerozolimie, zabicie Cecyny, porzucenie Berenike (Ch. L. Murison, Rebellion and reconstruction. Galba to Domitian. An historical commentary on Cassius Dio's Roman History, books 64 - 67 (A. D. 68 - 97), Atlanta 1999, s. 202).
Przypisy
- ↑ B. W. Jones, The Emperos Titus, London - Sydney - New York 1984, s. 34 - 76.
- ↑ Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 3, s. 663.
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 65.7.2, UAM, Poznań 2011, przypis 24, 40.
- ↑ Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 4, s. 6.
- ↑ Sekstus Aureliusz Wiktor (Ksiega o cezarach 10, 1-4) w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010
- ↑ Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 66.26.3, UAM, Poznań 2011, przypis 134, s. 129.
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
- Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
- Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
- Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
- Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.10, Polskie Media Amer.Com, ss. 165, ISBN 83-7425-365-7
- Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
- Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.
Linki zewnętrzne [edytuj]
| Poprzednik Wespazjan |
 |
Cesarz rzymski 79 - 81 |
|
Następca Domicjan |
