Witeliusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witeliusz
Pseudo-Vitellius Louvre MR684.jpg
Imiona Aulus Vitellius
Panował jako Aulus Vitellius Germanicus Imperator Augustus
niezaliczony w poczet bogów
Czas panowania 3 stycznia 69 r.21 grudnia 69 r.
Data urodzin 24 września 15 r.
Data śmierci 21 grudnia 69 r.Rzym
Moneta
Vittelius monnaie ag1.JPG
Lista cesarzy rzymskich
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Aulus Vitellius Germanicus (ur. 24 września 15, zm. 21 grudnia 69 w Rzymie ) – cesarz rzymski w 69 roku, roku czterech cesarzy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Lucjusza Witeliusza, trzykrotnego konsula, i Sekstylii. Witeliusz sprawował urząd konsula w 48 r., a w latach 61-62 – prokonsula w Afryce. W grudniu 68 został dowódcą legionów w Germanii.

Został obwołany cesarzem przez swoje oddziały (pod dowództwem Fabiusa Valensa) w dniu 2 stycznia 69 roku. Oddziały Witelliusza ruszyły na Rzym przeciwko cesarzowi Galbie, lecz 15 stycznia Galba został zabity i nowym cesarzem został Marek Salwiusz Oton. Nad rzeką Pad niedaleko Cremony (Bedriacum) doszło do bitwy 14 kwietnia 69 roku, którą Oton przegrał, a następnie popełnił samobójstwo 16 kwietnia. Po zwycięstwie swoich legionów Witelliusz wyruszył do Rzymu.

Nie wszyscy podporządkowali się jednak nowemu cesarzowi. Legiony w Egipcie postanowiły wybrać własnego cesarza. Ich wybór padł na Wespazjana, który właśnie przebywał w Palestynie, gdzie pacyfikował powstanie żydowskie. Ich wybór poparły prawie natychmiast legiony w Judei i Syrii.

Dowodzone przez Mucianusa legiony syryjskie ruszyły na Bałkany, gdzie dołączyły do nich legiony naddunajskie pod wodzą Antoniusza Primusa (dowódcy 6. legionu z Pannonii) i Corneliusa Fuscusa (prokonsula z Illyricum). 24 października 69 roku doszło pod Cremoną do bitwy, którą wojska Witeliusza przegrały, a miasto zostało zajęte i zniszczone. Walki trwały do grudnia, gdy legiony naddunajskie doszły do Rzymu, gdzie miasto zostało zdobyte. W grudniu zwolennicy Wespazjana opanowali Rzym i obalili Witeliusza. Jak podaje Swetoniusz, a za nim Aureliusz Wiktor, sam Witeliusz został torturowany, następnie z pętlą na szyi w poniżający sposób zawleczony do Schodów Gemońskich, a w końcu zmasakrowane ciało na haku wrzucono do Tybru[1].

Był dwukrotnie żonaty:

  • 1. z Petronią (ślub i rozwód przed wstąpieniem na tron – miał z nią syna),
  • 2. z Galerią (ślub przed wstąpieniem na tron – miał z nią syna, Witeliusza Germanika i nieznaną z imienia córkę).

Jego rządy charakteryzowały się wielką rozrzutnością w dziedzinie życia pałacowego. Bez przerwy biesiadował. Jadł co najmniej trzy razy dziennie: śniadania, obiady, wieczerze i uczty. Często wymiotował, aby móc jeść dalej i więcej. Różnorodność i ilość potraw przewyższała pojęcie zwykłego Rzymianina. Do rekordów należy uczta, na której podano 2000 najwyborniejszych ryb i 7000 sztuk różnego ptactwa. Witeliusz chciał mieszkać jak nikt przed nim. Złoty Dom budowany przez Nerona, pełen ozdób i przepychu, uznał za ubogi. Obliczono, że przez krótki czas jego panowania na osobiste zbytki władcy wydano około 900 000 000 sestercji.

Przypisy

  1. Swetoniusz, Witeliusz 17; Aureliusz Wiktor Księga o cezarach 8, 6. w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Max Cary, Howard Hayes Scullard, Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
  • Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
  • Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
  • Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Oton
Imperatores Romani.svg Cesarz rzymski
69
Imperatores Romani.svg Następca
Wespazjan