Andrzej Zaucha (piosenkarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Zaucha
Ilustracja
Andrzej Zaucha z żoną Elżbietą
Data i miejsce urodzenia 12 stycznia 1949
Kraków
Data i miejsce śmierci 10 października 1991
Kraków
Przyczyna śmierci rany postrzałowe
Instrumenty saksofon, perkusja
Gatunki jazz, pop
Zawód wokalista, saksofonista, perkusista, aktor, zecer
Aktywność 1968–1991
Wytwórnie płytowe Polskie Nagrania „Muza”, Wifon, Tonpress
Zespoły
Dżamble, Anawa

Andrzej Zaucha (ur. 12 stycznia 1949[1] w Krakowie, zm. 10 października 1991 tamże[2]) – polski wokalista jazzowo-popowy, saksofonista altowy i perkusista, a także aktor oraz artysta kabaretowy. Z wykształcenia zecer. Był muzycznym samoukiem[3]. Dokonał licznych nagrań płytowych, do filmów i seriali, m.in. Przybysze z Matplanety i Gumisie, oraz dla archiwum Polskiego Radia. Jego najpopularniejsze piosenki to: „Byłaś serca biciem”, „C'est la vie – Paryż z pocztówki”, „Siódmy rok”, „Bądź moim natchnieniem”, „Baw się lalkami”, „Czarny Alibaba” z repertuaru Heleny Majdaniec, „Rozmowa z Jędrkiem” nagrana wspólnie z Andrzejem Sikorowskim oraz „Baby, ach te baby” z repertuaru Eugeniusza Bodo, nagrana wspólnie z Ryszardem Rynkowskim.

Współpracował z wieloma muzykami jazzowymi, m.in. z Jarosławem Śmietaną, Michałem Urbaniakiem i Janem Wróblewskim, a także z zespołami jazzu tradycyjnego Beale Street Band i Playing Family jako wokalista oraz Old Metropolitan Band jako perkusista. Związany był także z zespołami rockowymi – Grupa Doctora Q, Kwadratem i Kasa Chorych.

Biografia[edytuj]

W młodości trenował kajakarstwo. Na mistrzostwach Polski w 1963 roku prowadzona przez niego czwórka wywalczyła brązowy medal w kategorii juniorów. W 1964 wywalczył złote medale mistrzostw Polski juniorów w jedynce i czwórce.

Muzycznie debiutował jako perkusista w amatorskim zespole Czarty. Później został solistą grupy Telstar. W latach 1968–1971 był wokalistą jazzrockowej grupy Dżamble, z którą wystąpił m.in. na festiwalu Jazz nad Odrą w 1969 roku we Wrocławiu i nagrał album Wołanie o słońce nad światem. W roku 1971 związał się z zespołem Anawa, z którym nagrał LP Anawa. W latach 1973–1979 śpiewał i grał w zespołach rozrywkowych za granicą. Karierę solową rozpoczął dopiero w 1980 roku, kiedy zagrał w śpiewogrze Pozłacany warkocz Katarzyny Gärtner.

W roku 1983 ukazał się pierwszy album solowy Andrzeja Zauchy zatytułowany Wszystkie stworzenia duże i małe. Największą popularność z debiutanckiej płyty zdobył utwór tytułowy, zaśpiewany w duecie z Ewą Bem. W 1985 Zaucha wystąpił podczas koncertu Piosenka jest dobra na wszystko, który odbył się w ramach Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Od tego czasu był regularnym gościem na opolskich festiwalach (począwszy od 1985 występował w Opolu corocznie aż do 1990 roku). Udzielił się w epizodycznych rolach w filmach Miłość z listy przebojów Marka Nowickiego i Misja specjalna Janusza Rzeszewskiego.

W 1987 ukazał się drugi solowy album Zauchy, zatytułowany Stare, nowe, najnowsze, na którym znalazły się popularne piosenki „Myśmy byli sobie pisani”, „Bądź moim natchnieniem” i „C'est la vie – Paryż z pocztówki”. Na KFPP w Opolu w 1988 roku wykonał piosenkę „Byłaś serca biciem”, za którą zdobył wyróżnienie. Utwór stał się jednym z największych przebojów artysty. Na festiwalu w Opolu w 1989 roku otrzymał wyróżnienie w koncercie Premiery za piosenkę „O cudzie w tancbudzie” oraz nagrodę prezydenta miasta Opola za wybitne osiągnięcia w wykonawstwie piosenek. Z big-bandem Wiesława Pieregorólki nagrał album Andrzej Zaucha, wydany przez Polskie Nagrania.

Na początku lat 90. współtworzył wraz z Andrzejem Sikorowskim i Krzysztofem Piaseckim kabaret estradowy Sami[4]. W 1990 roku wystąpił w krakowskim musicalu Pan Twardowski (muz. Janusz Grzywacz, libr. Krzysztof Jasiński), a następnie w filmie Trzy dni bez wyroku Wojciecha Wójcika.

Grób Elżbiety i Andrzeja Zauchów na Cmentarzu Prądnik Czerwony

Zaucha zmarł śmiercią tragiczną. 10 października 1991, po występie w Krakowskim Teatrze Scena STU, artysta został śmiertelnie postrzelony wraz z aktorką Zuzanną Leśniak na parkingu przy ulicy Włóczków w Krakowie, przez jej męża – francuskiego reżysera Yves'a Goulais. Motywem zabójstwa była zazdrość o żonę[5][6]. Zabójca oddał dziewięć strzałów z pistoletu. Zaucha zginął na miejscu, Zuzanna zmarła w karetce pogotowia[5]. Andrzej Zaucha został pochowany na Cmentarzu Batowickim w Krakowie[6]. Historia ta stała się kanwą książki Janusza Wiśniewskiego I odpuść nam...[7].

Wkrótce po jego śmierci został wydany czwarty i ostatni album Zauchy, zatytułowany po prostu Ostatnia płyta. W 1993 roku premierę miał film Pan na Księżycu poświęcony życiu Andrzeja Zauchy. Od 2009 roku odbywa się doroczny festiwal Serca Bicie dedykowany pamięci muzyka[8].

Życie prywatne[edytuj]

Był żonaty z Elżbietą, którą poznał jeszcze w okresie nastoletnim. Elżbieta zmarła 31 sierpnia 1989 wskutek udaru mózgu[5]. Para miała córkę Agnieszkę[9].

Dyskografia[edytuj]

Albumy studyjne[edytuj]

Kompilacje[edytuj]

  • Andrzej Zaucha (1991)
  • Złota kolekcja – Czarny Alibaba (1999)
  • The Best – Byłaś serca biciem (2004)

Single[edytuj]

  • „Wieczór nad rzeką zdarzeń”/„Dom złej dziewczyny” (1980)
  • „Spocznij Kapturku – zaraz cię zjem, czyli marzenia głodnego wilka”/„Wszystkie stworzenia duże i małe” (1983)

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-570-7.
  2. Andrzej Zaucha - Filmweb (pol.). www.filmweb.pl. [dostęp 2008-10-29].
  3. Bartek Radniecki: Miał talent!. muzyka.onet.pl, 4 stycznia 2010. [dostęp 2010-02-26].
  4. Zaucha Andrzej - WIEM, darmowa encyklopedia (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2012-05-10].
  5. a b c Miłość i śmierć Andrzeja Zauchy (pol.). www.tvn24.pl, 23 marca 2008. [dostęp 2009-09-15].
  6. a b Andrzej Zaucha - RMFon.pl - biografia, dyskografia. www.rmfon.pl. [dostęp 2012-05-10].
  7. Janusz L. Wiśniewski: I odpuść nam.... Od deski do deski, 2015, seria: Na F/aktach.
  8. Festiwal Serca Bicie Pamięci Andrzeja Zauchy. www.zauchafestiwal.pl. [dostęp 2010-08-13].
  9. „Na żywo”. 33, s. 46, 14 sierpnia 2014. 

Linki zewnętrzne[edytuj]