Tytus Flawiusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tytus
Head Titus Glyptothek Munich 338.jpg
Imiona Titus Flavius Sabinus Vespasianus
Panował jako Imperator Titus Caesar Vespasianus Augustus
zaliczony w poczet bogów jako Divus Titus
Czas panowania 24 czerwca 79 r.13 września 81 r.
Dynastia flawijska
Data urodzin 30 grudnia 39 r.Rzym
Data śmierci 13 września 81 r.Aquae Cutiliae
Moneta
Titus aureus Venus.png
Lista cesarzy rzymskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tytus Flawiusz, Titus Flavius Sabinus Vespasianus (ur. 30 grudnia 39 n.e., zm. 13 września 81 n.e.) – urodzony w Rzymie syn cesarza Wespazjana i Domitilli Starszej. Starszy brat Domicjana i Domitilli Młodszej. Cesarz rzymski od 24 czerwca 79 n.e. do 13 września 81 n.e.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

W dzieciństwie wychowywał się razem z synem cesarza Klaudiusza i Messaliny Brytanikiem i cudem uniknął śmierci, gdy tamten został otruty przez Nerona. Tytus wypił tylko mały łyk podanej im potrawy i przez długi okres chorował. W roku 57 zaciągnął się do jednego z legionów nadreńskich, gdzie służył w stopniu trybuna. W roku 59 powrócił do Rzymu, gdzie rozpoczął studia prawnicze. Na Wschodzie przebywał od roku 66 do czerwca 71[1]. Od 67 razem z ojcem Wespazjanem tłumił powstanie żydowskie w Palestynie. Od 69 r. prowadził działania samodzielnie, gdyż sam Wespazjan został w Aleksandrii obwołany imperatorem. Tytus zakończył wojnę żydowską (66-70) zdobywając i burząc Jerozolimę. W początkowym etapie działań oblężniczych został odcięty od eskorty i omal nie wzięto go do niewoli[2]. Po stłumieniu powstania żydowskiego ani Tytus, ani jego ojciec, Wespazjan, nie przyjęli tytułu Iudaicus prawdopodobnie dlatego, aby nie drażnić żydowskiej diaspory[3][4]. Podczas rządów ojca, piastował urząd prefekta pretorianów i jak pisze Swetoniusz, wsławił się bezwzględnością w walce z przeciwnikami, m.in. kazał zamordować dawnego dowódcę WiteliuszaAulusa Cecynę.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Po wstąpieniu na tron okazał się jednak władcą łagodnym i wyrozumiałym. Swetoniusz nazywa go umiłowaniem i rozkoszą rodzaju ludzkiego (amor et deliciae generis humani). Przychylnie oceniają go także późniejsi rzymscy pisarze[5]. Pewnego razu, gdy cesarz uświadomił sobie, że niczego dobrego nie uczynił w tym dniu dla poddanych, miał zawołać Przyjaciele, straciłem dzień! (Amici, diem perdidi!). Za jego panowania nastąpiła erupcja Wezuwiusza (79) w Rzymie wybuchł groźny pożar i zaraza (80), zostało również ukończone Koloseum.

Zmarł w rodzinnej posiadłości w Raete po krótkiej chorobie, najprawdopodobniej była to febra. Nie brak również domysłów, iż to Domicjan go otruł. Umarł, nie dokończywszy zdania: W jednym tylko zawiniłem. Nie wyjawił, co to było[6][a]. Tytus bardzo zgodnie współrządził z Senatem, dlatego doczekał się życzliwych opinii rzymskich historyków. Podobno też nie znosił krwi na arenie i nie pozwolił nigdy, by w jego obliczu dobijano rannych gladiatorów. Umiał śpiewać i grać na lirze, układał dobre wiersze, był też zdumiewająco zdolnym stenotypistą.

Małżeństwa i dzieci[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Spekulacji jest wiele, i poza osobą Domicjana mogło chodzić o: zburzenie świątyni w Jerozolimie, zabicie Cecyny, porzucenie Berenike (Ch. L. Murison, Rebellion and reconstruction. Galba to Domitian. An historical commentary on Cassius Dio's Roman History, books 64 - 67 (A. D. 68 - 97), Atlanta 1999, s. 202).

Przypisy

  1. B. W. Jones, The Emperos Titus, London - Sydney - New York 1984, s. 34 - 76.
  2. Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 3, s. 663.
  3. Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 65.7.2, UAM, Poznań 2011, przypis 24, 40.
  4. Prof. Dr. H. Graetz, Historja Żydów, przełożył St. Szenhak, Judaica, Warszawa 1929, t. 4, s. 6.
  5. Sekstus Aureliusz Wiktor (Ksiega o cezarach 10, 1-4) w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010
  6. Kasjusz Dion, Historia rzymska ks. 66.26.3, UAM, Poznań 2011, przypis 134, s. 129.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
  • Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
  • Praca zbiorowa, 2006, Wielka Historia Świata, t.10, Polskie Media Amer.Com, ss. 165, ISBN 83-7425-365-7
  • Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
  • Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Tytusa Flawiusza


Poprzednik
Wespazjan
Imperatores Romani.svg Cesarz rzymski
7981
Imperatores Romani.svg Następca
Domicjan