George Sanders

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
George Sanders
Ilustracja
George Sanders w roli DeWitta we Wszystko o Ewie
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1906
Petersburg, Rosja
Data i miejsce śmierci 25 kwietnia 1972
Barcelona, Hiszpania

George Sanders (ur. 3 lipca 1906 w Petersburgu, zm. śmiercią samobójczą 25 kwietnia 1972 w Barcelonie), brytyjski aktor teatralny, filmowy, radiowy i telewizyjny oraz piosenkarz. Był pierwszym odtwórcą roli Simona Templara „Świętego”. Od połowy lat 30. grał w filmach amerykańskich, głównie na drugim planie. Za rolę cynicznego krytyka teatralnego Addisona DeWitta we Wszystko o Ewie otrzymał w 1950 roku Oscara.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Petersburgu, ale kiedy miał jedenaście lat jego angielska rodzina powróciła do ojczyzny. Na Wyspach ukończył Brighton College i początkowo pracował w firmie doradczej, gdzie spotkał początkującą aktorkę Greer Garson. Ona oraz jego starszy brat Tom Conway, który również był aktorem, zasugerowali, że Sanders także mógłby spróbować swoich sił w teatrze i filmie.

W pierwszej połowie lat 30. grał w londyńskich kabaretach oraz pracował w radio. W filmie zadebiutował w 1934 roku, do końca dekady występował wyłącznie w rolach epizodycznych. W 1936 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie wkrótce zyskał dużą popularność rolą agenta Simona Templara, odtwarzaną pięciokrotnie w latach 1939–1941, w serii filmów o Świętym. W czasie II wojny światowej grał podobnego bohatera, „Sokoła”.

Drugoplanową, ale ważną postać Jacka Favella stworzył w nagrodzonej Oscarem za najlepszy film Rebece (1940) Alfreda Hitchcocka. W tym samym roku u tego samego reżysera wystąpił w Korespondencie zagranicznym. Do końca lat 50. grał na drugim planie głównie w produkcjach wysokobudżetowych lub filmach sensacyjnych, m.in. w Zeznaniu szpiega (1939) Anatole’a Litvaka, Samsonie i Dalili (1949) Cecila B. DeMille’a, rzadziej w filmach artystycznych, np. u Roberto Rosselliniego w Podróży do Włoch (1954). Pojawił się również u Fritza Langa (Polowanie na człowieka i Gdy miasto śpi) i Jacques’a Duviviera (Historia jednego fraka). Największy sukces odniósł w 1950 roku, kiedy wcielił się w postać makiawelicznego krytyka teatralnego Addisona DeWitta we Wszystko o Ewie Josepha L. Mankiewicza. Zdobył za tę rolę Oscara.

W latach 60. zanotował występy mniejszej wagi. Przypomniał o sobie użyczeniem głosu tygrysowi Shere Khanowi w klasycznej animowanej Księdze dżungli z 1967 roku.

Był utalentowanym piosenkarzem. Wydał album The George Sanders Touch: Songs for the Lovely Lady. Zaśpiewał również w Call Me Madam oraz w Księdze dżungli.

Jego niski głos, brytyjski sznyt i akcent zainspirowały Petera Sellersa do stworzenia postaci Herculesa Grytpype-Thynne’a w popularnej serii komediowej radia BBC The Gone Show. Prywatnie Sellers i Sanders byli przyjaciółmi. Razem wystąpili w filmie Różowa Pantera: Strzał w ciemności (1964).

Jest autorem autobiografii Memoirs of the Professional Cad z 1960 roku.

Życie prywatne i śmierć[edytuj]

Był czterokrotnie żonaty. Pierwsze małżeństwo trwające od 1940 do 1949 roku z Susan Larson zakończyło się rozwodem, podobnie jak drugie z węgierską aktorką Zsą Zsą Gabor (1949-1954) oraz ostatnie, z jej siostrą Magdą Gabor (1970-1971). Przyczyną końca trzeciego małżeństwa z Benitą Hume, którą poślubił w 1959 roku, była śmierć żony w 1967 roku.

Sanders przez wiele lat mieszkał w Hiszpanii, niedaleko Barcelony, i to właśnie tam w kwietniu 1972 roku popełnił samobójstwo przez przedawkowanie barbituranów. W liście pożegnalnym usprawiedliwiał tę decyzję nudą. Jego przyjaciel David Niven w swojej autobiografii napisał, że Sanders już wiele lat wcześniej zaplanował taką śmierć.

Wybrana filmografia[edytuj]

Czołówka filmu Duch i Pani Muir
  • 1939Święty w Londynie jako Simon Templar
  • 1939Zeznanie szpiega jako Franz Schlager
  • 1940Rebeka jako Jack Favell
  • 1940Korespondent zagraniczny jako Scott Folliott
  • 1941Święty w Palm Springs jako Simon Templer, pseudonim Święty
  • 1941Polowanie na człowieka jako Quive-Smith
  • 1941Sokół jako Gay Lawrence, pseudonim Sokół
  • 1941Randka z Sokołem jako Gay Lawrence, pseudonim Sokół
  • 1942Historia jednego fraka jako Williams
  • 1942Czarny łabędź jako kapitan Billy Leech
  • 1943To jest mój kraj jako George Lambert
  • 1945Portret Doriana Graya jako Lord Henry Wotton
  • 1947Duch i Pani Muir jako Miles Fairlay
  • 1949Samson i Dalila jako Saran
  • 1950Wszystko o Ewie jako Addison DeWitt
  • 1952Ivanhoe jako Sir Brian de Bois-Guilbert
  • 1953Podróż do Włoch jako Alex Joyce
  • 1953Call Me Madam jako Cosmo Constantine
  • 1954Król Ryszard i Krzyżowcy jako król Ryszard I
  • 1956Gdy miasto śpi jako Mark Loving, szef KNS
  • 1960Wioska przeklętych jako Gordon Zellaby
  • 1961Melonik i Muzy jako Sir Charles Broward
  • 1964Różowa Pantera: Strzał w ciemności jako miliarder Benjamin Ballon
  • 19661968Batman (serial tv) jako Mr. Freeze
  • 1967Księga dżungli jako tygrys Shere Khan (głos)

Nagrody i nominacje[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]