Witeliusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Witeliusz
Pseudo-Vitellius Louvre MR684.jpg
Imiona Aulus Vitellius
Panował jako Aulus Vitellius Germanicus Imperator Augustus
niezaliczony w poczet bogów
Czas panowania 3 stycznia 69 r.21 grudnia 69 r.
Data urodzin 24 września 15 r.
Data śmierci 21 grudnia 69 r.Rzym
Moneta
Vittelius monnaie ag1.JPG
Lista cesarzy rzymskich

Aulus Vitellius Germanicus (ur. 24 września 15, zm. 21 grudnia 69 w Rzymie ) – cesarz rzymski w 69 r., tzw. roku czterech cesarzy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Lucjusza Witeliusza, trzykrotnego konsula, i Sekstylii. Witeliusz sprawował urząd konsula w 48 r., a w latach 61-62 – prokonsula w Afryce. W grudniu 68 został dowódcą legionów w Germanii.

Został obwołany cesarzem przez swoje oddziały (pod dowództwem Fabiusa Valensa) w dniu 2 stycznia 69 roku. Oddziały Witeliusza ruszyły na Rzym przeciwko cesarzowi Galbie, lecz 15 stycznia Galba został zgładzony i nowym cesarzem został Marek Salwiusz Oton. Nad rzeką Pad niedaleko Cremony (Bedriacum) doszło do bitwy 14 kwietnia 69 roku, którą Oton przegrał, a następnie popełnił samobójstwo 16 kwietnia. Po zwycięstwie swoich legionów Witeliusz wyruszył do Rzymu, gdzie został uznany przez senat i obdarzony cesarskimi honorami.

Nie wszyscy jednak podporządkowali się nowemu panującemu. Legiony w Egipcie postanowiły wybrać własnego cesarza. Ich wybór padł na Wespazjana, który właśnie przebywał w Palestynie, gdzie tłumił powstanie żydowskie i zyskał poparcie legionów w Judei i Syrii.

Dowodzone przez Mucjanusa legiony syryjskie ruszyły na Bałkany, gdzie dołączyły do nich naddunajskie pod wodzą Antoniusza Primusa (dowódcy 6. legionu z Pannonii) i Corneliusa Fuscusa (prokonsula z Illyricum). 24 października 69 roku doszło pod Cremoną do bitwy, którą wojska Witeliusza przegrały, a miasto zostało zajęte i zniszczone. Walki trwały do grudnia, gdy legiony naddunajskie dotarły do Rzymu. W grudniu zwolennicy Wespazjana opanowali też Rzym i obalili Witeliusza. Jak podaje Swetoniusz (a za nim Aureliusz Wiktor), samego cesarza dręczono prowadząc ulicami, następnie z pętlą na szyi w poniżający sposób zawleczono na Schody Gemońskie, w końcu zmasakrowane ciało na haku wrzucono do Tybru[1].

Był dwukrotnie żonaty:

  • 1. z Petronią (ślub i rozwód przed wstąpieniem na tron – miał z nią syna),
  • 2. z Galerią (ślub przed wstąpieniem na tron – miał z nią syna, Witeliusza Germanika i nieznaną z imienia córkę).

Jego rządy charakteryzowały się wielką rozrzutnością w życiu pałacowym. Stale biesiadował, jedząc co najmniej trzy razy dziennie: śniadania, obiady, wieczerze i uczty. Często wymiotował, aby móc jeść dalej i więcej. Różnorodność i ilość potraw przewyższała pojęcie zwykłego Rzymianina. Do rekordów należy uczta, na której podano 2000 najwyborniejszych ryb i 7000 sztuk różnego ptactwa. Witeliusz chciał mieszkać jak nikt przed nim. Złoty Dom budowany przez Nerona, pełen ozdób i przepychu, uznał za ubogi. Obliczono, że przez krótki czas jego panowania na osobiste zbytki władcy wydano około 900 000 000 sesterców.

Przypisy

  1. Swetoniusz, Witeliusz 17; Aureliusz Wiktor Księga o cezarach 8, 6. w: Brewiaria dziejów rzymskich, Redakcja naukowa: Przemysław Nehring, WUW, Warszawa 2010.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Max Cary, Howard Hayes Scullard, Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
  • Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Aleksander Krawczuk, Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
  • Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
  • Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
  • Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]