Gwiazdozbiór Ryb
| Ryby | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Pisces |
| Dopełniacz łaciński | Piscium |
| Skrót nazwy łacińskiej | Psc |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 0 h |
| Deklinacja | +15° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 889 stopni kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 0 |
| Najjaśniejsza gwiazda | η Piscium (3,62m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Roje meteorów | Piscydy |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 75° S a 90° N. |
|
Ryby (łac. Pisces, dop. Piscium, symbol 
, skrót Psc) – duży gwiazdozbiór zodiakalny nieba północnego, znajdujący się w pobliżu równika niebieskiego. Pierwotnie wyróżniano Rybę północną i południową, jednak dla uniknięcia nieporozumień związanych z sąsiednim, odrębnym gwiazdozbiorem Ryby Południowej, dziś określeń tych nie stosuje się. W Polsce widoczny jesienią. Liczba gwiazd widocznych nieuzbrojonym okiem: około 75.
Spis treści |
Mity i legendy [edytuj]
Grecy zapożyczyli tę konstelację z Babilonu. Mit z nią związany odnosi się do początków istnienia bogów greckich i ich walki z tytanami i gigantami. Wyobraża dwie ryby, w które zamienili się mitologiczna bogini miłości Afrodyta i jej syn Eros skacząc do wód Eufratu w ucieczce przed stugłowym potworem Tyfonem, związani sznurem by się nie zgubili. Niekiedy też kojarzony z dziećmi ryby, która ocaliła przed utonięciem egipską boginię Izydę.
Punkt równonocy wiosennej [edytuj]
Około 8° na południe od gwiazdy ω Piscium znajduje się punkt równonocy wiosennej, w którym ekliptyka przecina się z równikiem niebieskim. Słońce przechodzi przez ten punkt w dniu 21 marca, rozpoczynając tym samym astronomiczną wiosnę. Punkt ten nazywany jest również Punktem Barana, ponieważ w czasach starożytnych znajdował się on właśnie w gwiazdozbiorze Barana. Przesuwa się na skutek zjawiska precesji. Za około 500 lat znajdzie się w gwiazdozbiorze Wodnika. Przez gwiazdozbiór przebiega obecnie 36,9° ekliptyki – ponad 1/4 znaku Ryby i prawie cały znak Barana. Słońce wędruje na tle gwiazdozbioru Ryby pomiędzy 12 marca a 18 kwietnia.
Gwiazdy zmienne [edytuj]
19 Piscium (TX Psc) – węglowy olbrzym późnego typu spektralnego (C5), która wykazuje nieregularne pulsacje. Obserwowana zmienność jasności waha się między 4,79 a 5,20m.
47 Piscium (TV Psc) – olbrzym późnego typu (M3-M4). W obserwowanej krzywej jasności widać półregularne pulsacje od 4,65 do 5,42m.
Układy podwójne [edytuj]
alfa Psc, zwana też Al Rischa – układ podwójny gwiazd typu A o jasności odpowiednio 5,23 i 4,33m.
dzeta Piscium (ζ Psc) – układ wielokrotny złożony z olbrzyma o typie widmowym A7 i jasności 5,24m oraz układu spektroskopowego oddalonego o 23″, w którego skład wchodzą gwiazdy – karły o typie widmowym G7 i F7.
Galaktyki [edytuj]
M 74 – galaktyka uważana za jeden z najlepszych przykładów galaktyki spiralnej. Została wybrana na prototyp klasy galaktyk Sc. Jest oddalona od Ziemi o około 30-40 milionów lat świetlnych i zajmuje na niebie obszar 10,2 na 9,5 sekundy łuku[1].
Rój meteorów [edytuj]
Łowcy meteorów mogą zliczać zjawiska związane z rojem Piscydów, pochodzących od komety Morehouse'a, a który osiąga maksimum aktywności około 11 września.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Tomasz Szymański: Kosmos. Poznań: 2011, s. 22-23. ISBN 978-83-252-1362-6.
Bibliografia [edytuj]
- Ian Ridpath, Wil Tirion: Collins Stars and Planets Guide (Collins Guide). London: Collins, 2007. ISBN 978-0-00-725120-9.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||
