Aszur-bel-niszeszu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Autografia inskrypcji Aszur-bel-niszeszu z jednego z jego glinianych stożków odnalezionych w mieście Aszur. Trzy pierwsze linijki tej inskrypcji brzmią: „Aszur-bel-nisze[szu], zarządca boga Aszura, [s]yn Aszur-nirari, zarz[ądcy boga Aszur]a”[1].

Aszur-bel-niszeszu - król Asyrii w latach 1417-1409 p.n.e., syn i następca Aszur-nirari II; współczesny Kara-indaszowi, kasyckiemu królowi Babilonii, z którym zawrzeć miał traktat pokojowy. Wiadomo, że prowadził prace budowlane przy murach obronnych miasta Aszur.

Imię[edytuj | edytuj kod]

Akadyjskie imię tego władcy, brzmiące Aššur-bēl-nišēšu[1][2][3], znaczy „Aszur jest panem swego ludu”[3]. W transliteracji z pisma klinowego zapisywane jest ono w formie da-šùr-EN-ni-še-šu (w jego własnej inskrypcji i inskrypcjach jego syna Eriba-Adada I)[1][4] bądź maš-šur-EN-UN.MEŠ-šú (w Asyryjskiej liście królów[3] i Kronice synchronistycznej[5]).

Tytulatura[edytuj | edytuj kod]

W swej własnej inskrypcji z miasta Aszur władca ten nosi tytuł „zarządcy/namiestnika (boga) Aszura” (ÉNSI da-šùr)[1].

Pochodzenie i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Asyryjska lista królów jako poprzedników Aszur-bel-niszeszu na tronie Asyrii wymienia jego ojca Aszur-nirari II i dziada Enlil-nasira II[2]. Sam Aszur-bel-niszeszu w swych własnych inskrypcjach nazywa siebie „synem Aszur-nirari” (DUMU da-šùr-né-ra-ri)[1]. Zgodnie z Asyryjską listą królów następcą Aszur-bel-niszeszu miał być jego syn Aszur-rem-niszeszu, ale ten w swej własnej zachowanej inskrypcji też nazywa siebie „synem Aszur-nirari” (DUMU da-šùr-né-ra-ri)[6], co wskazuje, że musiał być bratem, a nie synem Aszur-bel-niszeszu. Synem Aszur-bel-niszeszu był Eriba-Adad I, jeden z późniejszych władców asyryjskich, który we własnych inskrypcjach nazywa siebie „synem Aszur-bel-niszeszu”[4]. Kopie B i C Asyryjskiej listy królów również nazywają Eriba-Adada I „synem Aszur-bel-niszeszu”, podczas gdy kopia A nazywa go błędnie „synem Aszur-rem-niszeszu”[2].

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Według Asyryjskiej listy królów Aszur-bel-niszeszu panować miał przez 9 lat[2], a uczeni datują te rządy na lata 1417-1409 p.n.e.[3][7]. Kronika synchronistyczna czyni go współczesnym Kara-indasza, kasyckiego króla Babilonii, z którym zawrzeć miał traktat pokojowy:

Król Kara-indasz z Karduniasz i król Aszur-bel-niszeszu z Asyrii osiągnęli obopólne porozumienie i razem złożyli przysięgę (dotyczącą) w szczególności sprawy tej granicy[5]

fragment z Kroniki synchronistycznej

W Aszur odkryto liczne stożki gliniane z inskrypcją budowlaną Aszur-bel-niszeszu dotyczącą jego prac budowlanych przy murach obronnych tego miasta (rejon tzw. „Nowego Miasta”)[1][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Grayson A.K., Assyrian Rulers ... , s. 99-100.
  2. a b c d Grayson A.K., Königslisten ... , s. 108-109.
  3. a b c d Åkerman K., Aššur-bēl-nišēšu, w: Radner K. (red.), The Prosopography ... , s. 171.
  4. a b Grayson A.K., Assyrian Rulers ... , s. 107-108.
  5. a b Glassner J.-J., Mesopotamian ... , s. 176-177.
  6. Grayson A.K., Assyrian Rulers ... , s. 101.
  7. Grayson A.K., Königslisten ... , s. 127.
  8. Grayson A.K., Assyrian Royal ... , s. 38.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Åkerman K., Aššur-bēl-nišēšu, w: Radner K. (red.), The Prosopography of the Neo-Assyrian Empire, t. 1/I (A), 1998, s. 171.
  • Glassner J.-J., Mesopotamian Chronicles, Society of Biblical Literature, Atlanta 2004.
  • Grayson A.K., Assyrian Royal Inscriptions, tom I (From the Beginning to Ashur-resha-ishi I), seria Records of the Ancient Near East (RANE), Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1972.
  • Grayson A.K., Assyrian Rulers of the Third and Second Millennia BC (to 1115 BC), tom I z serii The Royal Inscriptions of Mesopotamia. Assyrian Periods (RIMA 1), University of Toronto Press 2002.
  • Grayson A.K., Königslisten und Chroniken. B. Akkadisch, w: Reallexikon der Assyriologie, tom VI (Klagesang-Libanon), Walter de Gruyter, Berlin - New York 1980-83, s. 86-135.