Aszur-nirari I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Aszur-nirari I – władca Asyrii (ok. 1500 r. p.n.e.), syn Iszme-Dagana II. Objął władzę po swym bracie Szamszi-Adadzie III i pozostawił tron swemu synowi Puzur-Aszurowi III. Zgodnie z Asyryjską listą królów panować miał przez 26 lat, ale o jego rządach wiadomo niewiele. Znanych jest jedynie kilka krótkich inskrypcji budowlanych tego władcy pochodzących z Aszur.

Imię[edytuj | edytuj kod]

Akadyjskie imię tego władcy, brzmiące Aššur-nērārī[1][2] lub też Aššur-nārārī[3], znaczy „Aszur jest moją pomocą”[2][4]. W tansliteracji z pisma klinowego zapisywane jest ono w formie da-šùr-né-ra-ri (jego własne inskrypcje)[3] bądź (m)aš-šur-ERIM.GABA (w kopiach Asyryjskiej listy królów)[2].

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

W zachowanych inskrypcjach Aszur-nirari I władca ten nosi jedynie tytuł „zarządcy/namiestnika (boga) Aszura” (énsi da-šùr)[3].

Pochodzenie i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Z Asyryjskiej listy królów wynika, że Aszur-nirari I należeć miał do dynastii założonej przez króla Adasiego, który rządzić miał w Asyrii w mało znanym okresie zaraz po upadku dynastii Szamszi-Adada I[5]. To samo źródło jako poprzedników Aszur-nirari I na tronie Asyrii wymienia kolejno jego brata Szamszi-Adada III, jego ojca Iszme-Dagana II, jego dziada Szamszi-Adada II i jego pradziada Eriszuma III[5]. Sam Aszur-nirari I w swych własnych inskrypcjach nazywa siebie „synem Iszme-Dagana” (dumu iš-me-dda-gan)[3]. Zgodnie z Asyryjską listą królów następcą Aszur-nirari I miał być jego syn Puzur-Aszur III[5], co potwierdzają inskrypcje samego Puzur-Aszura III, w których nazywa on siebie „synem Aszur-nirari” (dumu da-šùr-né-ra-ri)[6]

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Aszur-nirari I panował w połowie II tys. p.n.e., w czasie, gdy Aszur wciąż w zasadzie pozostawało jeszcze miastem-państwem[4]. Według Asyryjskiej listy królów rządzić miał on przez 26 lat[2][7], ale nie wiadomo dokładnie ani kiedy wstąpił na tron, ani kiedy zmarł[4]. Synchronistyczna lista królów jako współczesnego mu władcę babilońskiego wymienia króla mKaš(?)-til(?)-[...], którego najprawdopodobniej identyfikować należy z Kasztiliaszem III[8]. W trakcie wykopalisk w Aszur odnaleziono cegły i stożki gliniane z umieszczonymi na nich krótkimi inskrypcjami Aszur-nirari I opisującymi jego prace budowlane przy świątyni boga Aszura, podwójnej świątyni bogów Sina i Szamasza, bramie mušlālu i murach miejskich[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grayson A.K., Königslisten ... , s. 127.
  2. a b c d Fuchs A., Radner K., Brinkman A., Aššur-nērārī, w: Radner K. (red.), The Prosopography ... , s. 208.
  3. a b c d e Grayson A.K., Assyrian Rulers ... , s. 83-89.
  4. a b c hasło Ashur-nirari, w: Bienkowski P., Millard A. (wyd.), Dictionary ... , s. 39.
  5. a b c Grayson A.K., Königslisten ... , s. 106-108.
  6. Grayson A.K., Assyrian Rulers ... , s. 90-94.
  7. Leick G., Who's Who ... , s. 31.
  8. Grayson A.K., Königslisten ... , s. 118 i 130.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bienkowski P., Millard A. (wyd.), Dictionary of the Ancient Near East, hasło Ashur-nirari, British Museum Press, London 2000, s. 39.
  • Fuchs A., Radner K., Brinkman A., Aššur-nērārī, w: Radner K. (red.), The Prosopography of the Neo-Assyrian Empire, t. 1/I (A), 1998, s. 208.
  • Grayson A.K., Assyrian Rulers of the Third and Second Millennia BC (to 1115 BC), tom I z serii The Royal Inscriptions of Mesopotamia. Assyrian Periods (RIMA 1), University of Toronto Press 2002.
  • Grayson A.K., Königslisten und Chroniken. B. Akkadisch, w: Reallexikon der Assyriologie, tom VI (Klagesang-Libanon), Walter de Gruyter, Berlin – New York 1980-83, s. 86-135.
  • Leick G., Who's Who in the Ancient Near East, hasło Ashur-nirari I, London and New York 2002, s. 31.