Klaudiusz (cesarz)
Z Wikipedii
| Klaudiusz | |
_01.jpg&filetimestamp=20060517155649) |
|
| Imiona | Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus |
| Panował jako | Tiberius Claudius Drusi Cæsar Augustus Germanicus |
| Zaliczony w poczet bogów jako Divus Claudius | |
| Czas panowania | 25 stycznia 41 r. - 13 października 54 r. |
| Dynastia | julijsko-klaudyjska |
| Data urodzin | 1 sierpnia 10 r. p.n.e. - Lugdunum |
| Data śmierci | 13 października 54 r. - Rzym |
| Lista cesarzy rzymskich | |
Klaudiusz, Tiberius Claudius Drusus Nero Germanicus (ur. 1 sierpnia 10 p.n.e. w Lugdunum w Galii, zm. 13 października 54 n.e.) – cesarz rzymski, syn Druzusa Starszego i Antonii Młodszej.
Był bratankiem cesarza Tyberiusza i stryjem cesarza Kaliguli. Klaudiusz był cesarzem rzymskim od 21 stycznia 41 roku. Oficjalna tytulatura cesarska: Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus.
Spis treści |
[edytuj] Wywód przodków
| 4. Tyberiusz Klaudiusz Neron | ||||||
| 2. Druzus Starszy | ||||||
| 5. Liwia Druzylla | ||||||
| 1. Klaudiusz | ||||||
| 6. Marek Antoniusz | ||||||
| 3. Antonia Młodsza | ||||||
| 7. Oktawia Młodsza | ||||||
[edytuj] Młodość
Pomimo tak bliskich powiązań z panującą dynastią nie brał udziału w życiu publicznym. Przyczyną tego były liczne ułomności fizyczne spowodowane przedwczesnym przyjściem na świat - 5 miesiąc ciąży[potrzebne źródło]. Klaudiusz utykał na skutek paraliżu dziecięcego, ślinił się, jąkał, miał mimowolne ruchy mięśni twarzy, ciekło mu z nosa, z powodu świnki ogłuchł na prawe ucho i często chorował. Członkowie rodziny uważali to za skutek umysłowego upośledzenia i dlatego trzymali go z dala od świata publicznego. W szczególności matka Antonia (nazywała go "monstrum zaczętym ale nie dokończonym przez naturę") i babka Liwia traktowały go jak idiotę. Nie powierzono mu żadnych urzędów oficjalnych. Będąc izolowany przez całe dzieciństwo i młodość poświęcał czas na czytanie zdobywając szeroką wiedzę, szczególnie z zakresu historii. To, że traktowano go jako głupka, uchroniło go od niebezpieczeństw związanych z wewnętrzną walką o władzę w rodzinie cesarskiej. Nikt nie przewidywał, że może odegrać jakąkolwiek rolę polityczną.
Jego bratanek, Kaligula, gdy został cesarzem, dla żartu mianował Klaudiusza konsulem dokooptowanym od 1 lipca 37 roku. Był to pierwszy publiczny urząd sprawowany przez Klaudiusza, który miał wtedy 46 lat.
[edytuj] Panowanie
W zamieszaniu po morderstwie Kaliguli część żołnierzy gwardii pretoriańskiej zdecydowała się na obwołanie cesarzem Klaudiusza, jedynego dorosłego przedstawiciela dynastii julijsko-klaudyjskiej. Tradycja mówi, że został znaleziony, gdy ukrywał się za kotarą, wbrew swej woli zaniesiony do obozu pretorianów i tam obwołany imperatorem. Pomimo początkowego sprzeciwu senat, świadom swojej bezsilności wobec żołnierzy, zatwierdził jego status. Po raz pierwszy tak jawnie unaocznił się prawdziwy charakter pryncypatu – władza cesarzy opierała się na sile militarnej, a czasy, gdy wola senatu miała znaczenie, bezpowrotnie minęły.
Klaudiusz, chcąc zyskać militarną wiarygodność, podjął wyprawę do Brytanii w 43 r. Po powrocie do Rzymu świętował tryumf w 44 r.
Charakterystyczna dla panowania Klaudiusza jest wzrastająca rola wyzwoleńców w sprawowaniu władzy. Cesarz, nie mając zaufania do kręgów senatorskich, główną rolę w administracji i w radzie przybocznej powierzał wyzwoleńcom. Kilku z nich; Tyberiusz Klaudiusz Narcyz, Tyberiusz Klaudiusz Polibiusz, Kallist i Pallas zdobyło bardzo wpływową pozycję.
Klaudiusz ulegał też wpływom swoich żon. Najpierw poślubionej w 38 r. Messalinie, która urodziła mu Brytanika i Oktawię. Antyczne źródła przedstawiają Messalinę jako nimfomankę organizującą orgiastyczne zabawy i doprowadzającą do skazywania na śmierć byłych kochanków lub tych, którzy ośmielali się odrzucać jej awanse. Zgubiła ją ceremonia małżeństwa z Gajuszem Siliuszem odbyta pod nieobecność Klaudiusza. Narcyz ujawnił to Klaudiuszowi i dopilnował egzekucji Messaliny. W 48 r. Klaudiusz poślubił Agrypinę – swoją bratanicę. Jej silna osobowość zdominowała ostatnie lata panowania cesarza. Wyrazem jej wzrastającej roli politycznej był przyznanie jej przez senat tytułu Augusty. Doprowadziła też do zajęcia przez jej syna z pierwszego małżeństwa – Nerona, pierwszeństwa w sukcesji, przed rodzonym synem Klaudiusza, Brytanikem. Neron został najpierw adoptowany w 50 roku, a trzy lata później poślubił córkę cesarza – Oktawię. Chcąc wykorzystać sytuację Agrypina, jak podają źródła, kazała trucicielce – Locuście - sporządzić truciznę i otruła Klaudiusza potrawą z grzybów. Klaudiusz został pochowany w Mauzoleum Augusta.
[edytuj] Małżeństwa i dzieci
|
||||||||||||||||||||||||||
| |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
| |
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
[edytuj] Ciekawostki
Klaudiusz jest ostatnią znaną osobą, która rozumiała teksty etruskie, napisał nawet słownik łacińsko-etruski (nie zachowany) na podstawie informacji uzyskanych od kapłanów etruskich.
Klaudiusz jąkał się. Gdy jego następca, Neron, wygłaszał mowę pogrzebową, w której chwalił mądrość i przezorność swego ojczyma, nikt z obecnych nie mógł powstrzymać się od śmiechu.
Po śmierci Klaudiusz z woli Nerona został ubóstwiony jako Divus Claudius. Niechętny zmarłemu Seneka napisał tragikomedię Udynienie Boskiego Klaudiusza, opisującą przybycie cesarza do nieba i drwiny innych bogów na temat jego osoby i defektów fizycznych.
Najbardziej znaną powieścią o życiu cesarza jest dyptyk Ja, Klaudiusz i Klaudiusz i Messalina pióra Roberta Gravesa.
[edytuj] Bibliografia
- Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna. t. I, Warszawa 1992.
- Krawczuk A., Poczet cesarzowych Rzymu, ISKRY, Warszawa 2006.
- Krawczuk A., Poczet cesarzy rzymskich, ISKRY, Warszawa 2006.
- Swetoniusz, Żywoty cezarów., Ossolineum, Wrocław 1987.
- Tacyt, Dzieła t.I-II, Warszawa,1957, 2004.
- Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Poprzednik Kaligula |
 |
Cesarz rzymski 41 - 54 |
|
Następca Neron |
