Łąkówka liliowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łąkówka liliowa
Neopsephotus bourkii[1]
(Gould, 1841)
Samiec łąkówki liliowej
Samiec łąkówki liliowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugi wschodnie
Podrodzina damy
Plemię Platycercini
Rodzaj Neopsephotus[2]
Mathews, 1912
Gatunek łąkówka liliowa
Synonimy
  • Neophema bourki Gould, 1841[3]
  • Neopsephotus bourkiiMathews, 1912[4]
  • Neopsephotus bourkii pallida Mathews, 1916[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Łąkówka liliowa[7] (Neopsephotus bourkii) − ptaka z podrodziny dam (Loriinae) w rodzinie papug wschodnich (Psittaculidae). Ptak ten występuje w Australii, według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.

Zasięg występowania[edytuj]

Łąkówka liliowa występuje w zach., środ.-płd. i środ.-wsch. Australii, od wybrzeży Australii Zachodniej do zach. Queenslandu i zach. Nowej Południowej Walii[8][9].

Taksonomia[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1841 roku angielski przyrodnik John Gould nadając mu nazwę Neophema bourki[3]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu wskazał rzekę Bogan, w Nowej Południowej Walii[3]. Do monotypowego rodzaju Neopsephotus takson ten przeniósł australijski ornitolog Gregory Macalister Mathews w 1912 roku[4]. Gatunek monotypowy[8].

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: gr. νεος neos – nowy, inny; rodzaj Psephotus Gould, 1845, świergotka[10]. Epitet gatunkowy jest eponimem honorującym gen.-maj. Sir Richarda Bourke (1777–1855) z armii brytyjskiej, pełniącego obowiązki gubernatora w Kolonii Przylądkowej w latach 1826–1828 oraz gubernatora Nowej Południowej Walii w latach 1831–1837[11]. Epitet pallida: łac. pallidus – blady, ziemisty, od pallere – być blady[12].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała około 19 cm; masa ciała średnio 39 g[9]. Upierzenie koloru brązowego z ciemnymi wypustkami na ciemieniu, szyi i policzkach, na czole znajduje się niewielkie niebieskie zabarwienie. Obszar wokół oczu i u podstawy dzioba białawy, z różowym cieniowaniem na brodzie. Brązowe piersi rozlegle obszyte kolorem różowym, brzuch różowy; boki ciała, golenie, podbrzusze, pokrywy podogonowe i boki kupra koloru jasnoniebieskiego[9]. Pokrywy skrzydeł ciemnobrązowe, lotki I rzędu łupkowo-brązowe z niebieskimi zewnętrznymi chorągiewkami pióra. Góra ogona rdzawobrązowa, z ciemniejszy dystalnie z zewnętrznymi piórami koloru bladoniebieskiego i na krawędziach białawymi; spód ogona białawy[9]. U samicy niebieskie zabarwienie na czole czy różowy kolor na brzuchu jest mało widoczny[9].

Ekologia[edytuj]

Łąkówka liliowa zamieszkuje suche zarośla akacji (Acacia), zwłaszcza tam, gdzie dominuje mulga (A. aneura)[9]. Papuga ta jest gatunkiem koczowniczym, często pozostając na danym obszarze przez wiele lat a następnie z niego znikając[9]. Żywi się nasionami traw, które zbiera na ziemi i z krzewów[9]. Spożywa również pędy traw i nasiona akacji, mietelnika (Bassia) i strączyńca (Cassia)[9].

Okres lęgowy przypada generalnie na sierpień-grudzień, ale zmienia się wraz z opadami[9]. Gniazdo budowane jest w dziupli w drzewie, 1-3 m nad ziemią[9]. W zniesieniu 3-6 jaj; inkubacja trwa około 18 dni[9]. Pisklę przebywa w gnieździe około 4 tygodni[9].

Status zagrożenia i ochrona[edytuj]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (ang. Least Concern – najmniejszej troski[6]. Globalna wielkość populacji nie jest znana, lecz gatunek ten ocenia się na dość powszechny[6]. Liczebność widocznie wzrasta, prawdopodobnie ze względu na zwiększenie się zapasów ich pokarmu z powodu instalacji urządzeń do odwadniania, chociaż można to także przypisać zmniejszeniu się liczby owiec[9]. O spadek populacji w regionach Murray-Darling i Eyre przed 1920 rokiem obwiniane były wprowadzone tam koty, króliki i owce[9].

Przypisy

  1. Neopsephotus bourkii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Neopsephotus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-02-19]
  3. a b c J. Gould: The birds of Australia. Cz. 5. London: Printed by R. and J. E. Taylor; pub. by the author, 1848, s. ryc. 43. (ang.)
  4. a b G.M. Mathews. A Reference-List to the Birds of Australia. „Novitates Zoologicae”. 18, s. 279, 1911–12 (ang.). 
  5. G.M. Mathews. List of Additions of New Sub-species to, and Changes in, my "List of the Birds of Australia". „Austral Avian Record”. 3, s. 57, 1915–19 (ang.). 
  6. a b c BirdLife International 2016, Neopsephotus bourkii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2016-3 [dostęp 2017-03-06] (ang.).
  7. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Platycercini Selby, 1836 (Wersja: 2016-09-18). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-03-06].
  8. a b F. Gill, D. Donsker (red.): Parrots & cockatoos (ang.). IOC World Bird List: Version 7.1. [dostęp 2017-03-06].
  9. a b c d e f g h i j k l m n o N. Collar: Bourke's Parrot (Neopsephotus bourkii). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2017-03-06]. (ang.)
  10. Jobling 2017 ↓, s. Neopsephotus.
  11. Jobling 2017 ↓, s. bourkii.
  12. Jobling 2017 ↓, s. pallida.

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-03-06]. (ang.)