Andrzej Zaucha (piosenkarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Zaucha
Ilustracja
Andrzej Zaucha z żoną Elżbietą
Data i miejsce urodzenia 12 stycznia 1949
Kraków
Data i miejsce śmierci 10 października 1991
Kraków
Przyczyna śmierci rany postrzałowe
Instrumenty saksofon, perkusja
Gatunki jazz, pop, jazz-rock, rhythm and blues
Zawód wokalista, saksofonista, perkusista, aktor, zecer
Aktywność 1968–1991
Wytwórnie płytowe Polskie Nagrania „Muza”, Wifon, Tonpress
Zespoły
Dżamble, Anawa

Andrzej Zaucha (ur. 12 stycznia 1949[1] w Krakowie, zm. 10 października 1991 tamże[2]) – polski wokalista rhythm-and-bluesowy i jazzowo-popowy, saksofonista altowy i perkusista, a także aktor oraz artysta kabaretowy. Z wykształcenia zecer. Był muzycznym samoukiem[3]. Dokonał licznych nagrań płytowych, do filmów i seriali, m.in. Przybysze z Matplanety i Gumisie, oraz dla archiwum Polskiego Radia. Jego najpopularniejsze piosenki to: „Byłaś serca biciem”, „C'est la vie – Paryż z pocztówki”, „Siódmy rok”, „Bądź moim natchnieniem”, „Baw się lalkami”, „Czarny Alibaba” z repertuaru Heleny Majdaniec, „Rozmowa z Jędrkiem” nagrana wspólnie z Andrzejem Sikorowskim oraz „Baby, ach te baby” z repertuaru Eugeniusza Bodo, nagrana wspólnie z Ryszardem Rynkowskim.

Współpracował z wieloma muzykami jazzowymi, m.in. z Jarosławem Śmietaną, Michałem Urbaniakiem i Janem Wróblewskim, a także z zespołami jazzu tradycyjnego Beale Street Band i Playing Family jako wokalista oraz Old Metropolitan Band jako perkusista. Związany był także z zespołami rockowymi – Grupa Doctora Q, Kwadratem i Kasa Chorych.

Życiorys[edytuj]

Kariera sportowa[edytuj]

W młodości trenował kajakarstwo. Na mistrzostwach Polski w 1963 roku prowadzona przez niego czwórka wywalczyła brązowy medal w kategorii juniorów. W 1964 wywalczył złote medale mistrzostw Polski juniorów w jedynce i czwórce.

Kariera muzyczna[edytuj]

Muzycznie debiutował jako perkusista w amatorskim zespole Czarty. Później został solistą grupy Telstar. W latach 1968–1971 był wokalistą jazzrockowej grupy Dżamble, z którą wystąpił m.in. na festiwalu Jazz nad Odrą w 1969 roku we Wrocławiu i nagrał album Wołanie o słońce nad światem. W roku 1971 związał się z zespołem Anawa, z którym nagrał LP Anawa. W latach 1973–1979 śpiewał i grał w zespołach rozrywkowych za granicą. Karierę solową rozpoczął dopiero w 1980 roku, kiedy zagrał w śpiewogrze Pozłacany warkocz Katarzyny Gärtner.

W roku 1983 ukazał się pierwszy album solowy Andrzeja Zauchy zatytułowany Wszystkie stworzenia duże i małe. Największą popularność z debiutanckiej płyty zdobył utwór tytułowy, zaśpiewany w duecie z Ewą Bem. W 1985 Zaucha wystąpił podczas koncertu Piosenka jest dobra na wszystko, który odbył się w ramach Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu. Od tego czasu był regularnym gościem na opolskich festiwalach (począwszy od 1985 występował w Opolu corocznie aż do 1990 roku). Udzielił się w epizodycznych rolach w filmach Miłość z listy przebojów Marka Nowickiego, Misja specjalna Janusza Rzeszewskiego oraz Trzy dni bez wyroku Wojciecha Wójcika.

W 1987 ukazał się drugi solowy album Zauchy, zatytułowany Stare, nowe, najnowsze, na którym znalazły się popularne piosenki „Myśmy byli sobie pisani”, „Bądź moim natchnieniem” i „C'est la vie – Paryż z pocztówki”. Na KFPP w Opolu w 1988 roku wykonał piosenkę „Byłaś serca biciem”, za którą zdobył wyróżnienie. Utwór stał się jednym z największych przebojów artysty. Na festiwalu w Opolu w 1989 roku otrzymał wyróżnienie w koncercie Premiery za piosenkę „O cudzie w tancbudzie” oraz nagrodę prezydenta miasta Opola za wybitne osiągnięcia w wykonawstwie piosenek. Z big-bandem Wiesława Pieregorólki nagrał album Andrzej Zaucha, wydany przez Polskie Nagrania.

Na początku lat 90. współtworzył wraz z Andrzejem Sikorowskim i Krzysztofem Piaseckim kabaret estradowy Sami[4]. W 1990 roku zagrał tytułową rolę w prapremierze musicalu Pan Twardowski (muz. Janusz Grzywacz, libr. Krzysztof Jasiński).

Grób Andrzeja Zauchy i jego żony na Cmentarzu Prądnik Czerwony

Śmierć[edytuj]

10 października 1991 po występie w spektaklu „Pan Twardowski” na deskach krakowskiego Teatru STU, Andrzej Zaucha i aktorka Zuzanna Leśniak zostali zastrzeleni przez jej męża, francuskiego reżysera Yves'a Goulais, na parkingu przy ul. Włóczków[5]. Motywem zabójstwa była zazdrość o żonę[5][6][7]. Zabójca oddał dziewięć strzałów z karabinka sportowego o kalibrze 5,6 mm o obciętej lufie i kolbie[5]. Zaucha zginął na miejscu. Zuzanna Leśniak zmarła na Oddziale Torakochirurgii Szpitala im. Jana Pawła II[5]. Według relacji świadków - aktorka próbowała swym ciałem osłonić piosenkarza[5]. 16 października 1991 Andrzej Zaucha został pochowany na Cmentarzu Batowickim w Krakowie[8]. Historia ta stała się kanwą książki Janusza Wiśniewskiego I odpuść nam…[9].

Wkrótce po jego śmierci został wydany czwarty i ostatni album Zauchy, zatytułowany po prostu Ostatnia płyta. W 1993 roku premierę miał film dokumentalny pt. Pan na Księżycu poświęcony życiu i karierze Andrzeja Zauchy. Od 2009 roku odbywa się doroczny festiwal Serca Bicie dedykowany pamięci muzyka[10].

Życie prywatne[edytuj]

Był żonaty z Elżbietą, którą poznał jeszcze w okresie nastoletnim. 31 sierpnia 1989 zmarła wskutek udaru mózgu[6]. Para miała córkę Agnieszkę[11].

Dyskografia[edytuj]

Albumy studyjne[edytuj]

Kompilacje[edytuj]

  • Andrzej Zaucha (1991)
  • Złota kolekcja – Czarny Alibaba (1999)
  • The Best – Byłaś serca biciem (2004)

Single[edytuj]

  • „Wieczór nad rzeką zdarzeń”/„Dom złej dziewczyny” (1980)
  • „Spocznij Kapturku – zaraz cię zjem, czyli marzenia głodnego wilka”/„Wszystkie stworzenia duże i małe” (1983)

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-570-7.
  2. Andrzej Zaucha - Filmweb (pol.). www.filmweb.pl. [dostęp 2008-10-29].
  3. Bartek Radniecki: Miał talent!. muzyka.onet.pl, 4 stycznia 2010. [dostęp 2010-02-26].
  4. Zaucha Andrzej - WIEM, darmowa encyklopedia (pol.). portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2012-05-10].
  5. a b c d e Andrzej Zaucha zastrzelony. Zabójstwo z zazdrości.. Słowo Ludu, nr 238, str. 1, 12-13 X 1991.
  6. a b Miłość i śmierć Andrzeja Zauchy (pol.). www.tvn24.pl, 23 marca 2008. [dostęp 2009-09-15].
  7. Andrzej Zaucha - RMFon.pl - biografia, dyskografia. www.rmfon.pl. [dostęp 2012-05-10].
  8. Pogrzeb Andrzeja Zauchy i śledztwo w sprawie morderstwa. Gazeta Kielecka nr 202/91, str. 2.
  9. Janusz L. Wiśniewski: I odpuść nam…. Od deski do deski, 2015, seria: Na F/aktach.
  10. Festiwal Serca Bicie Pamięci Andrzeja Zauchy. www.zauchafestiwal.pl. [dostęp 2010-08-13].
  11. „Na żywo”. 33, s. 46, 14 sierpnia 2014. 

Linki zewnętrzne[edytuj]