Gwiazdozbiór Barana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Baran
Baran
Nazwa łacińska Aries
Dopełniacz łaciński Arietis
Skrót nazwy łacińskiej Ari
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 2,5 h
Deklinacja +20°
Charakterystyka
Powierzchnia 441 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 2
Najjaśniejsza gwiazda Hamal (2,01m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Roje meteorów
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 70° S a 90° N.

Baran (łac. Aries, dop. Arietis, skrót Ari) – gwiazdozbiór znajdujący się pomiędzy Andromedą i Bykiem. Pomimo swej niewielkiej jasności odgrywał dużą rolę w astronomii, w Baranie bowiem znajdował się punkt przecięcia ekliptyki i równika niebieskiego, tzw. punkt Barana. Przejście Słońca przez ten punkt (w momencie równonocy wiosennej) oznacza początek astronomicznej wiosny na półkuli północnej. Obecnie na skutek precesji Ziemi punkt Barana przesunął się do sąsiedniego gwiazdozbioru Ryb. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 50. W Polsce widoczny jesienią i zimą. Baran jest także znakiem Zodiaku (21.3 – 20.4 Aries.svg).

Pochodzenie nazwy gwiazdozbioru[edytuj | edytuj kod]

Jest to gwiazdozbiór zodiakalny na północnej półkuli niebieskiej, znany już w czasach starożytnych. Jego nazwa wywodzi się od mitologicznego złotego barana, na którym Fryksos, syn beockiego króla Atamasa i Nefele, przybył do Kolochidy u podnóża Kaukazu, uciekając przez śmiercią na ołtarzu ofiarnym. W podzięce za ocalenie baran został ofiarowany Zeusowi i umieszczony wśród gwiazd. Złote runo zaś zostało podarowane królowi Kolchidy Ajetesowi i stało się później celem wyprawy Argonautów, którzy płynęli na okręcie Argo (patrz też: Kil, Rufa i Żagiel) dowodzeni przez Jazona.

Gwiazdy w gwiazdozbiorze Barana[edytuj | edytuj kod]

Układ najjaśniejszych gwiazd w Baranie tworzy charakterystyczny łuk, na który składają się: Hamal (Alfa Arietis) o jasności 2,01m, Sheratan (Beta Arietis) o jasności 2,64m oraz Mesartim (3,88m).

Inne jaśniejsze gwiazdy:

Niektóre gwiazdy zmienne:

Niektóre wybrane gwiazdy podwójne i wielokrotne:

Obiekty niegwiazdowe[edytuj | edytuj kod]

W Baranie znajduje się galaktyka spiralna NGC 772 o jasności około 10 magnitudo.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Baran w Wikisłowniku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Desselberger, J. Szczepanik: Tablice astronomiczne z przewodnikiem po gwiazdozbiorach. Bielsko-Biała: Wydawnictwo PARK, 2002, s. 65–66. ISBN 83-7266-156-1.